เอกมิทาหํ มหาลิ สมยํ โกสมฺพิยํ วิหรามิ โฆสิตาราเม ฯ✎ ร่าง
Ekamidāhaṁ, mahāli, samayaṁ kosambiyaṁ viharāmi ghositārāme.
ดูกรมหาลี สมัยหนึ่ง เราอยู่ที่โฆสิตารามใกล้เมืองโกสัมพี ครั้งนั้นแล
บรรพชิต ๒ รูป คือ ปริพาชกชื่อมัณฑิยะ รูป ๑ ปริพาชกซึ่งเป็นศิษย์ของอุปัชฌายะ ผู้ถือบาตรไม้
ชื่อชาลิยะ รูป ๑ เข้าไปหาเราถึงที่อยู่ ได้ปราศรัยกับเรา ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกัน
แล้ว ยืน ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
This one time, Mahāli, I was staying near Kosambī, in Ghosita’s Monastery.
อ้างอิงสยามรัฐ 9.201
อถโข เทฺว ปพฺพชิตา✎ ร่าง
Atha kho dve pabbajitā—
Then two renunciates—
มณฺฑิโย จ ปริพฺพาชโก ชาลิโย
จ ทารุปตฺติกนฺเตวาสี เยนาหํ เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา มยา
สทฺธึ สมฺโมทึสุ✎ ร่าง
muṇḍiyo ca paribbājako jāliyo ca dārupattikantevāsī yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.
the wanderer Muṇḍiya and Jāliya, the pupil of the wood-bowl ascetic—came and exchanged greetings with me.
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ
อฏฺฐํสุ ฯ เอกมนฺตํ ฐิตา โข เต เทฺว ปพฺพชิตา มํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho te dve pabbajitā maṁ etadavocuṁ:
When the greetings and polite conversation were over, they stood to one side and said to me:
กินฺนุ โข อาวุโส โคตม ตํ ชีวํ ตํ สรีรํ อุทาหุ อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ
สรีรนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘kiṁ nu kho, āvuso gotama, taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, udāhu aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti?
แล้วถามเราว่า พระโคดมผู้มีอายุ ชีพก็อันนั้น สรีระ ก็อันนั้น
หรือว่าชีพอย่างหนึ่ง สรีระอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
‘Reverend Gotama, are the soul and the body one and the same, or is the soul one thing, the body another?’
เตนหาวุโส สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามิ ฯ✎ ร่าง
‘Tena hāvuso, suṇātha sādhukaṁ manasi karotha bhāsissāmī’ti.
เราตอบว่า ผู้มีอายุ ถ้าเช่นนั้น ท่านทั้งหลายจงฟัง
จงใส่ใจให้ดี เราจักบอก🤖 AI จับคู่
‘Well then, reverends, listen and apply your mind well, I will speak.’
—
‘Evamāvuso’ti kho te dve pabbajitā mama paccassosuṁ.
‘Yes, reverend,’ they replied.
—
Ahaṁ etadavocaṁ:
เราจักบอก ดูกรผู้มีอายุ พระตถาคตเสด็จอุบัติในโลกนี้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เอง
โดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดี ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก
ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้จำแนก
พระธรรม ...🤖 AI จับคู่
I said this:
อิธาวุโส ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ ฯเปฯ (ยถา
สามญฺญผเล เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ) ฯเปฯ✎ ร่าง
‘idhāvuso tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho …pe…
‘Take the case when a Realized One arises in the world, perfected, a fully awakened Buddha …
เอวํ โข อาวุโส ภิกฺขุ
สีลสมฺปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu sīlasampanno hoti.
That’s how a mendicant is accomplished in ethics. …
เปฯ✎ ร่าง
…pe…
อ้างอิงPTS 1.158 · สยามรัฐ 9.202 · ฉัฏฐสังคายนา 1.141 · พุทธชยันตี 7.336
ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีปิติ
และสุขเกิดแต่วิเวกอยู่🤖 AI จับคู่
They enter and remain in the first absorption.
โย นุ โข อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ ปสฺสติ
กลฺลนฺนุ โข ตสฺเสตํ วจนาย✎ ร่าง
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้นควรหรือที่จะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น หรือว่าชีพอย่างหนึ่ง สรีระอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
When a mendicant knows and sees like this, would it be appropriate to say of them:
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ ชีวํ
อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”?’
โย โส อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ
ปสฺสติ น กลฺลํ ตสฺเสตํ วจนาย ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วา ฯ อหํ โข ปเนตํ อาวุโส เอวํ ชานามิ
เอวํ ปสฺสามิ อถ จ ปนาหํ น วทามิ ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ ทุติยํ ฌานํ ฯ ตติยํ ฌานํ ฯ จตุตฺถํ
ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ฯ โย นุ โข อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ
ปสฺสติ กลฺลนฺนุ โข ตสฺเสตํ วจนาย ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ โย โส อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ
ปสฺสติ น กลฺลํ ตสฺเสตํ วจนาย✎ ร่าง
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
บรรพชิตทั้งสองนั้นกล่าวว่า
ท่านผู้มีอายุ ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้น ไม่ควรจะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น🤖 AI จับคู่
‘It would, reverend.’
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
อหํ โข ปเนตํ อาวุโส เอวํ
ชานามิ เอวํ ปสฺสามิ✎ ร่าง
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
‘But reverends, I know and see like this.
อถ จ ปนาหํ น วทามิ✎ ร่าง
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:
เราจึงมิได้กล่าวว่า ชีพ
ก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น หรือว่าชีพอย่างหนึ่ง สรีระอย่างหนึ่ง ดังนี้🤖 AI จับคู่
Nevertheless, I do not say:
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ
วา อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วา✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
“The soul and the body are one and the same” or “The soul and the body are different things”. …
ติ ฯ ญาณทสฺสนาย✎ ร่าง
dutiyaṁ jhānaṁ …
ภิกษุนั้นบรรลุทุติยฌาน มีความผ่องใสแห่งจิตในภายใน เป็นธรรมเอกผุดขึ้น เพราะ
วิตกวิจารสงบไป ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีปิติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่🤖 AI จับคู่
They enter and remain in the second absorption …
จิตฺตํ
อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ ฯ✎ ร่าง
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ภิกษุนั้นบรรลุจตุตถฌาน ไม่มีทุกข์ไม่มีสุข เพราะละสุข ละทุกข์ และดับโสมนัส
โทมนัสก่อนๆ ได้ มีอุเบกขาเป็นเหตุให้สติบริสุทธิ์อยู่🤖 AI จับคู่
fourth absorption.
โย นุ โข อาวุโส ภิกฺขุ ฯเปฯ นาปรํ
อิตฺถตฺตายาติ ปชานาติ ฯ
{๒๕๕.๓} โย นุ โข อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ ปสฺสติ
กลฺลํ นุ โข ตสฺเสตํ วจนาย✎ ร่าง
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้นควรหรือที่จะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น🤖 AI จับคู่
When a mendicant knows and sees like this, would it be appropriate to say of them:
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ ชีวํ
อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”?’
โย โส อาวุโส ภิกฺขุ เอวํ ชานาติ เอวํ
ปสฺสติ น กลฺลํ ตสฺเสตํ วจนาย✎ ร่าง
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
‘It would, reverend.’
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
อหํ โข ปเนตํ อาวุโส เอวํ ชานามิ
เอวํ ปสฺสามิ✎ ร่าง
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
‘But reverends, I know and see like this.
—
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:
Nevertheless, I do not say:
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”. …
—
ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …
ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส อ่อน
ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อญาณทัสนะ เธอย่อมรู้ชัด
อย่างนี้ว่า ...🤖 AI จับคู่
They project and extend the mind toward knowledge and vision …
—
yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้นควรหรือที่จะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น🤖 AI จับคู่
When a mendicant knows and sees like this, would it be appropriate to say of them:
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”?’
—
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
‘It would, reverend.’
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
—
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
‘But reverends, I know and see like this.
—
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:
Nevertheless, I do not say:
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā. …pe…
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”. …
—
Nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
รู้ชัดว่าชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำทำเสร็จแล้ว
กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี🤖 AI จับคู่
They understand: “… there is nothing further for this place.”
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.142 · พุทธชยันตี 7.346
—
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้นควรหรือที่จะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น หรือว่าชีพอย่างหนึ่ง สรีระอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
When a mendicant knows and sees like this, would it be appropriate to say of them:
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”?’
—
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati na kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
บรรพชิต
ทั้งสองนั้นกล่าวว่า ท่านผู้มีอายุ ภิกษุใดรู้อย่างนี้ เห็นอย่างนี้ ภิกษุนั้น ไม่ควรจะกล่าวว่า
ชีพก็อันนั้น สรีระก็อันนั้น หรือว่าชีพอย่างหนึ่ง สรีระอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
‘It would not, reverend.’
—
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
—
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
‘But reverends, I know and see like this.
อถ จ ปนาหํ น วทามิ✎ ร่าง
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:
Nevertheless, I do not say:
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ วา อญฺญํ
ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā”ti.
“The soul and the body are one and the same” or “The soul is one thing, the body another”.’”
อิทมโวจ ภควา ฯ✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
พระผู้มีพระภาคตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว🤖 AI จับคู่
That is what the Buddha said.
อตฺตมโน
โอฏฺฐทฺโธ ลิจฺฉวิ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ✎ ร่าง
Attamano oṭṭhaddho licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
เจ้าโอฏฐัทธลิจฉวี ยินดีชื่นชมภาษิตของ
พระผู้มีพระภาคแล้วแล🤖 AI จับคู่
Satisfied, Oṭṭhaddha the Licchavi approved what the Buddha said.
มหาลิสุตฺตํ ฉฏฺฐํ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Mahālisuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.
—
Dīgha Nikāya 7
Long Discourses 7
ชาลิยสุตฺต✎ ร่าง
Jāliyasutta
With Jāliya
ํ สตฺตมํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงPTS 1.159 · สยามรัฐ 9.203 · ฉัฏฐสังคายนา 1.143 · พุทธชยันตี 7.348