อถโข เกวฏฺฏ โส ภิกฺขุ เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส
สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย
เอวเมว พฺรหฺมโลเก อนฺตรหิโต มม ปุรโต ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva brahmaloke antarahito mama purato pāturahosi.
ดูกรเกวัฏฏ์ ลำดับนั้น ภิกษุนั้นได้หายไปที่พรหมโลก มาปรากฏข้างหน้าเรา
เปรียบเหมือนบุรุษผู้มีกำลังเหยียดแขนที่คู้อยู่ออกไป หรือคู้แขนที่เหยียดไว้เข้ามา ฉะนั้น🤖 AI จับคู่
Then that mendicant, as easily as a strong person would extend or contract their arm, vanished from the realm of divinity and reappeared in front of me.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.203
อถโข
โส เกวฏฺฏ โส ภิกฺขุ มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นสินฺโน โข เกวฏฺฏ โส ภิกฺขุ มํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho so, kevaṭṭa, bhikkhu maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho, kevaṭṭa, so bhikkhu maṁ etadavoca:
Then he bowed, sat down to one side, and said to me,
กตฺถ นุ โข ภนฺเต
อิเม จตฺตาโร มหาภูตา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ เสยฺยถีทํ ปฐวีธาตุ
อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตูติ✎ ร่าง
‘kattha nu kho, bhante, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
‘Sir, where do these four principal states cease without remainder, namely, the elements of earth, water, fire, and air?’
ฯ✎ ร่าง
4.1. Tīradassisakuṇupamā
4.1. The Simile of the Land-Spotting Bird
เอวํ วุตฺเต อหํ เกวฏฺฏ ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจํ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, ahaṁ, kevaṭṭa, taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ—
When he said this, I said to him:
อ้างอิงPTS 1.223 · สยามรัฐ 9.283
ภูตปุพฺพํ
ภิกฺขุ สามุทฺทิกา พาณิชา ตีรทสฺสึ สกุณํ คเหตฺวา นาวาย
อชฺโฌคาหนฺติ✎ ร่าง
bhūtapubbaṁ, bhikkhu, sāmuddikā vāṇijā tīradassiṁ sakuṇaṁ gahetvā nāvāya samuddaṁ ajjhogāhanti.
‘Once upon a time, mendicant, some sea-merchants set sail for the ocean deeps, taking with them a land-spotting bird.
เต อตีรทสฺสินิยา นาวาย ตีรทสฺสึ สกุณํ
มุญฺจนฺติ✎ ร่าง
Te atīradakkhiniyā nāvāya tīradassiṁ sakuṇaṁ muñcanti.
When their ship was out of sight of land, they released the bird.
โส คจฺฉติ ปุรตฺถิมํ ทิสํ คจฺฉติ ทกฺขิณํ ทิสํ คจฺฉติ
ปจฺฉิมํ ทิสํ คจฺฉติ อุตฺตรํ ทิสํ คจฺฉติ อุทฺธํ ทิสํ คจฺฉติ อนุทิสํ✎ ร่าง
So gacchateva puratthimaṁ disaṁ, gacchati dakkhiṇaṁ disaṁ, gacchati pacchimaṁ disaṁ, gacchati uttaraṁ disaṁ, gacchati uddhaṁ disaṁ, gacchati anudisaṁ.
It flew right away to the east, the west, the north, the south, upwards, and in-between.
สเจ โส สมนฺตา ตีรํ ปสฺสติ ตถาปกฺกนฺโต ว โหติ✎ ร่าง
Sace so samantā tīraṁ passati, tathāgatakova hoti.
If it saw land on any side, it went there and stayed.
สเจ ปน โส
สมนฺตา ตีรํ น ปสฺสติ ตเมว นาวํ ปจฺจาคจฺฉติ✎ ร่าง
Sace pana so samantā tīraṁ na passati, tameva nāvaṁ paccāgacchati.
But if it saw no land on any side it returned to the ship.
อยเมว โข ตฺวํ
ภิกฺขุ ยโต ยาว พฺรหฺมโลกา ปริเยสมาโน อิมสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ สี. อติสิตฺวา ฯ
ปญฺหสฺส เวยฺยากรเณน อชฺฌคมา อถโข มยฺหเมว สนฺติเก
ปจฺจาคโต✎ ร่าง
Evameva kho tvaṁ, bhikkhu, yato yāva brahmalokā pariyesamāno imassa pañhassa veyyākaraṇaṁ nājjhagā, atha mamaññeva santike paccāgato.
In the same way, after failing to get an answer to this question even after searching as far as the realm of divinity, you’ve returned to me.
น โข เอโส ภิกฺขุ ปโญฺห เอวํ ปุจฺฉิตพฺโพ✎ ร่าง
Na kho eso, bhikkhu, pañho evaṁ pucchitabbo:
Mendicant, this is not how the question should be asked:
กตฺถ นุ
โข ภนฺเต อิเม จตฺตาโร มหาภูตา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ เสยฺยถีทํ
ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตูติ ฯ✎ ร่าง
‘kattha nu kho, bhante, ime cattāro mahābhūtā aparisesā nirujjhanti, seyyathidaṁ—pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti?
“Sir, where do these four principal states cease without remainder, namely, the elements of earth, water, fire, and air?”
เอวญฺจ โข โส
ภิกฺขุ ปโญฺห ปุจฺฉิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
Evañca kho eso, bhikkhu, pañho pucchitabbo:
This is how the question should be asked:
—
‘Kattha āpo ca pathavī,
ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ ย่อมตั้งอยู่ไม่ได้ในที่ไหน อุปาทายรูปที่ยาวและสั้น ละเอียดและหยาบ ที่งามและไม่งาม ย่อมตั้งอยู่ไม่ได้ในที่ไหน นามและรูปย่อมดับไม่มีเหลือในที่ไหน ดังนี้🤖 AI จับคู่
“Where do water and earth,
อ้างอิงพุทธชยันตี 7.538