ตติเย จ โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา กิมาคมฺม กิมารพฺภ
อนฺตานนฺติกา อนฺตานนฺตํ โลกสฺส ปญฺญเปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
อนึ่ง ในฐานะที่ ๓ สมณพราหมณ์ผู้เจริญ อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีทิฏฐิว่า โลกมีที่สุดและหาที่สุดมิได้ บัญญัติว่า โลกมีที่สุดและหาที่สุดมิได้?🤖 AI จับคู่
And what is the third ground on which they rely?
อิธ ภิกฺขเว
เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย
อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ
เจโตสมาธึ ผุสติ ยถา สมาหิเต จิตฺเต อุทฺธมโธ อนฺตสญฺญี
โลกสฺมึ วิหรติ ติริยํ อนนฺตสญฺญี ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharati, tiriyaṁ anantasaññī.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์บางคนในโลกนี้ อาศัยความเพียรเป็นเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยความประกอบเนืองๆ อาศัยความไม่ประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แล้วบรรลุเจโตสมาธิอันเป็นเครื่องตั้งมั่นแห่งจิต จึงมีความสำคัญในโลกว่า ด้านบนด้านล่างมีที่สุด ด้านขวางหาที่สุดมิได้🤖 AI จับคู่
It’s when some ascetic or brahmin—by dint of keen, resolute, committed, and diligent effort, and right application of mind—experiences an immersion of the heart of such a kind that they meditate perceiving the cosmos as finite vertically but infinite horizontally.
โส เอวมาห✎ ร่าง
So evamāha:
เขากล่าวอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
They say:
อนฺตวา จ
อยํ โลโก อนนฺโต จ✎ ร่าง
‘antavā ca ayaṁ loko ananto ca.
โลกนี้ทั้งมีที่สุดทั้งไม่มีที่สุด🤖 AI จับคู่
‘The cosmos is both finite and infinite.
เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
สมณพราหมณ์พวกที่กล่าวว่า โลกนี้มีที่สุด กลมโดยรอบ นั้นเท็จ🤖 AI จับคู่
The ascetics and brahmins who say that
อนฺตวา
อยํ โลเก ปริวฏุโมติ ฯ เตสํ มุสา ฯ✎ ร่าง
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
the cosmos is finite are wrong,
เยปิ เต สมณพฺราหฺมณา
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
ถึงสมณพราหมณ์พวกที่กล่าวว่า โลกนี้ไม่มีที่สุดหาที่สุดรอบมิได้ นั้นก็เท็จ🤖 AI จับคู่
and so are those who say that
อนนฺโต อยํ โลโก อปริยนฺโตติ ฯ เตสํปิ มุสา ฯ✎ ร่าง
“ananto ayaṁ loko apariyanto”ti, tesampi musā.
the cosmos is infinite.
อนฺตวา จ อยํ โลโก อนนฺโต จ ฯ✎ ร่าง
Antavā ca ayaṁ loko ananto ca.
โลกนี้ทั้งมีที่สุดทั้งไม่มีที่สุด🤖 AI จับคู่
The cosmos is both finite and infinite.
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
ข้อนั้นเพราะเหตุไร🤖 AI จับคู่
Why is that?
อหํ หิ
อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย
สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสามิ ยถา สมาหิเต
จิตฺเต อุทฺธมโธ อนฺตสญฺญี โลกสฺมึ วิหรามิ ติริยํ อนนฺตสญฺญี ฯ✎ ร่าง
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharāmi, tiriyaṁ anantasaññī.
เพราะเหตุว่า ข้าพเจ้าอาศัยความเพียรเป็นเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยความประกอบเนืองๆ อาศัยความไม่ประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แล้วบรรลุเจโตสมาธิ อันเป็นเครื่องตั้งมั่นแห่งจิต ย่อมมีความสำคัญในโลกว่า ด้านบนด้านล่างมีที่สุด ด้านขวางไม่มีที่สุด🤖 AI จับคู่
Because by dint of keen, resolute, committed, and diligent effort, and right application of mind I experience an immersion of the heart of such a kind that I meditate perceiving the cosmos as finite vertically but infinite horizontally.
อิมินามหํ เอตํ ชานามิ✎ ร่าง
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
ด้วยการบรรลุคุณวิเศษนี้ ข้าพเจ้าจึงรู้อาการที่โลกนี้ทั้งมีที่สุดทั้งไม่มีที่สุด🤖 AI จับคู่
Because of this I know:
ยถา อนฺตวา จ อยํ โลโก อนนฺโต จาติ ฯ✎ ร่าง
“yathā antavā ca ayaṁ loko ananto cā”’ti.
“The cosmos is both finite and infinite.”’
อิทํ ภิกฺขเว ตติยํ ฐานํ ยํ อาคมฺม ยํ อารพฺภ เอเก สมณพฺราหฺมณา
อนฺตานนฺติกา อนฺตานนฺตํ โลกสฺส ปญฺญเปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นฐานะที่ ๓ ซึ่งสมณพราหมณ์พวกหนึ่ง อาศัยแล้ว ปรารภแล้ว มีทิฏฐิว่า โลกมีที่สุดและหาที่สุดมิได้ ย่อมบัญญัติว่า โลกมีที่สุดและหาที่สุดมิได้🤖 AI จับคู่
This is the third ground on which some ascetics and brahmins rely to assert that the cosmos is finite or infinite.