ทุติเย จ โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา กิมาคมฺม กิมารพฺภ
อมราวิกฺเขปิกา ตตฺถ ตตฺถ ปณฺหํ ปุฏฺฐา สมานา วาจาวิกฺเขปํ
อาปชฺชนฺติ อมราวิกฺเขปํ ฯ✎ ร่าง
Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
อนึ่งในฐานะที่ ๒ สมณพราหมณ์ผู้เจริญ อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีทิฏฐิ ดิ้นได้ไม่ตายตัว เมื่อถูกถามปัญหาในข้อนั้นๆ ย่อมกล่าววาจา ดิ้นได้ไม่ตายตัว?🤖 AI จับคู่
And what is the second ground on which they rely?
อ้างอิงPTS 1.26 · สยามรัฐ 9.35 · พุทธชยันตี 7.46
อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมโณ วา
พฺราหฺมโณ วา อิทํ กุสลนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ อิทํ อกุสลนฺติ
ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมณพราหมณ์บางคนในโลกนี้ ไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้เป็นกุศล นี้เป็นอกุศล🤖 AI จับคู่
It’s when some ascetic or brahmin doesn’t truly understand what is skillful and what is unskillful.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
เขามีความคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
They think:
อหํ โข อิทํ กุสลนฺติ
ยถาภูตํ นปฺปชานามิ อิทํ อกุสลนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานามิ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
เราไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้เป็นกุศล นี้เป็นอกุศล🤖 AI จับคู่
‘I don’t truly understand what is skillful and what is unskillful.
อหญฺเจ โข ๑- ปน อิทํ กุสลนฺติ ยถาภูตํ อปฺปชานนฺโต อิทํ
อกุสลนฺติ ยถาภูตํ อปฺปชานนฺโต อิทํ กุสลนฺติ วา พฺยากเรยฺยํ อิทํ
อกุสลนฺติ วา พฺยากเรยฺยํ ตตฺถ เม อสฺส ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส
วา ปฏิโฆ วา✎ ร่าง
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ, tattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā.
ก็ถ้าเราไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้เป็นกุศล นี้เป็นอกุศล จะพึงพยากรณ์ว่า นี้เป็นกุศล นี้เป็นอกุศล ความพอใจ ความติดใจ หรือความเคืองใจ ความขัดใจในข้อนั้น พึงมีแก่เรา🤖 AI จับคู่
If I were to declare that something was skillful or unskillful I might feel desire or greed or hate or aversion.
ยตฺถ เม อสฺส ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา ปฏิโฆ
วา ตํ มมสฺส อุปาทานํ✎ ร่าง
Yattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā, taṁ mamassa upādānaṁ.
ข้อที่มีความพอใจ ความติดใจหรือความเคืองใจ ความขัดใจนั้น จะพึงเป็นอุปาทานของเรา🤖 AI จับคู่
That would be grasping on my part.
ยํ มมสฺส อุปาทานํ โส มมสฺส วิฆาโต✎ ร่าง
Yaṁ mamassa upādānaṁ, so mamassa vighāto.
อุปาทานของเรานั้นจะพึงเป็นความเดือดร้อนแก่เรา🤖 AI จับคู่
That would be stressful for me,
โย มมสฺส วิฆาโต โส มมสฺส อนฺตราโยติ ฯ✎ ร่าง
Yo mamassa vighāto, so mamassa antarāyo’ti.
ความเดือดร้อนของเรานั้นจะพึงเป็นอันตรายแก่เรา🤖 AI จับคู่
and that stress would be an obstacle.’
อิติ โส อุปาทานภยา
อุปาทานปริเชคุจฺฉา เนวิทํ กุสลนฺติ พฺยากโรติ น ปนิทํ
อกุสลนฺติ พฺยากโรติ ตตฺถ ตตฺถ ปณฺหํ ปุฏฺโฐ สมาโน วาจาวิกฺเขปํ
อาปชฺชติ อมราวิกฺเขปํ✎ ร่าง
Iti so upādānabhayā upādānaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
เพราะฉะนั้นเขาจึงไม่กล้าพยากรณ์ว่า นี้เป็นกุศล นี้เป็นอกุศล เพราะกลัวแต่อุปาทาน เพราะเกลียดอุปาทาน เมื่อถูกถามปัญหาในข้อนั้นๆ ย่อมกล่าววาจาดิ้นได้ไม่ตายตัวว่า🤖 AI จับคู่
So from fear and disgust with grasping they avoid stating whether something is skillful or unskillful. Whenever they’re asked a question, they resort to verbal flip-flops and endless flip-flops:
เอวนฺติปิ เม โน ฯ ตถาติปิ เม โน ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. อหญฺเจว โข ฯ
อญฺญถาติปิ เม โน ฯ โนติปิ เม โน ฯ โน โนติปิ เม โนติ ฯ✎ ร่าง
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
ความเห็นของเราว่า อย่างนี้ก็มิใช่ อย่างนั้นก็มิใช่ อย่างอื่นก็มิใช่ ไม่ใช่ก็มิใช่ มิใช่ไม่ใช่ก็มิใช่🤖 AI จับคู่
‘I don’t say it’s like this. I don’t say it’s like that. I don’t say it’s otherwise. I don’t say it’s not so. And I don’t deny it’s not so.’
อิทํ ภิกฺขเว ทุติยํ ฐานํ ยํ อาคมฺม ยํ อารพฺภ เอเก สมณพฺราหฺมณา
อมราวิกฺเขปิกา ตตฺถ ตตฺถ ปณฺหํ ปุฏฺฐา สมานา วาจาวิกฺเขปํ
อาปชฺชนฺติ อมราวิกฺเขปํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นฐานะที่ ๒ ซึ่งสมณพราหมณ์พวกหนึ่ง อาศัยแล้ว ปรารภแล้ว มีทิฏฐิดิ้นได้ไม่ตายตัว เมื่อถูกถามปัญหาในข้อนั้นๆ ย่อมกล่าววาจาดิ้นได้ไม่ตายตัว🤖 AI จับคู่
This is the second ground on which some ascetics and brahmins rely when resorting to verbal flip-flops and endless flip-flops.