เตน โข ปน สมเยน ปุกฺกุโส มลฺลปุตฺโต อาฬารสฺส
กาลามสฺส สาวโก กุสินาราย ปาวํ อทฺธานมคฺคปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena pukkuso mallaputto āḷārassa kālāmassa sāvako kusinārāya pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
ก็สมัยนั้น โอรสเจ้ามัลละนามว่า ปุกกุสะ เป็นสาวกของอาฬารดาบสกาลามโคตร ออกจากเมืองกุสินารา เดินทางไกลไปยังเมืองปาวา🤖 AI จับคู่
Now at that time Pukkusa the Malla, a disciple of Āḷāra Kālāma, was traveling along the road from Kusinārā to Pāvā.
อ้างอิงPTS 2.130 · สยามรัฐ 10.152 · ฉัฏฐสังคายนา 2.99
อทฺทสา โข ปุกฺกุโส มลฺลปุตฺโต ภควนฺตํ อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล
นิสินฺนํ✎ ร่าง
Addasā kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ.
ปุกกุสมัลลบุตรได้เห็นพระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่โคนไม้ต้นหนึ่ง จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ🤖 AI จับคู่
He saw the Buddha sitting at the root of a certain tree.
ทิสฺวาน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข
ปุกฺกุโส มลฺลปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:
ครั้นเข้าไปเฝ้าแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง เมื่อโอรสเจ้ามัลละนามว่า ปุกกุสะ นั่งเรียบร้อยแล้ว ได้กราบทูลว่า🤖 AI จับคู่
He went up to him, bowed, sat down to one side, and said,
อจฺฉริยํ ภนฺเต อพฺภุตํ
ภนฺเต สนฺเตน วต ภนฺเต ปพฺพชิตา วิหาเรน วิหรนฺติ✎ ร่าง
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, santena vata, bhante, pabbajitā vihārena viharanti.
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์ ไม่เคยมีมาแล้ว พวกบรรพชิตย่อมอยู่ด้วยวิหารธรรมอันสงบหนอ🤖 AI จับคู่
“It’s incredible, sir, it’s amazing! Those who have gone forth remain in such peaceful meditations.
ภูตปุพฺพํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สนฺทิตฺถ ฯ ๒-๓ โป. มหานุภาวกตา ฯ
ภนฺเต อาฬาโร กาลาโม อทฺธานมคฺคปฏิปนฺโน มคฺคา โอกฺกมฺม
อวิทูเร อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ ๑- นิสีทิ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, bhante, āḷāro kālāmo addhānamaggappaṭipanno maggā okkamma avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
เรื่องเคยมีมาแล้ว อาฬารดาบสกาลามโคตรเดินทางไกล แวะออกจากหนทางนั่งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง ในที่ไม่ไกล🤖 AI จับคู่
Once it so happened that Āḷāra Kālāma, while traveling along a road, left the road and sat at the root of a nearby tree for the day’s meditation.
อถโข ภนฺเต
ปญฺจมตฺตานิ สกฏสตานิ อาฬารํ กาลามํ นิสฺสาย นิสฺสาย อติกฺกมึสุ✎ ร่าง
Atha kho, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni āḷāraṁ kālāmaṁ nissāya nissāya atikkamiṁsu.
ครั้งนั้น เกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่ม ได้ผ่านอาฬารดาบสกาลามโคตร ติดกันไป🤖 AI จับคู่
Then around five hundred carts passed by right beside Āḷāra Kālāma.
อถโข ภนฺเต อญฺญตโร ปุริโส ตสฺส สกฏสตฺถสฺส ปิฏฺฐิโต
ปิฏฺฐิโต อาคจฺฉนฺโต เยน อาฬาโร กาลาโม เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา อาฬารํ กาลามํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho, bhante, aññataro puriso tassa sakaṭasatthassa piṭṭhito piṭṭhito āgacchanto yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavoca:
บุรุษคนหนึ่งซึ่งเดินทางตามหลังหมู่เกวียนมา เข้าไปหาอาฬารดาบส กาลามโคตรถึงที่พัก ครั้นเข้าไปหาแล้วถามท่านอาฬารดาบสกาลามโคตรว่า🤖 AI จับคู่
Then a certain person coming behind those carts went up to Āḷāra Kālāma and said to him:
อปิ ภนฺเต ปญฺจมตฺตานิ
สกฏสตานิ อติกฺกนฺตานิ อทฺทสาติ✎ ร่าง
‘api, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni addasā’ti?
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านได้เห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่มผ่านไปบ้างหรือ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Sir, didn’t you see the five hundred carts pass by?’
น โข อหํ อาวุโส
อทฺทสนฺติ✎ ร่าง
‘Na kho ahaṁ, āvuso, addasan’ti.
ท่านผู้มีอายุ เรามิได้เห็น ฯ🤖 AI จับคู่
‘No, respectable sir, I didn’t see them.’
กึ ปน ภนฺเต สทฺทํ อสฺโสสีติ✎ ร่าง
‘Kiṁ pana, bhante, saddaṁ assosī’ti?
ก็ท่านไม่ได้ยินเสียงหรือ ฯ🤖 AI จับคู่
‘But sir, didn’t you hear a sound?’
น โข อหํ อาวุโส
สทฺทํ อสฺโสสินฺติ✎ ร่าง
‘Na kho ahaṁ, āvuso, saddaṁ assosin’ti.
เราไม่ได้ยิน ฯ🤖 AI จับคู่
‘No, respectable sir, I didn’t hear a sound.’
กึ ปน ภนฺเต สุตฺโต อโหสีติ✎ ร่าง
‘Kiṁ pana, bhante, sutto ahosī’ti?
ท่านหลับหรือ ฯ🤖 AI จับคู่
‘But sir, were you asleep?’
น โข
อหํ อาวุโส สุตฺโต อโหสินฺติ✎ ร่าง
‘Na kho ahaṁ, āvuso, sutto ahosin’ti.
เรามิได้หลับ ฯ🤖 AI จับคู่
‘No, friend, I wasn’t asleep.’
กึ ปน ภนฺเต สญฺญี อโหสีติ✎ ร่าง
‘Kiṁ pana, bhante, saññī ahosī’ti?
ท่านยังมีสัญญาอยู่หรือ ฯ🤖 AI จับคู่
‘But sir, were you conscious?’
เอวมาวุโสติ✎ ร่าง
‘Evamāvuso’ti.
อย่างนั้น ท่านผู้มีอายุ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Yes, respectable sir.’
โส ตฺวํ ภนฺเต สญฺญี สมาโน ชาคโร ปญฺจมตฺตานิ
สกฏสตานิ นิสฺสาย นิสฺสาย อติกฺกนฺตานิ เนว อทฺทส
{๑๒๐.๑} น ปน สทฺทํ อสฺโสสิ✎ ร่าง
‘So tvaṁ, bhante, saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa, na pana saddaṁ assosi;
ท่านยังมีสัญญา ตื่นอยู่ ไม่ได้เห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่ม ซึ่งผ่านติดๆ กันไป และไม่ได้ยินเสียง🤖 AI จับคู่
‘So, sir, while conscious and awake you neither saw nor heard a sound as five hundred carts passed by right beside you?
อปิ หิ ๒- เต ภนฺเต สงฺฆาฏิ
รเชน โอกิณฺณาติ✎ ร่าง
apisu te, bhante, saṅghāṭi rajena okiṇṇā’ti?
ก็ผ้าของท่านเปรอะเปื้อนไปด้วยธุลีบ้างหรือ ฯ🤖 AI จับคู่
Why sir, even your outer robe is covered with dust!’
เอวมาวุโสติ✎ ร่าง
‘Evamāvuso’ti.
อย่างนั้น ท่านผู้มีอายุ ฯ🤖 AI จับคู่
‘Yes, respectable sir.’
อถโข ภนฺเต ตสฺส ปุริสสฺส
เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho, bhante, tassa purisassa etadahosi:
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ลำดับนั้น บุรุษนั้นได้มีความคิดอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Then that person thought:
อจฺฉริยํ วต โภ อพฺภุตํ วต โภ สนฺเตน วต โภ
ปพฺพชิตา วิหาเรน วิหรนฺติ✎ ร่าง
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti.
น่าอัศจรรย์หนอ เหตุไม่เคยมีมามีแล้ว พวกบรรพชิตย่อมอยู่ด้วยวิหารธรรมอันสงบหนอ ดังที่ท่านผู้ยังมีสัญญาตื่นอยู่ ไม่ได้เห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่ม ซึ่งผ่านติดๆ กันไป และไม่ได้ยินเสียง🤖 AI จับคู่
‘Oh lord, how incredible, how amazing! Those who have gone forth remain in such peaceful meditations,
ยตฺร หิ นาม สญฺญี สมาโน
ชาคโร ปญฺจมตฺตานิ สกฏสตานิ นิสฺสาย นิสฺสาย
อติกฺกนฺตานิ เนว ทกฺขติ น ปน สทฺทํ โสสฺสตีติ✎ ร่าง
Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva dakkhati, na pana saddaṁ sossatī’ti.
บุรุษนั้นประกาศความเลื่อมใสอย่างยิ่ง ในอาฬารดาบสกาลามโคตรแล้วหลีกไป ฯ🤖 AI จับคู่
in that, while conscious and awake he neither saw nor heard a sound as five hundred carts passed by right next to him.’
อาฬาเร
กาลาเม อุฬารํ ปสาทํ ปเวเทตฺวา ปกฺกามีติ ฯ✎ ร่าง
Āḷāre kālāme uḷāraṁ pasādaṁ pavedetvā pakkāmī”ti.
And after declaring his lofty confidence in Āḷāra Kālāma, he left.”
ตํ กึ มญฺญสิ ปุกฺกุส✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, pukkusa,
พระผู้มีพระภาคตรัสถามปุกกุสมัลลบุตรว่า ดูกรปุกกุสะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน🤖 AI จับคู่
“What do you think, Pukkusa?
อ้างอิงสยามรัฐ 10.153 · ฉัฏฐสังคายนา 2.100 · พุทธชยันตี 8.204
กตมํ นุ โข ทุกฺกรตรํ วา
ทุรภิสมฺภวตรํ วา✎ ร่าง
katamaṁ nu kho dukkarataraṁ vā durabhisambhavataraṁ vā—
ผู้ยังมีสัญญาตื่นอยู่ ไม่เห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่ม ซึ่งผ่านติดๆ กันไป และไม่ได้ยินเสียงอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
Which is harder and more challenging to do while conscious and awake:
โย วา สญฺญี สมาโน ชาคโร ปญฺจมตฺตานิ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ทิวาวิหาเร ฯ ๒ ม. สุ. ฯ
สกฏสตานิ นิสฺสาย นิสฺสาย อติกฺกนฺตานิ เนว ปสฺเสยฺย
น ปน สทฺทํ สุเณยฺย✎ ร่าง
yo vā saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyya;
ผู้ยังมีสัญญาตื่นอยู่ ไม่เห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่ม ซึ่งผ่านติดๆ กันไป และไม่ได้ยินเสียงอย่างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
to neither see nor hear a sound as five hundred carts pass by right next to you?
โย วา สญฺญี สมาโน ชาคโร เทเว
วสฺสนฺเต เทเว คฬคฬายนฺเต วิชฺชุตาสุ ๑- นิจฺฉรนฺตีสุ
อสนิยา ผลนฺติยา เนว ปสฺเ✎ ร่าง
yo vā saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti?
ผู้ที่ยังมีสัญญาตื่นอยู่ เมื่อฝนกำลังตก ตกอย่างหนัก ฟ้าลั่นอยู่ ฟ้าผ่าอยู่ มิได้เห็น และไม่ได้ยินเสียง อย่างหนึ่ง ทั้งสองอย่างนี้ อย่างไหนจะทำได้ยากกว่ากัน หรือให้เกิดขึ้นได้ยากกว่ากัน🤖 AI จับคู่
Or to neither see nor hear a sound as the heavens are raining and pouring, lightning’s flashing, and thunder’s cracking?”
—
“Kiñhi, bhante, karissanti pañca vā sakaṭasatāni cha vā sakaṭasatāni satta vā sakaṭasatāni aṭṭha vā sakaṭasatāni nava vā sakaṭasatāni, sakaṭasahassaṁ vā sakaṭasatasahassaṁ vā.
ปุกกุสมัลลบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เกวียน ๕๐๐ เล่ม ๖๐๐ เล่ม ๗๐๐ เล่ม ๘๐๐ เล่ม ๙๐๐ เล่ม ๑,๐๐๐ เล่ม ฯลฯ ๑๐๐,๐๐๐ เล่ม จักกระทำอะไรได้🤖 AI จับคู่
“What do five hundred carts matter, or six hundred, or seven hundred, or eight hundred, or nine hundred, or a thousand, or even a hundred thousand carts?
สยฺย น ปน สทฺทํ สุเณยฺยาติ ฯ
กึ หิ ภนฺเต✎ ร่าง
Atha kho etadeva dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca yo saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti.
ผู้ที่ยังมีสัญญาตื่นอยู่ เมื่อฝนกำลังตก ตกอย่างหนัก ฟ้าลั่นอยู่ ฟ้าผ่าอยู่ มิได้เห็น และไม่ได้ยินเสียง อย่างนี้แหละ ทำได้ยากกว่า และให้เกิดขึ้นได้ยากกว่า ฯ🤖 AI จับคู่
It’s far harder and more challenging to neither see nor hear a sound as the heavens are raining and pouring, lightning’s flashing, and thunder’s cracking!”