เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๑] ดูกรจุนทะ ถ้าสพรหมจารีสงฆ์แม้อื่นอีก พึงกล่าวธรรม หากว่า
ในภาษิตของสพรหมจารีนั้น คำอย่างนี้พึงมีแก่เธอทั้งหลายว่า ท่านผู้มีอายุนี้แล
ถือเอาอรรถเท่านั้นชอบ ยกขึ้นซึ่งพยัญชนะทั้งหลายผิด ดังนี้ พวกเธอทั้งหลาย
ไม่พึงยินดี ไม่พึงคัดค้านต่อสพรหมจารีนั้น สพรหมจารีนั้นอันพวกเธอพึงกล่าว
อย่างนี้ว่า อาวุโส พยัญชนะเหล่านี้เทียว หรือว่าพยัญชนะเหล่านั้นของอรรถนี้
เหล่าไหนจะสมควรกว่ากัน หากว่าสพรหมจารีนั้นพึงกล่าวอย่างนี้ว่า พยัญชนะ
เหล่านี้แหละ ของอรรถนี้แล สมควรกว่า สพรหมจารีนั้นอันพวกเธอไม่พึงยก
ย่อง ไม่พึงรุกราน ครั้นแล้วสพรหมจารีนั้นแหละ อันพวกเธอพึงให้รู้ด้วยดี
เพื่อไตร่ตรองพยัญชนะเหล่านั้นนั่นเทียว ฯ
อปโรปิ เจ จุนฺท สพฺรหฺมจารี สงฺโฆ ๒- ธมฺมํ ภาเสยฺย✎ ร่าง
Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
Suppose another spiritual companion were to recite the teaching in the Saṅgha.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.142 · ฉัฏฐสังคายนา 3.96
ตตฺร เจ ตุมฺหากํ เอวมสฺส✎ ร่าง
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
Now, you might think,
อยํ โข อายสฺมา อตฺถํ หิ โข ๔-
สมฺมา คณฺหาติ พฺยญฺชนานิ มิจฺฉา โรเปตีติ ฯ✎ ร่าง
‘ayaṁ kho āyasmā atthañhi kho sammā gaṇhāti byañjanāni micchā ropetī’ti.
‘This venerable construes the meaning correctly but mistakes the phrasing.’
ตสฺส เนว
อภินนฺทิตพฺพํ นปฺปฏิกฺโกสิตพฺพํ ฯ อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อิเมสญฺจ ฯ ๒ ม. ยุ. สงฺเฆ ฯ ๓ ม. ยุ. ตสฺเสว ฯ ๔ ม. อตฺถญฺเจว ฯ
โส เอวมสฺส วจนีโย✎ ร่าง
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ; anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
You should neither approve nor reject them, but say,
อิมสฺส นุ โข อาวุโส อตฺถสฺส อิมาเนว ๑-
พฺยญฺชนานิ เอตานิ วา พฺยญฺชนานิ กตมานิ โอปายิกตรานีติ ฯ✎ ร่าง
‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarānī’ti?
‘Reverend, if this is the meaning, the phrasing may be either this or that: which is more fitting?’
โส เจ เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So ce evaṁ vadeyya:
Suppose they reply,
อิมสฺส นุ ขฺวาวุโส อตฺถสฺส อิมาเนว
พฺยญฺชนานิ โอปายิกตรานิ ยานิ เจว เอตานีติ ฯ✎ ร่าง
‘imassa kho, āvuso, atthassa imāneva byañjanāni opayikatarāni, yā ceva etānī’ti.
‘This phrasing fits the meaning better than that.’
โส เนว
อุสฺสาเทตพฺโพ น อปสาเทตพฺโพ ฯ อนุสฺสาเทตฺวา อนปสาเทตฺวา
เสฺวว สาธุกํ สญฺญาเปตพฺโพ เตสํเยว พฺยญฺชนานํ นิสนฺติยา ฯ✎ ร่าง
So neva ussādetabbo na apasādetabbo; anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tesaññeva byañjanānaṁ nisantiyā.
Without flattering or rebuking, you should carefully persuade them by examining that phrasing.