เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค ข้อ 205

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน English (Sujato) อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๐๕] มารดาบิดาเป็นทิศเบื้องหน้า อาจารย์เป็นทิศเบื้องขวา บุตรภรรยา เป็นทิศเบื้องหลัง มิตรอำมาตย์เป็นทิศเบื้องซ้าย ทาสกรรมกร เป็นทิศเบื้องต่ำ สมณพราหมณ์เป็นทิศเบื้องบน คฤหัสถ์ในสกุล ผู้สามารถควรนอบน้อมทิศเหล่านี้ บัณฑิตผู้ถึงพร้อมด้วยศีล เป็นคนละเอียดและมีไหวพริบ มีความประพฤติเจียมตน ไม่ดื้อกระด้าง ผู้เช่นนั้นย่อมได้ยศ คนหมั่นไม่เกียจคร้าน ย่อมไม่หวั่นไหว ในอันตรายทั้งหลาย คนมีความประพฤติ ไม่ขาดสาย มีปัญญา ผู้เช่นนั้นย่อมได้ยศ คนผู้สงเคราะห์ แสวงหามิตรที่ดี รู้เท่าถ้อยคำที่เขากล่าว ปราศจากตระหนี่ เป็นผู้แนะนำแสดงเหตุผลต่างๆ เนืองๆ ผู้เช่นนั้น ย่อม ได้ยศ การให้ ๑ เจรจาไพเราะ ๑ การประพฤติให้เป็น ประโยชน์ ๑ ความเป็นผู้มีตนเสมอในธรรมทั้งหลาย ในคนนั้นๆ ตามควร ๑ ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจในโลกเหล่านี้แล เป็น เหมือนสลักรถอันแล่นไปอยู่ ถ้าธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวเหล่านี้ ไม่พึงมีไซร้ มารดาและบิดาไม่พึงได้ความนับถือหรือความบูชา เพราะเหตุแห่งบุตร เพราะบัณฑิตทั้งหลายพิจารณาเห็นธรรม เครื่องยึดเหนี่ยวเหล่านี้โดยชอบ ฉะนั้น บัณฑิตเหล่านั้นจึงถึง ความเป็นใหญ่ และเป็นผู้อันหมู่ชนสรรเสริญทั่วหน้า ดังนี้ ฯ

เทียบรายประโยค (34 ประโยค)

dn31:34.1 #

มาตาปิตา ทิสา ปุพฺพา✎ ร่าง

“Mātāpitā disā pubbā,

“Parents are the east,

อ้างอิงPTS 3.192

dn31:34.2 #

อาจริยา ทกฺขิณา ทิสา✎ ร่าง

ācariyā dakkhiṇā disā;

tutors the south,

dn31:34.3 #

ปุตฺตทารา ทิสา ปจฺฉา✎ ร่าง

Puttadārā disā pacchā,

wives and child the west,

dn31:34.4 #

มิตฺตามจฺจา จ อุตฺตรา✎ ร่าง

mittāmaccā ca uttarā.

friends and colleagues the north,

dn31:34.5 #

ทาสกมฺมกรา เหฏฺฐา✎ ร่าง

Dāsakammakarā heṭṭhā,

servants and workers below,

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.146

dn31:34.6 #

อุทฺธํ สมณพฺราหฺมณา✎ ร่าง

uddhaṁ samaṇabrāhmaṇā;

and ascetics and brahmins above.

dn31:34.7 #

เอตา ทิสา นมสฺเสยฺย✎ ร่าง

Etā disā namasseyya,

By honoring these quarters

dn31:34.8 #

อลมตฺโต ๒- กุเล คิหี ฯ✎ ร่าง

alamatto kule gihī.

a householder does enough for their family.

dn31:34.9 #

ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน✎ ร่าง

Paṇḍito sīlasampanno,

The astute and the virtuous,

อ้างอิงพุทธชยันตี 9.310

dn31:34.10 #

สโณฺห จ ปฏิภาณวา✎ ร่าง

saṇho ca paṭibhānavā;

the gentle and the articulate,

dn31:34.11 #

นิวาตวุตฺติ อตฺถทฺโธ✎ ร่าง

Nivātavutti atthaddho,

the placid in manner and the amenable:

dn31:34.12 #

ตาทิโส ลภเต ยสํ✎ ร่าง

tādiso labhate yasaṁ.

they’re the kind who win glory.

dn31:34.13 #

อุฏฺฐานโก อนลโส✎ ร่าง

Uṭṭhānako analaso,

The diligent, not lazy,

dn31:34.14 #

อาปทาสุ น เวธติ✎ ร่าง

āpadāsu na vedhati;

those not disturbed by troubles,

dn31:34.15 #

อจฺฉิทฺทวุตฺติ ๓- เมธาวี✎ ร่าง

Acchinnavutti medhāvī,

those consistent in conduct, the intelligent:

dn31:34.16 #

ตาทิโส ลภเต ยสํ ฯ✎ ร่าง

tādiso labhate yasaṁ.

they’re the kind who win glory.

dn31:34.17 #

สงฺคาหโก มิตฺตกโร✎ ร่าง

Saṅgāhako mittakaro,

The inclusive, the makers of friends,

dn31:34.18 #

วทญฺญู วีตมจฺฉโร✎ ร่าง

vadaññū vītamaccharo;

the bountiful, those rid of stinginess,

dn31:34.19 #

เนตา วิเนตา อนุเนตา✎ ร่าง

Netā vinetā anunetā,

those who lead, train, and persuade:

dn31:34.20 #

ตาทิโส ลภเต ยสํ ฯ✎ ร่าง

tādiso labhate yasaṁ.

they’re the kind who win glory.

dn31:34.21 #

ทานญฺจ ปิยวชฺชญฺจ✎ ร่าง

Dānañca peyyavajjañca,

Giving and kindly words,

อ้างอิงสยามรัฐ 11.207

dn31:34.22 #

อตฺถจริยา จ ยา อิธ✎ ร่าง

atthacariyā ca yā idha;

taking care here,

dn31:34.23 #

สมานตา จ ธมฺเมสุ✎ ร่าง

Samānattatā ca dhammesu,

and treating equally in worldly conditions,

dn31:34.24 #

ตตฺถ ตตฺถ ยถารหํ ฯ✎ ร่าง

tattha tattha yathārahaṁ;

as they deserve in each case;

dn31:34.25 #

เอเต โข สงฺคหา โลเก✎ ร่าง

Ete kho saṅgahā loke,

these ways of being inclusive in the world

dn31:34.26 #

รถสฺสาณีว ยายโต✎ ร่าง

rathassāṇīva yāyato.

are like a moving chariot’s linchpin.

dn31:34.27 #

เอเต จ สงฺคหา นาสฺสุ✎ ร่าง

Ete ca saṅgahā nāssu,

If there were no such ways of being inclusive,

dn31:34.28 #

น มาตา ปุตฺตการณา✎ ร่าง

na mātā puttakāraṇā;

neither mother nor father

dn31:34.29 #

ลเภถ มานํ ปูชํ วา✎ ร่าง

Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā,

would be respected and honored

dn31:34.30 #

ปิตา วา ปุตฺตการณา ฯ✎ ร่าง

pitā vā puttakāraṇā.

for what they’ve done for their children.

dn31:34.31 #

ยสฺมา จ สงฺคหา เอเต✎ ร่าง

Yasmā ca saṅgahā ete,

But since these ways of being inclusive do exist,

อ้างอิงPTS 3.193

dn31:34.32 #

สมเปกฺขนฺติ ๑- ปณฺฑิตา✎ ร่าง

sammapekkhanti paṇḍitā;

the astute do regard them well,

dn31:34.33 #

ตสฺมา มหตฺตํ ปปฺโปนฺติ✎ ร่าง

Tasmā mahattaṁ papponti,

so they achieve greatness

dn31:34.34 #

ปาสํสา จ ภวนฺติ เตติ ฯ✎ ร่าง

pāsaṁsā ca bhavanti te”ti.

and are praised.”

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน