‹ กลับ
สังคีติสูตร
เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค · ข้อ 228 · ที.ป. ๑๑/๔๕๐๑ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๒๘] ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรมมีประเภทละ ๓ๆ ที่พระผู้มีพระภาค ผู้ทรงรู้ทรงเห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นตรัสไว้โดยชอบแล้ว มีอยู่แล พวกเราทั้งหมดด้วยกันพึงสังคายนา ไม่พึงกล่าวแก่งแย่งกันในธรรมนั้น การที่พรหมจรรย์นี้จะพึงยั่งยืนตั้งอยู่นาน นั้นพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่ชนมาก เพื่อความสุขแก่ชนมาก เพื่อความอนุเคราะห์แก่โลก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรมมีประเภทละ ๓ๆ เป็นไฉน ๑. อกุศลมูล คือ โลภะ ๒. อกุศลมูล คือ โทสะ ๓. อกุศลมูล คือ โมหะ ๑. กุศลมูล คือ อโลภะ ๒. กุศลมูล คือ อโทสะ ๓. กุศลมูล คือ อโมหะ ๑. กายทุจริต [ความประพฤติชั่วทางกาย] ๒. วจีทุจริต [ความประพฤติชั่วทางวาจา] ๓. มโนทุจริต [ความประพฤติชั่วทางใจ] ๑. กายสุจริต [ความประพฤติชอบทางกาย] ๒. วจีสุจริต [ความประพฤติชอบทางวาจา] ๓. มโนสุจริต [ความประพฤติชอบทางใจ] ๑. กามวิตก [ความตริในทางกาม] ๒. พยาปาทวิตก [ความตริในทางพยาบาท] ๓. วิหิงสาวิตก [ความตริในทางเบียดเบียน] ๑. เนกขัมมวิตก [ความตริในทางออกจากกาม] ๒. อัพยาปาทวิตก [ความตริในทางไม่พยาบาท] ๓. อวิหิงสาวิตก [ความตริในทางไม่เบียดเบียน] ๑. กามสังกัปปะ [ความดำริในทางกาม] ๒. พยาปาทสังกัปปะ [ความดำริในทางพยาบาท] ๓. วิหิงสาสังกัปปะ [ความดำริในทางเบียดเบียน] ๑. เนกขัมมสังกัปปะ [ความดำริในทางออกจากกาม] ๒. อัพยาปาทสังกัปปะ [ความดำริในทางไม่พยาบาท] ๓. อวิหิงสาสังกัปปะ [ความดำริในทางไม่เบียดเบียน] ๑. กามสัญญา [ความจำได้ในทางกาม] ๒. พยาปาทสัญญา [ความจำได้ในทางพยาบาท] ๓. วิหิงสาสัญญา [ความจำได้ในทางเบียดเบียน] ๑. เนกขัมมสัญญา [ความจำได้ในทางออกจากกาม] ๒. อัพยาปาทสัญญา [ความจำได้ในทางไม่พยาบาท] ๓. อวิหิงสาสัญญา [ความจำได้ในทางไม่เบียดเบียน] ๑. กามธาตุ [ธาตุคือกาม] ๒. พยาปาทธาตุ [ธาตุคือความพยาบาท] ๓. วิหิงสาธาตุ [ธาตุคือความเบียดเบียน] ๑. เนกขัมมธาตุ [ธาตุคือความออกจากกาม] ๒. อัพยาปาทธาตุ [ธาตุคือความไม่พยาบาท] ๓. อวิหิงสาธาตุ [ธาตุคือความไม่เบียดเบียน] ๑. กามธาตุ [ธาตุคือกาม] ๒. รูปธาตุ [ธาตุคือรูป] ๓. อรูปธาตุ [ธาตุคือสิ่งที่ไม่มีรูป] ๑. รูปธาตุ [ธาตุคือรูป] ๒. อรูปธาตุ [ธาตุคือสิ่งที่ไม่มีรูป] ๓. นิโรธธาตุ [ธาตุคือความดับทุกข์] ๑. หีนธาตุ [ธาตุอย่างเลว] ๒. มัชฌิมธาตุ [ธาตุอย่างกลาง] ๓. ปณีตธาตุ [ธาตุอย่างประณีต] ๑. กามตัณหา [ตัณหาในกาม] ๒. ภวตัณหา [ตัณหาในภพ] ๓. วิภวตัณหา [ตัณหาในปราศจากภพ] ๑. กามตัณหา [ตัณหาในกาม] ๒. รูปตัณหา [ตัณหาในรูป] ๓. อรูปตัณหา [ตัณหาในสิ่งที่ไม่มีรูป] ๑. รูปตัณหา [ตัณหาในรูป] ๒. อรูปตัณหา [ตัณหาในสิ่งที่ไม่มีรูป] ๓. นิโรธตัณหา [ตัณหาในความดับสูญ] [อุจเฉททิฏฐิ] ๑. สักกายทิฏฐิ [ความเห็นเป็นเหตุถือตัวถือตน] ๒. วิจิกิจฉา [ความลังเลสงสัย] ๓. สีลัพพตปรามาส [ความเชื่อถือศักดิ์สิทธิ์ด้วยอำนาจศีลพรต] ๑. กามาสวะ [อาสวะเป็นเหตุอยากได้] ๒. ภวาสวะ [อาสวะเป็นเหตุอยากเป็น] ๓. อวิชชาสวะ [อาสวะคือความเขลา] ๑. กามภพ [ภพที่เป็นกามาวจร] ๒. รูปภพ [ภพที่เป็นรูปาวจร] ๓. อรูปภพ [ภพที่เป็นอรูปาวจร] ๑. กาเมสนา [การแสวงหากาม] ๒. ภเวสนา [การแสวงหาภพ] ๓. พรหมจริเยสนา [การแสวงหาพรหมจรรย์] ๑. เสยโยหมสฺมีติวิธา [ถือว่าตัวเราประเสริฐกว่าเขา] ๒. สทิโสหมสฺมีติวิธา [ถือว่าตัวเราเสมอกับเขา] ๓. หีโนหมสฺมีติวิธา [ถือว่าตัวเราเลวกว่าเขา] ๑. อดีตอัทธา [ระยะกาลที่เป็นส่วนอดีต] ๒. อนาคตอัทธา [ระยะกาลที่เป็นส่วนอนาคต] ๓. ปัจจุบันนอัทธา [ระยะกาลที่เป็นปัจจุบัน] ๑. สักกายอันตะ [ส่วนที่ถือว่าเป็นกายตน] ๒. สักกายสมุทยอันตะ [ส่วนที่ถือว่าเป็นเหตุก่อให้เกิดกายตน] ๓. สักกายนิโรธอันตะ [ส่วนที่ถือว่าเป็นเครื่องดับกายตน] ๑. สุขเวทนา [ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข] ๒. ทุกขเวทนา [ความเสวยอารมณ์ที่เป็นทุกข์] ๓. อทุกขมสุขเวทนา [ความเสวยอารมณ์ที่ไม่ใช่ทุกข์ไม่ใช่สุข] ๑. ทุกขทุกขตา [ความเป็นทุกข์เพราะทุกข์] ๒. สังขารทุกขตา [ความเป็นทุกข์เพราะสังขาร] ๓. วิปริณามทุกขตา [ความเป็นทุกข์เพราะความแปรปรวน] ๑. มิจฉัตตนิยตราสี [กองคือความผิดที่แน่นอน] ๒. สัมมัตตนิยตราสี [กองคือความถูกที่แน่นอน] ๓. อนิยตราสี [กองคือความไม่แน่นอน] ๑. ปรารภกาลที่ล่วงไปแล้วนานๆ แล้วสงสัย เคลือบแคลง ไม่เชื่อ ลงไปได้ ไม่เลื่อมใส ๒. ปรารภกาลที่ยังไม่มาถึงนานๆ แล้ว สงสัย เคลือบแคลง ไม่เชื่อ ลงไปได้ ไม่เลื่อมใส ๓. ปรารภกาลปัจจุบันทุกวันนี้แล้ว สงสัย เคลือบแคลง ไม่เชื่อลง ไปได้ ไม่เลื่อมใส ๑. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย พระตถาคตมีกายสมาจารบริสุทธิ์ พระตถาคต มิได้มีความประพฤติชั่วทางกายที่พระองค์จะต้องรักษาไว้โดยตั้งพระทัยว่า คนอื่นๆ อย่าได้รู้ถึงความประพฤติชั่วทางกายของเรานี้ ดังนี้ ๒. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย พระตถาคตมีวจีสมาจารบริสุทธิ์ พระตถาคต มิได้มีความประพฤติชั่วทางวาจาที่พระองค์จะต้องรักษาไว้โดยตั้งพระทัยว่า คน อื่นๆ อย่าได้รู้ถึงความประพฤติชั่วทางวาจาของเรานี้ ดังนี้ ๓. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย พระตถาคตมีมโนสมาจารบริสุทธิ์ พระตถาคต มิได้มีความประพฤติชั่วทางใจที่พระองค์จะต้องรักษาไว้โดยตั้งพระทัยว่า คนอื่นๆ อย่าได้รู้ถึงความประพฤติชั่วทางใจของเรานี้ ดังนี้ ๑. ราคกิญจนะ [เครื่องกังวลคือราคะ] ๒. โทสกิญจนะ [เครื่องกังวลคือโทสะ] ๓. โมหกิญจนะ [เครื่องกังวลคือโมหะ] ๑. ราคัคคิ [ไฟคือราคะ] ๒. โทสัคคิ [ไฟคือโทสะ] ๓. โมหัคคิ [ไฟคือโมหะ] ๑. อาหุเนยยัคคิ [ไฟคืออาหุเนยยบุคคล] ๒. ทักขิเณยยัคคิ [ไฟคือทักขิเณยยบุคคล] ๓. คหปตัคคิ [ไฟคือคฤหบดี] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆรูป [รูปที่เป็นไปกับด้วยการเห็น ทั้งเป็นไป กับด้วยการกระทบ] ๒. อนิทัสสนสัปปฏิฆรูป [รูปที่ไม่มีการเห็น แต่เป็นไปกับด้วย การกระทบ] ๓. อนิทัสสนอัปปฏิฆรูป [รูปที่ไม่เห็น ที่ไม่กระทบ] ๑. ปุญญาภิสังขาร [อภิสังขารคือบุญ] ๒. อปุญญาภิสังขาร [อภิสังขารคือบาป] ๓. อเนญชาภิสังขาร [อภิสังขารคืออเนญชา] ๑. เสกขบุคคล [บุคคลผู้ยังต้องศึกษา] ๒. อเสกขบุคคล [บุคคลผู้ไม่ต้องศึกษา] ๓. เนวเสกขนาเสกขบุคคล [บุคคลผู้ยังต้องศึกษาก็ไม่ใช่ ผู้ไม่ต้อง ศึกษาก็ไม่ใช่] ๑. ชาติเถระ [พระเถระโดยชาติ] ๒. ธรรมเถระ [พระเถระโดยธรรม] ๓. สมมติเถระ [พระเถระโดยสมมติ] ๑. ทานมัย [บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน] ๒. สีลมัย [บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล] ๓. ภาวนามัย [บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา] ๑. ทิฏฺเฐน [ด้วยได้เห็น] ๒. สุเตน [ด้วยได้ยินได้ฟัง] ๓. ปริสงฺกาย [ด้วยความรังเกียจ] ๑. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์ประเภทที่มีกามปรากฏมีอยู่ สัตว์เหล่านั้น เมื่อกามปรากฏแล้ว ย่อมยังอำนาจให้เป็นไปในกามทั้งหลายเช่นมนุษย์ เทพดา บางจำพวก และวินิบาตบางจำพวก ฉะนั้น นี้เป็นกามอุปบัติข้อที่หนึ่ง ๒. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์ประเภทที่นิรมิตกามได้มีอยู่ สัตว์เหล่านั้น นิรมิตแล้วๆ ย่อมยังอำนาจให้เป็นไปในกามทั้งหลาย เช่นเทพดาเหล่านิมมานรตี ฉะนั้น นี้เป็นกามอุปบัติข้อที่สอง ๓. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์ประเภทที่ผู้อื่นนิรมิตกามให้มีอยู่ สัตว์ เหล่านั้น ย่อมยังอำนาจให้เป็นไปในกามที่ผู้อื่นนิรมิตให้แล้ว เช่นเทพดาเหล่า ปรนิมมิตวสวตี ฉะนั้น นี้เป็นกามอุปบัติข้อที่สาม ๑. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์พวกที่ยังความสุขให้เกิดขึ้นๆ แล้วย่อม อยู่เป็นสุขมีอยู่ เช่น พวกเทพเหล่าพรหมกายิกา ฉะนั้น นี้เป็นสุขอุปบัติข้อ ที่หนึ่ง ฯ ๒. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์พวกที่อิ่มเอิบบริบูรณ์ถูกต้องด้วยความสุข มีอยู่ สัตว์เหล่านั้น บางครั้งบางคราว เปล่งอุทานว่า สุขหนอๆ ดังนี้ เช่น พวก เทพเหล่าอาภัสสรา ฉะนั้น นี้เป็นสุขอุปบัติข้อที่สอง ฯ ๓. ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย สัตว์พวกที่อิ่มเอิบบริบูรณ์ถูกต้องด้วยความสุข มีอยู่ สัตว์เหล่านั้นสันโดษ เสวยความสุขทางจิตอันประณีตเท่านั้น เช่น พวก เทพเหล่าสุภกิณหา ฉะนั้น นี้เป็นสุขอุปบัติ ข้อที่สาม ฯ ๑. เสกขปัญญา [ปัญญาที่เป็นของพระเสขะ] ๒. อเสกขปัญญา [ปัญญาที่เป็นของพระอเสขะ] ๓. เนวเสกขานาเสกขปัญญา [ปัญญาที่เป็นของพระเสขะก็ไม่ใช่ ของพระอเสขะก็ไม่ใช่] ฯ ๑. จินตามยปัญญา [ปัญญาสำเร็จด้วยการคิด] ๒. สุตมยปัญญา [ปัญญาสำเร็จด้วยการฟัง] ๓. ภาวนามยปัญญา [ปัญญาสำเร็จด้วยการอบรม] ฯ ๑. สุตาวุธ [อาวุธคือการฟัง] ๒. ปวิเวกาวุธ [อาวุธคือความสงัด] ๓. ปัญญาวุธ [อาวุธคือปัญญา] ฯ ๑. อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ [อินทรีย์ที่เกิดแก่ผู้ปฏิบัติด้วยคิดว่าเรา จักรู้ธรรมที่เรายังไม่รู้] ๒. อัญญินทรีย์ [อินทรีย์คือความตรัสรู้] ๓. อัญญาตาวินทรีย์ [อินทรีย์คือความรู้ทั่วถึง] ฯ ๑. มังสจักขุ [ตาเนื้อ ตาปรกติ] ๒. ทิพพจักขุ [จักษุทิพย์] ๓. ปัญญาจักขุ [จักษุคือปัญญา] ฯ ๑. อธิศีลสิกขา [สิกขาคือศีลยิ่ง] ๒. อธิจิตตสิกขา [สิกขาคือจิตยิ่ง] ๓. อธิปัญญาสิกขา [สิกขาคือปัญญายิ่ง] ฯ ๑. กายภาวนา [การอบรมกาย] ๒. จิตตภาวนา [การอบรมจิต] ๓. ปัญญาภาวนา [การอบรมปัญญา] ฯ ๑. ทัสสนานุตตริยะ [ความเห็นอย่างยอดเยี่ยม] ๒. ปฏิปทานุตตริยะ [ความปฏิบัติอย่างยอดเยี่ยม] ๓. วิมุตตานุตตริยะ [ความพ้นอย่างยอดเยี่ยม] ฯ ๑. สวิตักกวิจารสมาธิ [สมาธิที่ยังมีวิตกวิจาร] ๒. อวิตักกวิจารมัตตสมาธิ [สมาธิที่ไม่มีวิตก มีเพียงวิจาร] ๓. อวิตักกวิจารสมาธิ [สมาธิที่ไม่มีวิตกวิจาร] ฯ ๑. สุญญตสมาธิ [สมาธิที่ว่างเปล่า] ๒. อนิมิตตสมาธิ [สมาธิที่หานิมิตมิได้] ๓. อัปปณิหิตสมาธิ [สมาธิที่หาที่ตั้งมิได้] ฯ ๑. กายโสเจยยะ [ความสะอาดทางกาย] ๒. วจีโสเจยยะ [ความสะอาดทางวาจา] ๓. มโนโสเจยยะ [ความสะอาดทางใจ] ๑. กายโมเนยยะ [ธรรมที่ทำให้เป็นมุนีทางกาย] ๒. วจีโมเนยยะ [ธรรมที่ทำให้เป็นมุนีทางวาจา] ๓. มโนโมเนยยะ [ธรรมที่ทำให้เป็นมุนีทางใจ] ฯ ๑. อายโกสัลละ [ความเป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญ] ๒. อปายโกสัลละ [ความเป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเสื่อม] ๓. อุปายโกสัลละ [ความเป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญและความ เสื่อม] ๑. อาโรคยมทะ [ความเมาในความไม่มีโรค] ๒. โยพพนมทะ [ความเมาในความเป็นหนุ่มสาว] ๓. ชาติมทะ [ความเมาในชาติ] ฯ ๑. อัตตาธิปเตยยะ [ความมีตนเป็นใหญ่] ๒. โลกาธิปเตยยะ [ความมีโลกเป็นใหญ่] ๓. ธัมมาธิปเตยยะ [ความมีธรรมเป็นใหญ่] ฯ ๑. ปรารภกาลส่วนอดีตกล่าวถ้อยคำว่า กาลที่ล่วงไปแล้วได้มีแล้วอย่างนี้ ๒. ปรารภกาลส่วนอนาคตกล่าวถ้อยคำว่า กาลที่ยังไม่มาถึงจักมีอย่างนี้ ๓. ปรารภกาลส่วนที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้าในบัดนี้ กล่าวถ้อยคำว่า กาล ส่วนที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้าบัดนี้เป็นอยู่อย่างนี้ ฯ ๑. บุพเพนิวาสานุสสติญาณวิชชา [วิชชาคือความรู้จักระลึกชาติใน ก่อนได้] ๒. จุตูปปาตญาณวิชชา [วิชชาคือความรู้จักกำหนดจุติ และอุปบัติของสัตว์ทั้งหลาย] ๓. อาสวักขยญาณวิชชา [วิชชาคือความรู้จักทำอาสวะให้สิ้นไป] ฯ ๑. ทิพยวิหาร [ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของเทพดา] ๒. พรหมวิหาร [ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพรหม] ๓. อริยวิหาร [ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพระอริยะ] ฯ ๑. อิทธิปาฏิหาริยะ [ฤทธิ์เป็นอัศจรรย์] ๒. อาเทสนาปาฏิหาริยะ [ดักใจเป็นอัศจรรย์] ๓. อนุสาสนีปาฏิหาริยะ [คำสอนเป็นอัศจรรย์] ฯ ดูกรผู้มีอายุทั้งหลาย ธรรมมีประเภทละ ๓ๆ เหล่านี้แล อันพระผู้มี- *พระภาคผู้ทรงรู้ทรงเห็น เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นตรัสไว้โดย ชอบแล้ว พวกเราทั้งหมดด้วยกันพึงสังคายนา ไม่ควรแก่งแย่งกันในธรรมนั้น การที่พรหมจรรย์นี้พึงยั่งยืนตั้งอยู่นาน นั้นพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่ชนมาก เพื่อ ความสุขแก่ชนมาก เพื่ออนุเคราะห์แก่โลก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อความ สุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ฯ
เทียบรายประโยค (149 ประโยค)
dn33:1.10.1 #
อตฺถิ โข อาวุโส เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ตโย ธมฺมา สมฺมทกฺขาตา✎ ร่าง
Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.
There are teachings grouped by three that have been rightly explained by the Buddha.
dn33:1.10.2 #
ตตฺถ สพฺเพเหว สงฺคายิตพฺพํ ฯเปฯ อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ ฯ✎ ร่าง
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
You should all recite these in concert.
dn33:1.10.3 #
กตเม ตโย ธมฺมา ฯ✎ ร่าง
Katame tayo?
What are the teachings grouped by three?
dn33:1.10.4 #
ตีณิ อกุสลมูลานิ✎ ร่าง
Tīṇi akusalamūlāni—
Three unskillful roots:
dn33:1.10.5 #
โลโภ อกุสลมูลํ โทโส อกุสลมูลํ โมโห อกุสลมูลํ ฯ✎ ร่าง
lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.
greed, hate, and delusion.
dn33:1.10.6 #
ตีณิ กุสลมูลานิ✎ ร่าง
Tīṇi kusalamūlāni—
Three skillful roots:
dn33:1.10.7 #
อโลโภ กุสลมูลํ อโทโส กุสลมูลํ อโมโห กุสลมูลํ ฯ✎ ร่าง
alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ.
contentment, love, and understanding.
dn33:1.10.8 #
ตีณิ ทุจฺจริตานิ✎ ร่าง
Tīṇi duccaritāni—
Three ways of performing bad conduct:
dn33:1.10.9 #
กายทุจฺจริตํ วจีทุจฺจริตํ มโนทุจฺจริตํ ฯ✎ ร่าง
kāyaduccaritaṁ, vacīduccaritaṁ, manoduccaritaṁ.
by body, speech, and mind.
dn33:1.10.10 #
ตีณิ สุจริตานิ✎ ร่าง
Tīṇi sucaritāni—
Three ways of performing good conduct:
อ้างอิงPTS 3.215 · สยามรัฐ 11.228 · ฉัฏฐสังคายนา 3.172
dn33:1.10.11 #
กายสุจริตํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สงฺคีติยทุกํ นิฏฺฐิตนฺติ น ทิสฺสนฺติ ฯ วจีสุจริตํ มโนสุจริตํ ฯ✎ ร่าง
kāyasucaritaṁ, vacīsucaritaṁ, manosucaritaṁ.
by body, speech, and mind.
dn33:1.10.12 #
ตโย อกุสลวิตกฺกา✎ ร่าง
Tayo akusalavitakkā—
Three unskillful thoughts:
dn33:1.10.13 #
กามวิตกฺโก พฺยาปาทวิตกฺโก วิหึสาวิตกฺโก ฯ✎ ร่าง
kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko.
sensuality, malice, and cruelty.
dn33:1.10.14 #
ตโย กุสลวิตกฺกา✎ ร่าง
Tayo kusalavitakkā—
Three skillful thoughts:
dn33:1.10.15 #
เนกฺขมฺมวิตกฺโก อพฺยาปาทวิตกฺโก อวิหึสาวิตกฺโก ฯ✎ ร่าง
nekkhammavitakko, abyāpādavitakko, avihiṁsāvitakko.
renunciation, good will, and harmlessness.
dn33:1.10.16 #
ตโย อกุสลสงฺกปฺปา✎ ร่าง
Tayo akusalasaṅkappā—
Three unskillful intentions:
dn33:1.10.17 #
กามสงฺกปฺโป พฺยาปาทสงฺกปฺโป วิหึสาสงฺกปฺโป ฯ✎ ร่าง
kāmasaṅkappo, byāpādasaṅkappo, vihiṁsāsaṅkappo.
sensuality, malice, and cruelty.
dn33:1.10.18 #
ตโย กุสลสงฺกปฺปา✎ ร่าง
Tayo kusalasaṅkappā—
Three skillful intentions:
dn33:1.10.19 #
เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป อพฺยาปาทสงฺกปฺโป อวิหึสาสงฺกปฺโป ฯ✎ ร่าง
nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo.
renunciation, good will, and harmlessness.
dn33:1.10.20 #
ติสฺโส อกุสลสญฺญา✎ ร่าง
Tisso akusalasaññā—
Three unskillful perceptions:
dn33:1.10.21 #
กามสญฺญา พฺยาปาทสญฺญา วิหึสาสญฺญา ฯ✎ ร่าง
kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṁsāsaññā.
sensuality, malice, and cruelty.
dn33:1.10.22 #
ติสฺโส กุสลสญฺญา✎ ร่าง
Tisso kusalasaññā—
Three skillful perceptions:
dn33:1.10.23 #
เนกฺขมฺมสญฺญา อพฺยาปาทสญฺญา อวิหึสาสญฺญา ฯ✎ ร่าง
nekkhammasaññā, abyāpādasaññā, avihiṁsāsaññā.
renunciation, good will, and harmlessness.
dn33:1.10.24 #
ติสฺโส อกุสลธาตุโย✎ ร่าง
Tisso akusaladhātuyo—
Three unskillful elements:
dn33:1.10.25 #
กามธาตุ พฺยาปาทธาตุ วิหึสาธาตุ ฯ✎ ร่าง
kāmadhātu, byāpādadhātu, vihiṁsādhātu.
sensuality, malice, and cruelty.
dn33:1.10.26 #
ติสฺโส กุสลธาตุโย✎ ร่าง
Tisso kusaladhātuyo—
Three skillful elements:
dn33:1.10.27 #
เนกฺขมฺมธาตุ อพฺยาปาทธาตุ อวิหึสาธาตุ ฯ✎ ร่าง
nekkhammadhātu, abyāpādadhātu, avihiṁsādhātu.
renunciation, good will, and harmlessness.
dn33:1.10.28 #
อปราปิ ติสฺโส ธาตุโย✎ ร่าง
Aparāpi tisso dhātuyo—
Another three elements:
dn33:1.10.29 #
กามธาตุ รูปธาตุ อรูปธาตุ ฯ✎ ร่าง
kāmadhātu, rūpadhātu, arūpadhātu.
sensuality, form, and formlessness.
dn33:1.10.30 #
อปราปิ ติสฺโส ธาตุโย✎ ร่าง
Aparāpi tisso dhātuyo—
Another three elements:
dn33:1.10.31 #
รูปธาตุ อรูปธาตุ นิโรธธาตุ ฯ✎ ร่าง
rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu.
form, formlessness, and cessation.
dn33:1.10.32 #
อปราปิ ติสฺโส ธาตุโย✎ ร่าง
Aparāpi tisso dhātuyo—
Another three elements:
dn33:1.10.33 #
หีนธาตุ มชฺฌิมธาตุ ปณีตธาตุ ๑- ฯ✎ ร่าง
hīnadhātu, majjhimadhātu, paṇītadhātu.
lower, middle, and higher.
dn33:1.10.34 #
ติสฺโส ตณฺหา✎ ร่าง
Tisso taṇhā—
Three cravings:
อ้างอิงPTS 3.216
dn33:1.10.35 #
กามตณฺหา ภวตณฺหา วิภวตณฺหา ฯ✎ ร่าง
kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.
for sensual pleasures, for existence, and for nonexistence.
dn33:1.10.36 #
อปราปิ ติสฺโส ตณฺหา✎ ร่าง
Aparāpi tisso taṇhā—
Another three cravings:
อ้างอิงพุทธชยันตี 9.364
dn33:1.10.37 #
กามตณฺหา รูปตณฺหา อรูปตณฺหา ฯ✎ ร่าง
kāmataṇhā, rūpataṇhā, arūpataṇhā.
sensuality, form, and formlessness.
dn33:1.10.38 #
อปราปิ ติสฺโส ตณฺหา✎ ร่าง
Aparāpi tisso taṇhā—
Another three cravings:
dn33:1.10.39 #
รูปตณฺหา อรูปตณฺหา นิโรธตณฺหา ฯ✎ ร่าง
rūpataṇhā, arūpataṇhā, nirodhataṇhā.
form, formlessness, and cessation.
dn33:1.10.40 #
ตีณิ สญฺโญชนานิ✎ ร่าง
Tīṇi saṁyojanāni—
Three fetters:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.173
dn33:1.10.41 #
สกฺกายทิฏฺฐิ วิจิกิจฺฉา สีลพฺพตปรามาโส ฯ✎ ร่าง
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
substantialist view, doubt, and misapprehension of precepts and observances.
dn33:1.10.42 #
ตโย อาสวา✎ ร่าง
Tayo āsavā—
Three defilements:
dn33:1.10.43 #
กามาสโว ภวาสโว อวิชฺชาสโว ฯ✎ ร่าง
kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo.
sensuality, desire for continued existence, and ignorance.
dn33:1.10.44 #
ตโย ภวา✎ ร่าง
Tayo bhavā—
Three realms of existence:
dn33:1.10.45 #
กามภโว รูปภโว อรูปภโว ฯ✎ ร่าง
kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo.
sensual, form, and formless.
dn33:1.10.46 #
ติสฺโส เอสนา✎ ร่าง
Tisso esanā—
Three searches:
dn33:1.10.47 #
กาเมสนา ภเวสนา พฺรหฺมจริเยสนา ฯ✎ ร่าง
kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā.
for sensual pleasures, for continued existence, and for a spiritual path.
dn33:1.10.48 #
ติสฺโส วิธา✎ ร่าง
Tisso vidhā—
Three kinds of discrimination:
dn33:1.10.49 #
เสยฺโยหมสฺมีติ วิธา สทิโสหมสฺมีติ วิธา หีโนหมสฺมีติ วิธา ฯ✎ ร่าง
seyyohamasmīti vidhā, sadisohamasmīti vidhā, hīnohamasmīti vidhā.
‘I’m better’, ‘I’m equal’, and ‘I’m worse’.
dn33:1.10.50 #
ตโย อทฺธา✎ ร่าง
Tayo addhā—
Three periods:
อ้างอิงสยามรัฐ 11.229
dn33:1.10.51 #
อตีโต อทฺธา อนาคโต อทฺธา @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. หีนาธาตุ มชฺฌิมาธาตุ ปณีตาธาตุ ฯ ปจฺจุปฺปนฺโน อทฺธา ฯ✎ ร่าง
atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā.
past, future, and present.
dn33:1.10.52 #
ตโย อนฺตา✎ ร่าง
Tayo antā—
Three extremes:
dn33:1.10.53 #
สกฺกาโย อนฺโต สกฺกายสมุทโย อนฺโต สกฺกายนิโรโธ อนฺโต ฯ✎ ร่าง
sakkāyo anto, sakkāyasamudayo anto, sakkāyanirodho anto.
substantial reality, the origin of substantial reality, and the cessation of substantial reality.
dn33:1.10.54 #
ติสฺโส เวทนา✎ ร่าง
Tisso vedanā—
Three feelings:
dn33:1.10.55 #
สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ✎ ร่าง
sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.
pleasure, pain, and neutral.
dn33:1.10.56 #
ติสฺโส ทุกฺขตา✎ ร่าง
Tisso dukkhatā—
Three forms of suffering:
dn33:1.10.57 #
ทุกฺขทุกฺขตา สงฺขารทุกฺขตา วิปริณามทุกฺขตา ฯ✎ ร่าง
dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā.
the suffering inherent in painful feeling, the suffering inherent in conditions, and the suffering inherent in perishing.
dn33:1.10.58 #
ตโย ราสี✎ ร่าง
Tayo rāsī—
Three heaps:
อ้างอิงPTS 3.217
dn33:1.10.59 #
มิจฺฉตฺตนิยโต ราสิ สมฺมตฺตนิยโต ราสิ อนิยโต ราสิ ฯ✎ ร่าง
micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi.
the heap of surety in the wrong way, the heap of surety in the right way, and the heap of lack of surety.
dn33:1.10.60 #
ตโย ตมา✓ ตรวจแล้ว
Tayo tamā—
Three darknesses:
dn33:1.10.61 #
อตีตํ วา อทฺธานํ อารพฺภ กงฺขติ วิจิกิจฺฉติ นาธิมุจฺจติ น สมฺปสีทติ อนาคตํ วา อทฺธานํ อารพฺภ กงฺขติ วิจิกิจฺฉติ นาธิมุจฺจติ น สมฺปสีทติ เอตรหิ วา ปจฺจุปฺปนฺนํ อทฺธานํ อารพฺภ กงฺขติ วิจิกิจฺฉติ นาธิมุจฺจติ น สมฺปสีทติ ฯ✎ ร่าง
atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.
one is doubtful, uncertain, undecided, and lacking confidence about the past, future, and present.
dn33:1.10.62 #
ตีณิ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ✎ ร่าง
Tīṇi tathāgatassa arakkheyyāni—
Three things a Realized One need not hide:
dn33:1.10.63 #
ปริสุทฺธกายสมาจาโร อาวุโส ตถาคโต นตฺถิ ตถาคตสฺส กายทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย✎ ร่าง
parisuddhakāyasamācāro āvuso tathāgato, natthi tathāgatassa kāyaduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:
The Realized One’s behavior by way of body, speech, and mind is pure. He has no misconduct in these three ways that need be hidden, thinking:
dn33:1.10.64 #
มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสีติ✎ ร่าง
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.
‘Don’t let others find this out about me!’
dn33:1.10.65 #
ปริสุทฺธวจีสมาจาโร อาวุโส ตถาคโต นตฺถิ ตถาคตสฺส วจีทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย✎ ร่าง
Parisuddhavacīsamācāro āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa vacīduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:
dn33:1.10.66 #
มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสีติ✎ ร่าง
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.
dn33:1.10.67 #
ปริสุทฺธมโนสมาจาโร อาวุโส ตถาคโต นตฺถิ ตถาคตสฺส มโนทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย✎ ร่าง
Parisuddhamanosamācāro, āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa manoduccaritaṁ yaṁ tathāgato rakkheyya:
dn33:1.10.68 #
มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสีติ ฯ✎ ร่าง
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.
dn33:1.10.69 #
ตโย กิญฺจนา✎ ร่าง
Tayo kiñcanā—
Three possessions:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.174 · พุทธชยันตี 9.366
dn33:1.10.70 #
ราโค กิญฺจนํ โทโส กิญฺจนํ โมโห กิญฺจนํ ฯ✎ ร่าง
rāgo kiñcanaṁ, doso kiñcanaṁ, moho kiñcanaṁ.
greed, hate, and delusion.
dn33:1.10.71 #
ตโย อคฺคี✎ ร่าง
Tayo aggī—
Three fires:
dn33:1.10.72 #
ราคคฺคิ โทสคฺคิ โมหคฺคิ ฯ✎ ร่าง
rāgaggi, dosaggi, mohaggi.
greed, hate, and delusion.
dn33:1.10.73 #
อปเรปิ ตโย อคฺคี✎ ร่าง
Aparepi tayo aggī—
Another three fires:
dn33:1.10.74 #
อาหุเนยฺยคฺคิ ทกฺขิเณยฺยคฺคิ คหปตคฺคิ ฯ✎ ร่าง
āhuneyyaggi, gahapataggi, dakkhiṇeyyaggi.
a fire for those worthy of offerings dedicated to the gods, a fire for householders, and a fire for those worthy of a religious donation.
dn33:1.10.75 #
ติวิเธน รูปสงฺคโห✎ ร่าง
Tividhena rūpasaṅgaho—
Threefold classification of the physical:
dn33:1.10.76 #
สนิทสฺสนสปฺปฏิฆรูปํ อนิทสฺสนสปฺปฏิฆรูปํ อนิทสฺสน- อปฺปฏิฆรูปํ ฯ✎ ร่าง
sanidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanaappaṭighaṁ rūpaṁ.
visible and resistant, invisible and resistant, and invisible and non-resistant.
dn33:1.10.77 #
ตโย สงฺขารา✎ ร่าง
Tayo saṅkhārā—
Three choices:
อ้างอิงสยามรัฐ 11.230
dn33:1.10.78 #
ปุญฺญาภิสงฺขาโร อปุญฺญาภิสงฺขาโร @เชิงอรรถ: ๑ ม. ตโย ตมา ฯ ๒ ยุ. อารกฺเขยฺยานิ ฯ อาเนญฺชาภิสงฺขาโร ฯ✎ ร่าง
puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro.
good choices, bad choices, and imperturbable choices.
dn33:1.10.79 #
ตโย ปุคฺคลา✎ ร่าง
Tayo puggalā—
Three individuals:
อ้างอิงPTS 3.218
dn33:1.10.80 #
เสกฺโข ปุคฺคโล อเสกฺโข ปุคฺคโล เนวเสกฺโข นาเสกฺโข ปุคฺคโล ฯ✎ ร่าง
sekkho puggalo, asekkho puggalo, nevasekkho nāsekkho puggalo.
a trainee, an adept, and one who is neither a trainee nor an adept.
dn33:1.10.81 #
ตโย เถรา✎ ร่าง
Tayo therā—
Three seniors:
dn33:1.10.82 #
ชาติตฺเถโร ธมฺมตฺเถโร สมฺมติตฺเถโร ๑- ฯ✎ ร่าง
jātithero, dhammathero, sammutithero.
a senior by birth, a senior in the teaching, and a senior by convention.
dn33:1.10.83 #
ตีณิ ปุญฺญกิริยาวตฺถูนิ✎ ร่าง
Tīṇi puññakiriyavatthūni—
Three grounds for making merit:
dn33:1.10.84 #
ทานมยํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุ ๓- สีลมยํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุ ภาวนามยํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
dānamayaṁ puññakiriyavatthu, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthu.
giving, ethical conduct, and meditation.
dn33:1.10.85 #
ตีณิ โจทนาวตฺถูนิ✎ ร่าง
Tīṇi codanāvatthūni—
Three grounds for accusations:
dn33:1.10.86 #
ทิฏฺเฐน สุเตน ปริสงฺกาย ฯ✎ ร่าง
diṭṭhena, sutena, parisaṅkāya.
what is seen, heard, and suspected.
dn33:1.10.87 #
ติสฺโส กามูปปตฺติโย✎ ร่าง
Tisso kāmūpapattiyo—
Three kinds of sensual rebirth:
dn33:1.10.88 #
สนฺตาวุโส สตฺตา ปจฺจุปฏฺฐิตกามา เต ปจฺจุปฏฺฐิเตสุ กาเมสุ วสํ วตฺเตนฺติ เสยฺยถาปิ มนุสฺสา เอกจฺเจ จ เทวา เอกจฺเจ จ วินิปาติกา✎ ร่าง
santāvuso sattā paccupaṭṭhitakāmā, te paccupaṭṭhitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
There are sentient beings who desire what is present. They fall under the sway of presently arisen sensual pleasures. Namely, humans, some gods, and some beings in the underworld.
dn33:1.10.89 #
อยํ ปฐมา กามูปปตฺติ✎ ร่าง
Ayaṁ paṭhamā kāmūpapatti.
This is the first kind of sensual rebirth.
dn33:1.10.90 #
สนฺตาวุโส สตฺตา นิมฺมิตกามา เต นิมฺมินิตฺวา นิมฺมินิตฺวา ๔- กาเมสุ วสํ วตฺเตนฺติ เสยฺยถาปิ เทวา นิมฺมานรตี✎ ร่าง
Santāvuso, sattā nimmitakāmā, te nimminitvā nimminitvā kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā nimmānaratī.
There are sentient beings who desire to create. Having repeatedly created, they fall under the sway of sensual pleasures. Namely, the gods who love to create.
dn33:1.10.91 #
อยํ ทุติยา กามูปปตฺติ✎ ร่าง
Ayaṁ dutiyā kāmūpapatti.
This is the second kind of sensual rebirth.
dn33:1.10.92 #
สนฺตาวุโส สตฺตา ปรนิมฺมิตกามา เต ปรนิมฺมิเตสุ กาเมสุ วสํ วตฺเตนฺติ เสยฺยถาปิ เทวา ปรนิมฺมิตวสวตฺตี✎ ร่าง
Santāvuso sattā paranimmitakāmā, te paranimmitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā paranimmitavasavattī.
There are sentient beings who desire what is created by others. They fall under the sway of sensual pleasures created by others. Namely, the gods who control what is created by others.
dn33:1.10.93 #
อยํ ตติยา กามูปปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ tatiyā kāmūpapatti.
This is the third kind of sensual rebirth.
dn33:1.10.94 #
ติสฺโส สุขูปปตฺติโย✎ ร่าง
Tisso sukhūpapattiyo—
Three kinds of pleasant rebirth:
อ้างอิงPTS 3.219 · สยามรัฐ 11.231 · ฉัฏฐสังคายนา 3.175 · พุทธชยันตี 9.368
dn33:1.10.95 #
สนฺตาวุโส สตฺตา สุขํ ๕- อุปฺปาเทตฺวา อุปฺปาเทตฺวา สุขํ วิหรนฺติ เสยฺยถาปิ เทวา พฺรหฺมกายิกา✎ ร่าง
santāvuso sattā uppādetvā uppādetvā sukhaṁ viharanti, seyyathāpi devā brahmakāyikā.
There are sentient beings who, having repeatedly given rise to it, dwell in pleasure. Namely, the gods of the Divinity’s host.
dn33:1.10.96 #
อยํ ปฐมา สุขูปปตฺติ✎ ร่าง
Ayaṁ paṭhamā sukhūpapatti.
This is the first pleasant rebirth.
dn33:1.10.97 #
สนฺตาวุโส สตฺตา สุเขน อภิสนฺนา ปริสนฺนา ปริปูรา ปริปฺผุฏา✎ ร่าง
Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.
There are sentient beings who are drenched, steeped, filled, and soaked with pleasure.
dn33:1.10.98 #
เต กทาจิ กรหจิ อุทานํ อุทาเนนฺติ✎ ร่าง
Te kadāci karahaci udānaṁ udānenti:
Every so often they feel inspired to exclaim:
dn33:1.10.99 #
อโห สุขํ อโห สุขนฺติ เสยฺยถาปิ เทวา อาภสฺสรา✎ ร่าง
‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti, seyyathāpi devā ābhassarā.
‘Oh, what bliss! Oh, what bliss!’ Namely, the gods of streaming radiance.
dn33:1.10.100 #
อยํ ทุติยา สุขูปปตฺติ✎ ร่าง
Ayaṁ dutiyā sukhūpapatti.
This is the second pleasant rebirth.
dn33:1.10.101 #
สนฺตาวุโส สตฺตา สุเขน อภิสนฺนา ปริสนฺนา ปริปูรา ปริปฺผุฏา✎ ร่าง
Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.
There are sentient beings who are drenched, steeped, filled, and soaked with pleasure.
dn33:1.10.102 #
เต สนฺตํเยว สํตุสิตา จิตฺตสุขํ ปฏิเวเทนฺติ ๖- เสยฺยถาปิ เทวา สุภกิณฺหา✎ ร่าง
Te santaṁyeva tusitā sukhaṁ paṭisaṁvedenti, seyyathāpi devā subhakiṇhā.
Since they’re truly content, they experience pleasure. Namely, the gods of universal beauty.
dn33:1.10.103 #
อยํ ตติยา @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สมฺมุติเถโร ฯ ๒ ม. ยุ. ... กิริยวตฺถูนิ ฯ ๓ ม. ยุ. ...กิริยวตฺถุ ฯ@๔ ยุ. นิมฺเมตฺวา นิมฺเมตฺวา ฯ ๕ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ ๖ ม. ยุ.@ตุสิตา สุขํ ปฏิสํเวเทนฺติ ฯ ๗ ยุ. สุภกิณฺณา ฯ สุขูปปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ tatiyā sukhūpapatti.
This is the third pleasant rebirth.
dn33:1.10.104 #
ติสฺโส ปญฺญา✎ ร่าง
Tisso paññā—
Three kinds of wisdom:
dn33:1.10.105 #
เสกฺขา ปญฺญา อเสกฺขา ปญฺญา เนวเสกฺขา นาเสกฺขา ปญฺญา ฯ✎ ร่าง
sekkhā paññā, asekkhā paññā, nevasekkhānāsekkhā paññā.
the wisdom of a trainee, the wisdom of an adept, and the wisdom of one who is neither a trainee nor an adept.
dn33:1.10.106 #
อปราปิ ติสฺโส ปญฺญา✎ ร่าง
Aparāpi tisso paññā—
Another three kinds of wisdom:
dn33:1.10.107 #
จินฺตามยา ปญฺญา สุตมยา ปญฺญา ภาวนามยา ปญฺญา ฯ✎ ร่าง
cintāmayā paññā, sutamayā paññā, bhāvanāmayā paññā.
wisdom produced by thought, learning, and meditation.
dn33:1.10.108 #
ตีณาวุธานิ✎ ร่าง
Tīṇāvudhāni—
Three weapons:
dn33:1.10.109 #
สุตาวุธํ ปวิเวกาวุธํ ปญฺญาวุธํ ฯ✎ ร่าง
sutāvudhaṁ, pavivekāvudhaṁ, paññāvudhaṁ.
learning, seclusion, and wisdom.
dn33:1.10.110 #
ตีณินฺทฺริยานิ✎ ร่าง
Tīṇindriyāni—
Three faculties:
dn33:1.10.111 #
อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อญฺญินฺทฺริยํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง
anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ.
the faculty of understanding that enlightenment is imminent, the faculty of enlightenment, and the faculty of one who is enlightened.
dn33:1.10.112 #
ตีณิ จกฺขูนิ✎ ร่าง
Tīṇi cakkhūni—
Three eyes:
dn33:1.10.113 #
มํสจกฺขุ ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขุ ฯ✎ ร่าง
maṁsacakkhu, dibbacakkhu, paññācakkhu.
the eye of the flesh, the eye of clairvoyance, and the eye of wisdom.
dn33:1.10.114 #
ติสฺโส สิกฺขา✎ ร่าง
Tisso sikkhā—
Three trainings:
dn33:1.10.115 #
อธิสีลสิกฺขา อธิจิตฺตสิกฺขา อธิปญฺญาสิกฺขา ฯ✎ ร่าง
adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.
in higher ethics, higher mind, and higher wisdom.
dn33:1.10.116 #
ติสฺโส ภาวนา✎ ร่าง
Tisso bhāvanā—
Three kinds of development:
dn33:1.10.117 #
กายภาวนา จิตฺตภาวนา ปญฺญาภาวนา ฯ✎ ร่าง
kāyabhāvanā, cittabhāvanā, paññābhāvanā.
the development of physical endurance, the development of the mind, and the development of wisdom.
dn33:1.10.118 #
ตีณิ อนุตฺตริยานิ✎ ร่าง
Tīṇi anuttariyāni—
Three unsurpassable qualities:
dn33:1.10.119 #
ทสฺสนานุตฺตริยํ ปฏิปทานุตฺตริยํ วิมุตฺตานุตฺตริยํ ฯ✎ ร่าง
dassanānuttariyaṁ, paṭipadānuttariyaṁ, vimuttānuttariyaṁ.
unsurpassable seeing, practice, and freedom.
dn33:1.10.120 #
ตโย สมาธี✎ ร่าง
Tayo samādhī—
Three kinds of immersion:
dn33:1.10.121 #
สวิตกฺกวิจาโร ๑- สมาธิ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ๒- สมาธิ อวิตกฺกวิจาโร ๓- สมาธิ ฯ✎ ร่าง
savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.
Immersion with placing the mind and keeping it connected. Immersion without placing the mind, merely keeping it connected. Immersion without placing the mind or keeping it connected.
dn33:1.10.122 #
อปเรปิ ตโย สมาธี✎ ร่าง
Aparepi tayo samādhī—
Another three kinds of immersion:
dn33:1.10.123 #
สุญฺญโต สมาธิ อนิมิตฺโต สมาธิ อปฺปณิหิโต สมาธิ ฯ✎ ร่าง
suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.
emptiness, signless, and undirected.
dn33:1.10.124 #
ตีณิ โสเจยฺยานิ✎ ร่าง
Tīṇi soceyyāni—
Three purities:
อ้างอิงพุทธชยันตี 9.370
dn33:1.10.125 #
กายโสเจยฺยํ วจีโสเจยฺยํ มโนโสเจยฺยํ ฯ✎ ร่าง
kāyasoceyyaṁ, vacīsoceyyaṁ, manosoceyyaṁ.
purity of body, speech, and mind.
dn33:1.10.126 #
ตีณิ โมเนยฺยานิ✎ ร่าง
Tīṇi moneyyāni—
Three kinds of sagacity:
อ้างอิงPTS 3.220
dn33:1.10.127 #
กายโมเนยฺยํ วจีโมเนยฺยํ มโนโมเนยฺยํ ฯ✎ ร่าง
kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.
sagacity of body, speech, and mind.
dn33:1.10.128 #
ตีณิ โกสลฺลานิ✎ ร่าง
Tīṇi kosallāni—
Three skills:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.176
dn33:1.10.129 #
อายโกสลฺลํ อปายโกสลฺลํ อุปายโกสลฺลํ ฯ✎ ร่าง
āyakosallaṁ, apāyakosallaṁ, upāyakosallaṁ.
skill in progress, skill in regress, and skill in means.
dn33:1.10.130 #
ตโย มทา✎ ร่าง
Tayo madā—
Three vanities:
dn33:1.10.131 #
อาโรคฺยมโท โยพฺพนมโท ชาติมโท ๔- ฯ✎ ร่าง
ārogyamado, yobbanamado, jīvitamado.
the vanity of health, the vanity of youth, and the vanity of life.
dn33:1.10.132 #
ตีณาธิปเตยฺยานิ✎ ร่าง
Tīṇi ādhipateyyāni—
Three ways of putting something in charge:
dn33:1.10.133 #
อตฺตาธิปเตยฺยํ โลกาธิปเตยฺยํ ธมฺมาธิปเตยฺยํ ฯ✎ ร่าง
attādhipateyyaṁ, lokādhipateyyaṁ, dhammādhipateyyaṁ.
putting oneself, the world, or the teaching in charge.
dn33:1.10.134 #
ตีณิ กถาวตฺถูนิ✎ ร่าง
Tīṇi kathāvatthūni—
Three topics of discussion:
dn33:1.10.135 #
อตีตํ วา อทฺธานํ อารพฺภ กถํ กเถยฺย✎ ร่าง
atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:
You might discuss the past:
dn33:1.10.136 #
เอวํ อโหสิ อตีตมทฺธานนฺติ✎ ร่าง
‘evaṁ ahosi atītamaddhānan’ti;
‘That is how it was in the past.’
dn33:1.10.137 #
อนาคตํ วา อทฺธานํ อารพฺภ กถํ กเถยฺย✎ ร่าง
anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:
You might discuss the future:
dn33:1.10.138 #
เอวํ ภวิสฺสติ อนาคตมทฺธานนฺติ✎ ร่าง
‘evaṁ bhavissati anāgatamaddhānan’ti;
‘That is how it will be in the future.’
dn33:1.10.139 #
เอตรหิ วา ปจฺจุปฺปนฺนํ อทฺธานํ อารพฺภ กถํ กเถยฺย✎ ร่าง
etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:
Or you might discuss the present:
dn33:1.10.140 #
เอวํ ๖- เอตรหิ ปจฺจุปฺปนฺนนฺติ ๗- ฯ✎ ร่าง
‘evaṁ hoti etarahi paccuppannaṁ addhānan’ti.
‘This is how it is at present.’
dn33:1.10.141 #
ติสฺโส @เชิงอรรถ: ๑ ม. สวิตกฺกสวิจาโร ฯ ยุ. สวิตกฺโก สวิจาโร ฯ ๒ ยุ. อวิตกฺโก วิจารมตฺโต ฯ@๓ ม. อวิตกฺกอวิจาโร ฯ ยุ. อวิตกฺโก อวิจาโร ฯ ๔ ม. ยุ. ชีวิตมโท ฯ@๕ ม. ตีณิ อธิปเตยฺยานิ ฯ ๖ ม. ยุ. เอวํ โหติ ฯ ๗ ม. ปจฺจุปฺปนฺนํ อทฺธานนฺติ ฯ วิชฺชา✎ ร่าง
Tisso vijjā—
Three knowledges:
อ้างอิงสยามรัฐ 11.232
dn33:1.10.142 #
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ วิชฺชา สตฺตานํ จุตูปปาเต ญาณํ วิชฺชา อาสวานํ ขเย ญาณํ วิชฺชา ฯ✎ ร่าง
pubbenivāsānussatiñāṇaṁ vijjā, sattānaṁ cutūpapāteñāṇaṁ vijjā, āsavānaṁ khayeñāṇaṁ vijjā.
recollection of past lives, knowledge of the death and rebirth of sentient beings, and knowledge of the ending of defilements.
dn33:1.10.143 #
ตโย วิหารา✎ ร่าง
Tayo vihārā—
Three meditative abidings:
dn33:1.10.144 #
ทิโพฺย วิหาโร ๑- พฺรหฺมวิหาโร ๒- อริโย วิหาโร ฯ✎ ร่าง
dibbo vihāro, brahmā vihāro, ariyo vihāro.
the heavenly meditation, the divine meditation, and the noble meditation.
dn33:1.10.145 #
ตีณิ ปาฏิหาริยานิ✎ ร่าง
Tīṇi pāṭihāriyāni—
Three demonstrations:
dn33:1.10.146 #
อิทฺธิปาฏิหาริยํ อาเทสนาปาฏิหาริยํ อนุสาสนีปาฏิหาริยํ ฯ✎ ร่าง
iddhipāṭihāriyaṁ, ādesanāpāṭihāriyaṁ, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
The demonstration of psychic power, the demonstration of revealing, and the demonstration of instruction.
dn33:1.10.147 #
อิเม โข อาวุโส เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ตโย ธมฺมา สมฺมทกฺขาตา✎ ร่าง
Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.
These are the teachings grouped by three that have been rightly explained by the Buddha.
dn33:1.10.148 #
ตตฺถ สพฺเพเหว สงฺคายิตพฺพํ น วิวทิตพฺพํ ฯเปฯ อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ ฯ สง✎ ร่าง
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
You should all recite these in concert.
dn33:1.11.0 #
ฺคีติยตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ๓- ฯ✎ ร่าง
4. Catukka
4. Fours
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๑ — ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน