จตฺตาริ ปธานานิ✎ ร่าง
Cattāri padhānāni.
Four efforts:
อ้างอิงPTS 3.226 · สยามรัฐ 11.238
สํวรปฺปธานํ ปหานปฺปธานํ ภาวนาปฺปธานํ
อนุรกฺขนาปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Saṁvarapadhānaṁ pahānapadhānaṁ bhāvanāpadhānaṁ anurakkhaṇāpadhānaṁ.
The efforts to restrain, to give up, to develop, and to preserve.
กตมญฺจาวุโส สํวรปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Katamañcāvuso, saṁvarapadhānaṁ?
And what is the effort to restrain?
อิธาวุโส
ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
When a mendicant sees a sight with their eyes, they don’t get caught up in the features and details.
ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา
ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ
รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint.
โสเตน สทฺทํ
สุตฺวา ฯ✎ ร่าง
Sotena saddaṁ sutvā …
When they hear a sound with their ears …
ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา ฯ✎ ร่าง
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
When they smell an odor with their nose …
ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา ฯ✎ ร่าง
jivhāya rasaṁ sāyitvā …
When they taste a flavor with their tongue …
กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา ฯ✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
When they feel a touch with their body …
มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี
โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
When they know an idea with their mind, they don’t get caught up in the features and details.
ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ
อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส
สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ มนินฺทฺริยํ มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint.
อิทํ วุจฺจตาวุโส สํวรปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccatāvuso, saṁvarapadhānaṁ.
This is called the effort to restrain.
กตมญฺจาวุโส ปหานปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Katamañcāvuso, pahānapadhānaṁ?
And what is the effort to give up?
อ้างอิงพุทธชยันตี 9.382
อิธาวุโส ภิกฺขุ
อุปฺปนฺนํ กามวิตกฺกํ นาธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ ๑-
อนภาวงฺคเมติ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti;
It’s when a mendicant doesn’t tolerate a sensual,
อุปฺปนฺนํ พฺยาปาทวิตกฺกํ ฯเปฯ✎ ร่าง
uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe…
malicious,
อุปฺปนฺนํ วิหึสาวิตกฺกํ
นาธิวาเสติ ปชหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe…
or cruel thought that’s arisen, but gives it up, gets rid of it, eliminates it, and obliterates it.
อุปฺปนฺนุปฺปนฺเน ปาปเก อกุสเล ธมฺเม
นาธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวงฺคเมติ✎ ร่าง
uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.
They don’t tolerate any bad, unskillful qualities that have arisen, but give them up, get rid of them, eliminate them, and obliterate them.
อิทํ
วุจฺจตาวุโส ปหานปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccatāvuso, pahānapadhānaṁ.
This is called the effort to give up.
กตมญฺจาวุโส ภาวนาปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Katamañcāvuso, bhāvanāpadhānaṁ?
And what is the effort to develop?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.181
อิธาวุโส ภิกฺขุ
สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ
โวสฺสคฺคปริณามึ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,
It’s when a mendicant develops the awakening factors of mindfulness,
ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ ฯ✎ ร่าง
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
investigation of principles,
วิริยสมฺโพชฺฌงฺคํ
ภาเวติ ฯ✎ ร่าง
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
energy,
ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ ฯ✎ ร่าง
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
rapture,
ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ ฯ✎ ร่าง
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
tranquility,
สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ ฯ✎ ร่าง
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
immersion,
อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ
วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ✎ ร่าง
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
and equanimity, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.
อิทํ
วุจฺจตาวุโส ภาวนาปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccatāvuso, bhāvanāpadhānaṁ.
This is called the effort to develop.
กตมญฺจาวุโส อนุรกฺขนาปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Katamañcāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ?
And what is the effort to preserve?
อิธาวุโส ภิกฺขุ
อุปฺปนฺนํ ภทฺทกํ สมาธินิมิตฺตํ อนุรกฺขติ อฏฺฐิกสญฺญํ ปุฬุวกสญฺญํ
วินีลกสญฺญํ วิจฺฉิทฺทกสญฺญํ อุทฺธุมาตกสญฺญํ✎ ร่าง
Idhāvuso, bhikkhu uppannaṁ bhadrakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati—aṭṭhikasaññaṁ, puḷuvakasaññaṁ, vinīlakasaññaṁ, vicchiddakasaññaṁ, uddhumātakasaññaṁ.
It’s when a mendicant preserves a meditation subject that’s a fine basis of immersion: the perception of a skeleton, a worm-infested corpse, a livid corpse, a split open corpse, or a bloated corpse.
อิทํ วุจฺจตาวุโส
อนุรกฺขนาปฺปธานํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccatāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ.
This is called the effort to preserve.