กิตฺตาวตา ปน ภนฺเต ตโปชิคุจฺฉา อคฺคปฺปตฺตา
สารปฺปตฺตา จ โหติ✎ ร่าง
“Kittāvatā pana, bhante, tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca?
นิโครธปริพาชกกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็การหน่ายบาปด้วยตบะ เป็นกิริยาที่ถึงยอดและถึงแก่น ด้วยเหตุเพียงเท่าไร🤖 AI จับคู่
“But at what point, sir, does the fervent mortification in disgust of sin reach the peak and the pith?
อ้างอิงสยามรัฐ 11.51
สาธุ ภนฺเต ภควา ตโปชิคุจฺฉาย อคฺคํเยว
ปาเปตุ สารํเยว ปาเปตูติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu me, bhante, bhagavā tapojigucchāya aggaññeva pāpetu, sāraññeva pāpetū”ti.
ขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคจงให้ข้าพระองค์ถึงยอดถึงแก่นแห่งการหน่ายบาปด้วยตบะเถิด🤖 AI จับคู่
Please help me reach the peak and the pith!”
อิธ นิโคฺรธ ตปสฺสี จาตุยามสํวรสํวุโต
โหติ ฯ✎ ร่าง
“Idha, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรนิโครธะ บุคคลผู้มีตบะในโลกนี้ เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ ๔ ประการเป็นไฉน🤖 AI จับคู่
“Nigrodha, take a mortifier who is restrained in the fourfold constraint.
อ้างอิงPTS 3.49 · พุทธชยันตี 9.80
กถญฺจ นิโคฺรธ ตปสฺสี จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti?
ดูกรนิโครธะ บุคคลผู้มีตบะในโลกนี้🤖 AI จับคู่
And how is a mortifier restrained in the fourfold constraint?
อิธ นิโคฺรธ ตปสฺสี น ปาณํ อติปาเตติ ๑- น ปาณํ อติปาตยติ
น ปาณํ อติปาตยโต สมนุญฺโญ โหติ✎ ร่าง
Idha, nigrodha, tapassī na pāṇaṁ atipāteti, na pāṇaṁ atipātayati, na pāṇamatipātayato samanuñño hoti.
๑. ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ใช้ผู้อื่นให้ฆ่าสัตว์ เมื่อผู้อื่นฆ่าสัตว์ ไม่เป็นผู้ดีใจ🤖 AI จับคู่
It’s when a mortifier doesn’t kill living creatures, doesn’t get others to kill, and doesn’t approve of killing.
น อทินฺนํ อาทิยติ น
อทินฺนํ อาทิยาเปติ น อทินฺนํ อาทิยโต สมนุญฺโญ โหติ✎ ร่าง
Na adinnaṁ ādiyati, na adinnaṁ ādiyāpeti, na adinnaṁ ādiyato samanuñño hoti.
๒. ไม่ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ไม่ใช้ให้ผู้อื่นถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ เมื่อผู้อื่นถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ไม่เป็นผู้ดีใจ🤖 AI จับคู่
They don’t steal, get others to steal, or approve of stealing.
น
มุสา ภณติ น มุสา ภณาเปติ น มุสา ภณโต สมนุญฺโญ
โหติ✎ ร่าง
Na musā bhaṇati, na musā bhaṇāpeti, na musā bhaṇato samanuñño hoti.
๓. ไม่พูดเท็จ ไม่ใช้ผู้อื่นให้พูดเท็จ เมื่อผู้อื่นพูดเท็จ ไม่เป็นผู้ดีใจ🤖 AI จับคู่
They don’t lie, get others to lie, or approve of lying.
น ภาวิตมาสึสติ น ภาวิตมาสึสาเปติ น ภาวิตมาสึสโต
สมนุญฺโญ โหติ ฯ✎ ร่าง
Na bhāvitamāsīsati, na bhāvitamāsīsāpeti, na bhāvitamāsīsato samanuñño hoti.
๔. ไม่เสพกามคุณ ไม่ใช้ให้ผู้อื่นเสพกามคุณ เมื่อผู้อื่นเสพกามคุณ ไม่เป็นผู้ดีใจ🤖 AI จับคู่
They don’t expect rewards from their practice, they don’t lead others to expect rewards, and they don’t approve of expecting rewards.
เอวํ นิโคฺรธ ตปสฺสี จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
ดูกรนิโครธะ บุคคลผู้มีตบะเป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการอย่างนี้🤖 AI จับคู่
That’s how a mortifier is restrained in the fourfold constraint.
ยโต นิโคฺรธ ตปสฺสี จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ
อทุญฺจสฺส โหติ ตปสฺสิตาย ฯ✎ ร่าง
Yato kho, nigrodha, tapassī cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti, aduṁ cassa hoti tapassitāya.
ดูกรนิโครธะ เพราะว่าบุคคลผู้มีตบะเป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ ข้อที่จะกล่าวต่อไปนี้ จึงเป็นลักษณะของเขา เพราะเป็นผู้มีตบะ เขารักษายิ่งซึ่งศีล ไม่เวียนมาเพื่อเพศอันเลว🤖 AI จับคู่
When a mortifier is restrained in the fourfold constraint, that is their mortification.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.52
โส อภิหรติ โน หีนายาวตฺตติ ฯ✎ ร่าง
So abhiharati no hīnāyāvattati.
เขารักษายิ่งซึ่งศีล ไม่เวียนมาเพื่อเพศอันเลว🤖 AI จับคู่
They step forward, not falling back.
โส วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ
คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาสปุญฺชํ ๒- ฯ✎ ร่าง
So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
เขาเสพเสนาสนะอันสงัด คือ ป่า โคนไม้ ภูเขา ซอกเขา ถ้ำในภูเขา ป่าช้า ป่าชัด ที่แจ้ง ลอมฟาง🤖 AI จับคู่
They frequent a secluded lodging—a wilderness, the root of a tree, a hill, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a forest, the open air, a heap of straw.
โส ปจฺฉาภตฺตํ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย
ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ฯ✎ ร่าง
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
ในปัจฉาภัต เขากลับจากบิณฑบาตแล้ว นั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้จำเพาะหน้า🤖 AI จับคู่
After the meal, they return from almsround, sit down cross-legged, set their body straight, and bring mindfulness to the present.
โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน
เจตสา วิหรติ อภิชฺฌาย จิตฺตํ ปริโสเธติ✎ ร่าง
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.
เขาละความเพ่งเล็งในโลกเสียแล้ว มีใจปราศจากความเพ่งเล็ง ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้🤖 AI จับคู่
Giving up covetousness for the world, they meditate with a heart rid of covetousness, cleansing the mind of covetousness.
พฺยาปาทปโทสํ ปหาย
อพฺยาปนฺนจิตฺโต วิหรติ สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี พฺยาปาทปโทสา
จิตฺตํ ปริโสเธติ✎ ร่าง
Byāpādappadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādappadosā cittaṁ parisodheti.
ละความประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่พยาบาท มีความกรุณา หวังประโยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความประทุษร้าย คือ พยาบาทได้🤖 AI จับคู่
Giving up ill will and malevolence, they meditate with a mind rid of ill will, full of sympathy for all living beings, cleansing the mind of ill will.
ถีนมิทฺธํ ปหาย วิคตถีนมิทฺโธ วิหรติ
อาโลกสญฺญี สโต สมฺปชาโน ถีนมิทฺธา จิตฺตํ ปริโสเธติ✎ ร่าง
Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
ละถีนมิทธะแล้ว เป็นผู้ปราศจากถีนมิทธะ มีความกำหนดหมายอยู่ที่แสงสว่าง มีสติ มีสัมปชัญญะอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากถีนมิทธะได้🤖 AI จับคู่
Giving up dullness and drowsiness, they meditate with a mind rid of dullness and drowsiness, perceiving light, mindful and aware, cleansing the mind of dullness and drowsiness.
อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ ปหาย อนุทฺธโต วิหรติ อชฺฌตฺตํ วูปสนฺตจิตฺโต
อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจา จิตฺตํ ปริโสเธติ✎ ร่าง
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.
ละอุทธัจจกุกกุจจะ เป็นผู้ไม่ฟุ้งซ่าน มีจิตสงบ ณ ภายในอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากอุทธัจจกุกกุจจะได้🤖 AI จับคู่
Giving up restlessness and remorse, they meditate without restlessness, their mind peaceful inside, cleansing the mind of restlessness and remorse.
วิจิกิจฺฉํ ปหาย ติณฺณวิจิกิจฺโฉ
วิหรติ อกถํกถี กุสเลสุ ธมฺเมสุ วิจิกิจฺฉาย จิตฺตํ ปริโสเธติ ฯ✎ ร่าง
Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
ละวิจิกิจฉา เป็นผู้ข้ามวิจิกิจฉา ไม่มีความสงสัยในกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากวิจิกิจฉาได้🤖 AI จับคู่
Giving up doubt, they meditate having gone beyond doubt, not undecided about skillful qualities, cleansing the mind of doubt.
โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส
ปญฺญาย ทุพฺพลีกรเณ✎ ร่าง
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
เขาละนิวรณ์ ๕ เหล่านี้ อันเป็นอุปกิเลสแห่งใจที่ทำให้ปัญญาถอยกำลัง🤖 AI จับคู่
They give up these five hindrances, corruptions of the heart that weaken wisdom.
อ้างอิงPTS 3.50 · ฉัฏฐสังคายนา 3.36
เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา
วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ
สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา
วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา
วิหรติ ฯ✎ ร่าง
mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
มีใจประกอบด้วยเมตตา แผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ทิศที่สอง ทิศที่สาม ทิศที่สี่ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง แผ่ไปตลอดโลก ทั่วสัตว์ทุกเหล่า ในที่ทุกสถาน ด้วยใจอันประกอบด้วยเมตตา อันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่ หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนอยู่🤖 AI จับคู่
Then they meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
กรุณาสหคเตน เจตสา ฯ✎ ร่าง
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
เขามีใจประกอบด้วยกรุณา แผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ทิศที่สอง ทิศที่สาม ทิศที่สี่ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง แผ่ไปตลอดโลก ทั่วสัตว์ทุกเหล่า ในที่ทุกสถานด้วยใจอันประกอบด้วยกรุณา อันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่ หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนอยู่🤖 AI จับคู่
They meditate spreading a heart full of compassion …
มุทิตาสหคเตน เจตสา ฯ✎ ร่าง
muditāsahagatena cetasā …pe…
เขามีใจประกอบด้วยมุทิตา แผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ทิศที่สอง ทิศที่สาม ทิศที่สี่ ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง แผ่ไปตลอดโลก ทั่วสัตว์ทุกเหล่า ในที่ทุกสถาน ด้วยใจอันประกอบด้วยมุทิตา อันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่ หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนอยู่🤖 AI จับคู่
They meditate spreading a heart full of rejoicing …
อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ
ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย
สพฺพาวนฺตํ โลกํ อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน
อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ ฯ✎ ร่าง
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
เขามีใจประกอบด้วยอุเบกขา แผ่ไปตลอดทิศหนึ่งอยู่ ทิศที่สอง ทิศที่สาม ทิศที่สี่ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง แผ่ไปตลอดโลก ทั่วสัตว์ทุกเหล่า ในที่ทุกสถานด้วยใจอันประกอบด้วยอุเบกขาอันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่ หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนอยู่🤖 AI จับคู่
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
ตํ กึ มญฺญสิ นิโคฺรธ✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, nigrodha.
ดูกรนิโครธะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ถ้าเมื่อเป็นเช่นนี้ การหน่ายบาปด้วยตบะ จะบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์🤖 AI จับคู่
What do you think, Nigrodha?
อ้างอิงพุทธชยันตี 9.82
ยทิ เอวํ สนฺเต ตโปชิคุจฺฉา
ปริสุทฺธา วา โหติ อปริสุทฺธา วาติ ฯ✎ ร่าง
Yadi evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā vā hoti aparisuddhā vā”ti?
ดูกรนิโครธะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ถ้าเมื่อเป็นเช่นนี้ การหน่ายบาปด้วยตบะ จะบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์🤖 AI จับคู่
If this is so, is the fervent mortification in disgust of sin purified or not?”
อทฺธา โข ภนฺเต เอวํ สนฺเต
ตโปชิคุจฺฉา ปริสุทฺธา โหติ โน อปริสุทฺธา อคฺคปฺปตฺตา จ โหติ
สารปฺปตฺตา จาติ ฯ✎ ร่าง
“Addhā kho, bhante, evaṁ sante tapojigucchā parisuddhā hoti no aparisuddhā, aggappattā ca sārappattā cā”ti.
นิโครธปริพาชกกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเป็นเช่นนี้ การหน่ายบาปด้วยความเพียร บริสุทธิ์แน่แท้ ไม่บริสุทธิ์หามิได้ เป็นกิริยาที่ถึงยอดและถึงแก่น🤖 AI จับคู่
“Clearly, sir, it is purified. It has reached the peak and the pith.”
น โข นิโคฺรธ เอตฺตาวตา ตโปชิคุจฺฉา
อคฺคปฺปตฺตา วา โหติ สารปฺปตฺตา วา✎ ร่าง
“Na kho, nigrodha, ettāvatā tapojigucchā aggappattā ca hoti sārappattā ca;
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรนิโครธะ การหน่ายบาปด้วยตบะ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ เป็นกิริยาที่ถึงยอดหรือถึงแก่นหามิได้🤖 AI จับคู่
“No, Nigrodha, at this point the fervent mortification in disgust of sin has not yet reached the peak and the pith.
อปิจ โข ตจปตฺตา โหตีติ ฯ✎ ร่าง
api ca kho tacappattā hotī”ti.
ที่แท้ เป็นกิริยาที่ถึงเปลือกเท่านั้น🤖 AI จับคู่
Rather, it has only reached the bark.”
—
2.4. Parisuddhaphegguppattakathā
2.4. On Reaching the Softwood