เนื้อความทั้งข้อ
[๔๑๘] ธรรม ๕ อย่างที่ควรให้บังเกิดขึ้นเป็นไฉน คือสัมมาสมาธิประ-
*กอบด้วยญาณ ๕ ได้แก่ญาณบังเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้มีสุขในปัจจุบัน และ
มีสุขเป็นวิบากต่อไป ๑ ญาณบังเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้เป็นอริยะไม่มีอามิส ๑
ญาณบังเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้อันบุรุษผู้ไม่ต่ำช้าเสพแล้ว ๑ ญาณบังเกิด
ขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้สงบ ประณีต มีปฏิปัสสัทธิอันได้แล้ว ถึงความเป็น
ธรรมเอกผุดขึ้น และมิใช่ข่มขี่ห้ามด้วยจิตเป็นสสังขาร ๑ ญาณบังเกิดขึ้นเฉพาะตน
ว่า ก็เรานั้น มีสติ เข้าสมาธินี้ และมีสติ ออกจากสมาธินี้ ๑ ธรรม ๕ อย่าง
เหล่านี้ควรให้บังเกิดขึ้น ฯ
กตเม ปญฺจ ธมฺมา อุปฺปาเทตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Katame pañca dhammā uppādetabbā?
What five things should be produced?
อ้างอิงPTS 3.279
ปญฺจญาณิโก
สมฺมาสมาธิ✎ ร่าง
Pañca ñāṇiko sammāsamādhi:
Right immersion with five knowledges.
อยํ สมาธิ ปจฺจุปฺปนฺนสุโข เจว อายตึ จ สุขวิปาโกติ
ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘ayaṁ samādhi paccuppannasukho ceva āyatiñca sukhavipāko’ti paccattaṁyeva ñāṇaṁ uppajjati.
The following knowledges arise for you personally: ‘This immersion is blissful now, and results in bliss in the future.’
อยํ สมาธิ อริโย นิรามิโสติ
ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘Ayaṁ samādhi ariyo nirāmiso’ti paccattaññeva ñāṇaṁ uppajjati.
‘This immersion is noble and not of the flesh.’
อยํ สมาธิ อกาปุริสเสวิโตติ
ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘Ayaṁ samādhi akāpurisasevito’ti paccattaṁyeva ñāṇaṁ uppajjati.
‘This immersion is not cultivated by reprobates.’
อยํ สมาธิ สนฺโต ปณีโต
ปฏิปฺปสฺสทฺธิลทฺโธ ๑- เอโกทิภาวาธิคโต น จ สสงฺขารํ นิคยฺห
วาริตวโตติ ๒- ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘Ayaṁ samādhi santo paṇīto paṭippassaddhaladdho ekodibhāvādhigato, na sasaṅkhāraniggayhavāritagato’ti paccattaṁyeva ñāṇaṁ uppajjati.
‘This immersion is peaceful and sublime and tranquil and unified, not held in place by forceful suppression.’
โส โข ปนาหํ
อิมํ สมาธึ สโต จ ๓- สมาปชฺชามิ สโต วุฏฺฐหามีติ ปจฺจตฺตํเยว
ญาณํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘So kho panāhaṁ imaṁ samādhiṁ satova samāpajjāmi sato vuṭṭhahāmī’ti paccattaṁyeva ñāṇaṁ uppajjati.
‘I mindfully enter into and emerge from this immersion.’
อิเม ปญฺจ ธมฺมา อุปฺปาเทตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Ime pañca dhammā uppādetabbā.