เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารบุพพาราม เป็นปราสาทของนางวิสาขามิคารมารดา เขตพระนครสาวัตถี🤖 AI จับคู่
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.
เตน โข ปน สมเยน
วาเสฏฺฐภารทฺวาชา ภิกฺขูสุ ปริวสนฺติ ภิกฺขุภาวํ อากงฺขมานา ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena vāseṭṭhabhāradvājā bhikkhūsu parivasanti bhikkhubhāvaṁ ākaṅkhamānā.
ก็โดยสมัยนั้นแล วาเสฏฐสามเณรกับภารทวาชสามเณร เมื่อจำนงความเป็นภิกษุอยู่ อยู่อบรมในสำนักภิกษุทั้งหลาย🤖 AI จับคู่
Now at that time Vāseṭṭha and Bhāradvāja were living on probation among the mendicants in hopes of being ordained.
อถโข ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต ปาสาทา
โอโรหิตฺวา ปาสาทปจฺฉายายํ อพฺโภกาเส จงฺกมติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
เย็นวันหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากที่หลีกเร้น เสด็จลงจากปราสาทแล้ว ทรงจงกรมอยู่ ณ ที่แจ้งในร่มเงาปราสาท🤖 AI จับคู่
Then in the late afternoon, the Buddha came downstairs from the longhouse and was walking mindfully in the open air, beneath the shade of the longhouse.
อทฺทสา โข วาเสฏฺโฐ ภควนฺตํ สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา
วุฏฺฐิตํ ปาสาทา โอโรหิตฺวา ปาสาทปจฺฉายายํ อพฺโภกาเส
จงฺกมนฺตํ✎ ร่าง
Addasā kho vāseṭṭho bhagavantaṁ sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitaṁ pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamantaṁ.
วาเสฏฐสามเณรได้เห็นพระผู้มีพระภาค เสด็จออกจากที่หลีกเร้น เสด็จลงจากปราสาทกำลังเสด็จจงกรมอยู่ในที่แจ้ง ในร่มเงาปราสาทในเวลาเย็น🤖 AI จับคู่
Vāseṭṭha saw him
ทิสฺวาน ภารทฺวาชํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Disvāna bhāradvājaṁ āmantesi:
ครั้นแล้วจึงเรียกภารทวาชสามเณรมาพูดว่า🤖 AI จับคู่
and said to Bhāradvāja,
อยํ อาวุโส ภารทฺวาช
ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต ปาสาทา โอโรหิตฺวา
ปาสาทปจฺฉายายํ อพฺโภกาเส จงฺกมติ✎ ร่าง
“ayaṁ, āvuso bhāradvāja, bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
ดูกรภารทวาชะผู้มีอายุ นี้พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากที่หลีกเร้นในเวลาเย็น เสด็จลงจากปราสาททรงจงกรมอยู่ ณ ที่แจ้งในร่มเงาปราสาท🤖 AI จับคู่
“Reverend Bhāradvāja, the Buddha is walking mindfully in the open air, beneath the shade of the longhouse.
อายามาวุโส ภารทฺวาช
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิสฺสาม✎ ร่าง
Āyāmāvuso bhāradvāja, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma;
เรามาไปกันเถิด พากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ🤖 AI จับคู่
Come, reverend, let’s go to the Buddha.
อปฺเปวนาม ลเภยฺยาม ภควโต
สมฺมุขา ๑- ธมฺมึ กถํ สวนายาติ ฯ✎ ร่าง
appeva nāma labheyyāma bhagavato santikā dhammiṁ kathaṁ savanāyā”ti.
บางทีเราจะได้ฟังธรรมีกถาเฉพาะพระพักตร์ของพระองค์บ้างเป็นแม่นมั่น🤖 AI จับคู่
Hopefully we’ll get to hear a Dhamma talk from him.”
เอวมาวุโสติ โข ภารทฺวาโช
วาเสฏฺฐสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho bhāradvājo vāseṭṭhassa paccassosi.
ส่วนภารทวาชสามเณรรับคำของวาเสฏฐสามเณรแล้ว🤖 AI จับคู่
“Yes, reverend,” replied Bhāradvāja.
อถโข วาเสฏฺฐภารทฺวาชา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ภควนฺตํ จงฺกมนฺตํ
อนุจงฺกมึสุ ฯ✎ ร่าง
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ caṅkamantaṁ anucaṅkamiṁsu.
ทันใดนั้น วาเสฏฐสามเณรกับภารทวาชสามเณร พากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาค แล้วชวนกันเดินตามเสด็จพระองค์ผู้กำลังเสด็จจงกรมอยู่🤖 AI จับคู่
So they went to the Buddha, bowed, and walked beside him.
อ้างอิงPTS 3.81 · สยามรัฐ 11.88 · ฉัฏฐสังคายนา 3.60 · พุทธชยันตี 9.138
อถโข ภควา วาเสฏฺฐํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā vāseṭṭhaṁ āmantesi:
ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกวาเสฏฐสามเณรมาแล้วตรัสว่า🤖 AI จับคู่
Then the Buddha said to Vāseṭṭha,
ตุเมฺห ขฺวตฺถ
วาเสฏฺฐา ๒- พฺราหฺมณชจฺจา พฺราหฺมณกุลีนา พฺราหฺมณกุลา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา กจฺจิ โว วาเสฏฺฐา ๓-
พฺราหฺมณา น อกฺโกสนฺติ น ปริภาสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
“tumhe khvattha, vāseṭṭha, brāhmaṇajaccā brāhmaṇakulīnā brāhmaṇakulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, kacci vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā na akkosanti na paribhāsantī”ti?
ดูกรวาเสฏฐะและภารทวาชะ เธอทั้งสองมีชาติเป็นพราหมณ์ มีตระกูลเป็นพราหมณ์ ออกบวชจากตระกูลพราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะและภารทวาชะ พวกพราหมณ์ไม่ด่าว่าเธอทั้งสองบ้างดอกหรือ🤖 AI จับคู่
“Vāseṭṭha, you are both brahmins by birth and family, and have gone forth from the lay life to homelessness from a brahmin family. I hope you don’t have to suffer abuse and insults from the brahmins.”
ตคฺฆ โน
ภนฺเต พฺราหฺมณา อกฺโกสนฺติ ปริภาสนฺติ อตฺตรูปาย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สนฺติกา ฯ ๒-๓ ม. ยุ. วาเสฏฺฐ ฯ
ปริภาสาย ปริปุณฺณาย โน อปริปุณฺณายาติ ฯ✎ ร่าง
“Taggha no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
สามเณรทั้งสองนั้นจึงกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกพราหมณ์พากันด่าว่าข้าพระองค์ทั้ง ๒ ด้วยคำเหยียดหยามอย่างสมใจ อย่างเต็มที่ ไม่มีลดหย่อนเลย🤖 AI จับคู่
“Actually, sir, the brahmins do insult and abuse us with their typical insults to the fullest extent, holding nothing back.”
ยถากถํ ปน โว
วาเสฏฺฐา พฺราหฺมณา อกฺโกสนฺติ ปริภาสนฺติ อตฺตรูปาย ปริภาสาย
ปริปุณฺณาย โน อปริปุณฺณายาติ ฯ✎ ร่าง
“Yathā kathaṁ pana vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti?
พระผู้มีพระภาคจึงตรัสถามต่อไปว่า ก็พวกพราหมณ์พากันด่าว่าเธอทั้งสองด้วยถ้อยคำอันเหยียดหยามอย่างสมใจ อย่างเต็มที่ ไม่มีลดหย่อนอย่างไรเล่า🤖 AI จับคู่
“But how do the brahmins insult you?”
พฺราหฺมณา ภนฺเต เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“Brāhmaṇā, bhante, evamāhaṁsu:
สามเณรทั้งสองกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกพราหมณ์พากันว่าอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
“Sir, the brahmins say:
พฺราหฺมโณ ว เสฏฺโฐ วณฺโณ หีนา อญฺเญ วณฺณา✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā.
พราหมณ์พวกเดียวเป็นวรรณะที่ประเสริฐที่สุด วรรณะอื่นเลวทราม🤖 AI จับคู่
‘Only brahmins are the best class; other classes are inferior.
พฺราหฺมโณ ว
สุกฺโก วณฺโณ กณฺหา อญฺเญ วณฺณา✎ ร่าง
Brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā.
พราหมณ์พวกเดียวเป็นวรรณะขาว พวกอื่นเป็นวรรณะดำ🤖 AI จับคู่
Only brahmins are the light class; other classes are dark.
พฺราหฺมณา ว สุชฺฌนฺติ
โน อพฺราหฺมณา✎ ร่าง
Brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā.
พราหมณ์พวกเดียวบริสุทธิ์ พวกอื่นนอกจากพราหมณ์หาบริสุทธิ์ไม่🤖 AI จับคู่
Only brahmins are purified, not others.
พฺราหฺมณา ๑- พฺรหฺมุโน ปุตฺตา โอรสา
มุขโต ชาตา พฺรหฺมชา พฺรหฺมนิมฺมิตา พฺรหฺมทายาทา✎ ร่าง
Brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā.
พวกพราหมณ์เป็นบุตรเกิดจากอุระ เกิดจากปากของพรหม มีกำเนิดมาจากพรหม พรหมเนรมิตขึ้น เป็นทายาทของพรหม🤖 AI จับคู่
Only brahmins are the Divinity’s true-born sons, born from his mouth, born of the Divinity, created by the Divinity, heirs of the Divinity.
เต
ตุเมฺห เสฏฺฐํ วณฺณํ หิตฺวา หีนมตฺถวณฺณํ อชฺฌุปคตา ยทิทํ
มุณฺฑเก สมณเก อิพฺเภ กเณฺห พนฺธุปาทา ปจฺเจติ✎ ร่าง
Te tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā, yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce.
เจ้าทั้งสองคนมาละวรรณะที่ประเสริฐที่สุดเสียแล้ว ไปเข้ารีตวรรณะที่เลวทราม คือ พวกสมณะที่มีศีรษะโล้น เป็นพวกคฤหบดี เป็นพวกดำ เป็นพวกเกิดจากเท้าของพรหม เจ้าทั้งสองคนมาละพวกที่ประเสริฐที่สุดใดเสีย ไปเข้ารีตวรรณะเลวทราม คือพวกสมณะที่มีศีรษะโล้น เป็นพวกคฤหบดี เป็นพวกดำ เป็นพวกเกิดจากเท้าของพรหม ข้อนั้นไม่ดี ไม่สมควรเลย🤖 AI จับคู่
You’ve both abandoned the best class to join an inferior class, namely these shavelings, fake ascetics, primitives, black spawn from the feet of our kinsman.
ตยิทํ น
สาธุ ตยิทํ นปฺปฏิรูปํ ยํ ตุเมฺห เสฏฺฐํ วณฺณํ หิตฺวา หีนมตฺถวณฺณํ
อชฺฌุปคตา ยทิทํ มุณฺฑเก สมณเก อิพฺเภ กเณฺห พนฺธุปาทา
ปจฺเจติ ฯ✎ ร่าง
Tayidaṁ na sādhu, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yaṁ tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce’ti.
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกพราหมณ์พากันด่าว่าข้าพระองค์ทั้งสองด้วยถ้อยคำที่เหยียดหยาม อย่างสมใจ อย่างเต็มที่ ไม่มีลดหย่อนเลยอย่างนี้แล🤖 AI จับคู่
This is not right, it’s not proper!’
เอวํ โข โน ภนฺเต พฺราหฺมณา อกฺโกสนฺติ ปริภาสนฺติ
อตฺตรูปาย ปริภาสาย ปริปุณฺณาย โน อปริปุณฺณายาติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
That’s how the brahmins insult us.”
ตคฺฆ โว วาเสฏฺฐา พฺราหฺมณา โปราณํ อสรนฺตา
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“Taggha vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā porāṇaṁ assarantā evamāhaṁsu:
ดูกรวาเสฏฐะและภารทวาชะ พวกพราหมณ์ระลึกถึงเรื่องเก่าของพวกเขาไม่ได้ จึงพากันพูดอย่างนี้🤖 AI จับคู่
“Actually, Vāseṭṭha, the brahmins are forgetting their tradition when they say this to you.
อ้างอิงPTS 3.82 · สยามรัฐ 11.89
พฺราหฺมโณ ว เสฏฺโฐ วณฺโณ หีนา อญฺเญ วณฺณา✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
พฺราหฺมโณ ว สุกฺโก วณฺโณ กณฺหา อญฺเญ วณฺณา✎ ร่าง
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
พฺราหฺมณา
ว สุชฺฌนฺติ โน อพฺราหฺมณา✎ ร่าง
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
พฺราหฺมณา ๑- พฺรหฺมุโน ปุตฺตา โอรสา
มุขโต ชาตา พฺรหฺมชา พฺรหฺมนิมฺมิตา พฺรหฺมทายาทาติ ฯ✎ ร่าง
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
ทิสฺสนฺติ
โข ปน วาเสฏฺฐา พฺราหฺมณานํ พฺราหฺมณิโย อุตุนิโยปิ คพฺภินิโยปิ
วิชายมานาปิ ปายมานาปิ✎ ร่าง
Dissanti kho pana, vāseṭṭha, brāhmaṇānaṁ brāhmaṇiyo utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi.
ก็ตามที่ปรากฏอยู่แล คือ นางพราหมณีทั้งหลายของพวกพราหมณ์ มีระดูบ้าง มีครรภ์บ้าง คลอดอยู่บ้าง ให้ลูกกินนมอยู่บ้าง อันที่จริง พวกพราหมณ์เหล่านั้น ก็ล้วนแต่เกิดจากช่องคลอดของนางพราหมณีทั้งนั้น🤖 AI จับคู่
For brahmin women are seen menstruating, being pregnant, giving birth, and breast-feeding.
เต จ พฺราหฺมณา โยนิชา ว สมานา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. พฺราหฺมณา ว ฯ เอวมุปริ ฯ ๒ ม. ยุ. พนฺธุปาทาปจฺเจ ฯ
เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Te ca brāhmaṇā yonijāva samānā evamāhaṁsu:
พากันอวดอ้างอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Yet even though they’re born from a brahmin womb they say:
พฺราหฺมโณ ว เสฏฺโฐ วณฺโณ ฯเ✎ ร่าง
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
พราหมณ์พวกเดียวเป็นวรรณะที่ประเสริฐที่สุด วรรณะอื่นเลวทราม🤖 AI จับคู่
‘Only brahmins are the best class; other classes are inferior.
—
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
พราหมณ์พวกเดียวเป็นวรรณะขาว พวกอื่นเป็นวรรณะดำ🤖 AI จับคู่
Only brahmins are the light class; other classes are dark.
—
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
พราหมณ์พวกเดียวบริสุทธิ์ พวกอื่นนอกจากพราหมณ์หาบริสุทธิ์ไม่🤖 AI จับคู่
Only brahmins are purified, not others.
ปฯ พฺรหฺมทายาทาติ ฯ✎ ร่าง
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
พวกพราหมณ์เป็นบุตรเกิดจากอุระ เกิดจากปากของพรหม มีกำเนิดมาจากพรหม พรหมเนรมิตขึ้น เป็นทายาทของพรหม🤖 AI จับคู่
Only brahmins are the Divinity’s true-born sons, born from his mouth, born of the Divinity, created by the Divinity, heirs of the Divinity.’
เต จ ๑- พฺรหฺมานญฺเจว อพฺภาจิกฺขนฺติ มุสา จ ภาสนฺติ พหุญฺจ
อปุญฺญํ ปสวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Te brahmānañceva abbhācikkhanti, musā ca bhāsanti, bahuñca apuññaṁ pasavanti.
เขาเหล่านั้นกล่าวตู่พรหม และพูดเท็จ ก็จะประสบแต่บาปเป็นอันมาก🤖 AI จับคู่
They misrepresent the brahmins, speak falsely, and brim with much wickedness.
—
1. Catuvaṇṇasuddhi
1. Purification in the Four Classes