—
Navasivathikapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
—
Cuddasakāyānupassanā niṭṭhitā.
—
2. Vedanānupassanā
2. Observing the Feelings
—
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่อย่างไรเล่า?🤖 AI จับคู่
And how does a mendicant meditate observing an aspect of feelings?
อ้างอิงสยามรัฐ 12.109 · ฉัฏฐสังคายนา 12.77
—
Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เมื่อเสวยสุขเวทนา ก็รู้ชัดว่า เราเสวยสุขเวทนา🤖 AI จับคู่
It’s when a mendicant who feels a pleasant feeling knows: ‘I feel a pleasant feeling.’
—
Dukkhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
เสวยทุกขเวทนา ก็รู้ชัดว่า เราเสวยทุกขเวทนา🤖 AI จับคู่
When they feel a painful feeling, they know: ‘I feel a painful feeling.’
—
Adukkhamasukhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
เสวยอทุกขมสุขเวทนา ก็รู้ชัดว่า เราเสวยอทุกขมสุขเวทนา🤖 AI จับคู่
When they feel a neutral feeling, they know: ‘I feel a neutral feeling.’
—
Sāmisaṁ vā sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยสุขเวทนามีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยสุขเวทนามีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a pleasant feeling of the flesh, they know: ‘I feel a pleasant feeling of the flesh.’
—
Nirāmisaṁ vā sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยสุขเวทนาไม่มีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยสุขเวทนาไม่มีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a pleasant feeling not of the flesh, they know: ‘I feel a pleasant feeling not of the flesh.’
—
Sāmisaṁ vā dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยทุกขเวทนามีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยทุกขเวทนามีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a painful feeling of the flesh, they know: ‘I feel a painful feeling of the flesh.’
—
Nirāmisaṁ vā dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยทุกขเวทนาไม่มีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยทุกขเวทนาไม่มีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a painful feeling not of the flesh, they know: ‘I feel a painful feeling not of the flesh.’
—
Sāmisaṁ vā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยอทุกขมสุขเวทนามีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยอทุกขมสุขเวทนามีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a neutral feeling of the flesh, they know: ‘I feel a neutral feeling of the flesh.’
—
Nirāmisaṁ vā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
หรือเสวยอทุกขมสุขเวทนาไม่มีอามิส ก็รู้ชัดว่า เราเสวยอทุกขมสุขเวทนาไม่มีอามิส🤖 AI จับคู่
When they feel a neutral feeling not of the flesh, they know: ‘I feel a neutral feeling not of the flesh.’
—
Iti ajjhattaṁ vā vedanāsu vedanānupassī viharati, bahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati;
ดังพรรณนามาฉะนี้ ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาภายในบ้าง พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาภายนอกบ้าง พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งภายในทั้งภายนอกบ้าง🤖 AI จับคู่
And so they meditate observing an aspect of feelings internally, externally, and both internally and externally.
—
samudayadhammānupassī vā vedanāsu viharati, vayadhammānupassī vā vedanāsu viharati, samudayavayadhammānupassī vā vedanāsu viharati.
พิจารณาเห็นธรรมคือความเกิดขึ้นในเวทนาบ้าง พิจารณาเห็นธรรมคือความเสื่อมในเวทนาบ้าง พิจารณาเห็นธรรมคือทั้งความเกิดขึ้นทั้งความเสื่อมในเวทนาบ้าง ย่อมอยู่🤖 AI จับคู่
With respect to feelings, they meditate observing the liability to originate, to vanish, and to originate and vanish.
—
‘Atthi vedanā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
อนึ่ง สติของเธอตั้งมั่นอยู่ว่า เวทนามีอยู่ ก็เพียงสักว่าความรู้ เพียงสักว่าอาศัยระลึกเท่านั้น เธอเป็นผู้อันตัณหา และทิฏฐิไม่อาศัยอยู่แล้วและไม่ถือมั่นอะไรๆ ในโลก🤖 AI จับคู่
Or mindfulness is established that feelings exist, to the extent necessary for knowledge and mindfulness. They meditate independent, not grasping at anything in the world.
—
Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย อย่างนี้แล ภิกษุชื่อว่าพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่🤖 AI จับคู่
That’s how a mendicant meditates by observing an aspect of feelings.
—
Vedanānupassanā niṭṭhitā.
—
3. Cittānupassanā
3. Observing the Mind
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati?
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่อย่างไรเล่า?🤖 AI จับคู่
And how does a mendicant meditate observing an aspect of the mind?
อ้างอิงสยามรัฐ 12.110 · ฉัฏฐสังคายนา 12.78 · พุทธชยันตี 10.144
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สราคํ วา จิตฺตํ สราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti.
ภิกษุในธรรมวินัยนี้ จิตมีราคะ ก็รู้ชัดว่า จิตมีราคะ🤖 AI จับคู่
It’s when a mendicant understands mind with greed as ‘mind with greed,’
วีตราคํ วา จิตฺตํ วีตราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตปราศจากราคะ ก็รู้ชัดว่า จิตปราศจากราคะ🤖 AI จับคู่
and mind without greed as ‘mind without greed.’
สโทสํ วา
จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti.
จิตมีโทสะ ก็รู้ชัดว่า จิตมีโทสะ🤖 AI จับคู่
They understand mind with hate as ‘mind with hate,’
วีตโทสํ วา จิตฺตํ วีตโทสํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตปราศจากโทสะ ก็รู้ชัดว่า จิตปราศจากโทสะ🤖 AI จับคู่
and mind without hate as ‘mind without hate.’
สโมหํ วา จิตฺตํ สโมหํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตมีโมหะ ก็รู้ชัดว่า จิตมีโมหะ🤖 AI จับคู่
They understand mind with delusion as ‘mind with delusion,’
วีตโมหํ วา จิตฺตํ วีตโมหํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตปราศจากโมหะ ก็รู้ชัดว่า จิตปราศจากโมหะ🤖 AI จับคู่
and mind without delusion as ‘mind without delusion.’
สงฺขิตฺตํ วา
จิตฺตํ สงฺขิตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti.
จิตหดหู่ ก็รู้ชัดว่า จิตหดหู่🤖 AI จับคู่
They know constricted mind as ‘constricted mind,’
วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ วิกฺขิตฺตํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตฟุ้งซ่าน ก็รู้ชัดว่า จิตฟุ้งซ่าน🤖 AI จับคู่
and scattered mind as ‘scattered mind.’
มหคฺคตํ วา จิตฺตํ มหคฺคตํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ✎ ร่าง
Mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti.
จิตเป็นมหรคต ก็รู้ชัดว่า จิตเป็นมหรคต🤖 AI จับคู่
They know expansive mind as ‘expansive mind,’
อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ อมหคฺคตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti.
จิตไม่เป็นมหรคต ก็รู้ชัดว่า จิตไม่เป็นมหรคต🤖 AI จับคู่
and unexpansive mind as ‘unexpansive mind.’
สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ สอุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti.
จิตมีธรรมอื่นยิ่งกว่า ก็รู้ชัดว่า จิตมีธรรมอื่นยิ่งกว่า🤖 AI จับคู่
They know mind that is not supreme as ‘mind that is not supreme,’
อนุตฺตรํ วา
จิตฺตํ อนุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ก็รู้ชัดว่า จิตไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า🤖 AI จับคู่
and mind that is supreme as ‘mind that is supreme.’
สมาหิตํ วา จิตฺตํ
สมาหิตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti.
จิตตั้งมั่น ก็รู้ชัดว่า จิตตั้งมั่น🤖 AI จับคู่
They know mind immersed in samādhi as ‘mind immersed in samādhi,’
อสมาหิตํ วา จิตฺตํ อสมาหิตํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตไม่ตั้งมั่น ก็รู้ชัดว่า จิตไม่ตั้งมั่น🤖 AI จับคู่
and mind not immersed in samādhi as ‘mind not immersed in samādhi.’
วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
Vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
จิตหลุดพ้น ก็รู้ชัดว่า จิตหลุดพ้น🤖 AI จับคู่
They know freed mind as ‘freed mind,’
อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ อวิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
หรือจิตยังไม่หลุดพ้น ก็รู้ชัดว่า จิตยังไม่หลุดพ้น🤖 AI จับคู่
and unfreed mind as ‘unfreed mind.’
อิติ อชฺฌตฺตํ
วา จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ พหิทฺธา วา จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี
วิหรติ อชฺฌตฺตพหิทฺธา วา จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ✎ ร่าง
Iti ajjhattaṁ vā citte cittānupassī viharati, bahiddhā vā citte cittānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā citte cittānupassī viharati;
ดังพรรณนามาฉะนี้ ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตภายในบ้าง พิจารณาเห็นจิตในจิตภายนอกบ้าง พิจารณาเห็นจิตในจิตทั้งภายในทั้งภายนอกบ้าง🤖 AI จับคู่
And so they meditate observing an aspect of the mind internally, externally, and both internally and externally.
อ้างอิงPTS 1.60 · สยามรัฐ 12.111
สมุทยธมฺมานุปสฺสี
วา จิตฺตสฺมึ วิหรติ วยธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺมึ
วิหรติ สมุทยวยธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺมึ วิหรติ✎ ร่าง
samudayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati, vayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati, samudayavayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati.
พิจารณาเห็นธรรมคือความเกิดขึ้นในจิตบ้าง พิจารณาเห็นธรรมคือความเสื่อมในจิตบ้าง พิจารณาเห็นธรรมคือทั้งความเกิดขึ้นทั้งความเสื่อมในจิตบ้าง ย่อมอยู่🤖 AI จับคู่
With respect to the mind, they meditate observing the liability to originate, to vanish, and to originate and vanish.
อตฺถิ จิตฺตนฺติ
วา ปนสฺส สติ ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ ยาวเทว ญาณมตฺตาย
ปติสฺสติมตฺตาย อนิสฺสิโต จ วิหรติ น จ กิญฺจิ โลเก
อุปาทิยติ✎ ร่าง
‘Atthi cittan’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
อนึ่ง สติของเธอตั้งมั่นอยู่ว่า จิตมีอยู่ ก็เพียงสักว่าความรู้ เพียงสักว่าอาศัยระลึกเท่านั้น เธอเป็นผู้อันตัณหาและทิฏฐิไม่อาศัยอยู่แล้ว และไม่ถือมั่นอะไรๆ ในโลก🤖 AI จับคู่
Or mindfulness is established that the mind exists, to the extent necessary for knowledge and mindfulness. They meditate independent, not grasping at anything in the world.
เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย อย่างนี้แล ภิกษุชื่อว่าพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่🤖 AI จับคู่
That’s how a mendicant meditates by observing an aspect of the mind.
จิตฺตานุปสฺสนาสติปฏฺฐ✎ ร่าง
Cittānupassanā niṭṭhitā.
านํ✎ ร่าง
4. Dhammānupassanā
4. Observing Principles
ฯ✎ ร่าง
4.1. Dhammānupassanānīvaraṇapabba
4.1. The Hindrances