เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ภควนฺตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṁ etadavoca:
สัจจกนิครนถ์พอนั่งแล้ว ได้ทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า ข้าพเจ้าขอถามพระโคดมสักหน่อยหนึ่ง ถ้าพระโคดมจะทำโอกาสเพื่อแก้ปัญหาแก่ข้าพเจ้า🤖 AI จับคู่
Then Saccaka said to the Buddha,
อ้างอิงPTS 1.230 · สยามรัฐ 12.426 · พุทธชยันตี 10.546
ปุจฺเฉยฺยาหํ ภวนฺตํ โคตมํ กิญฺจิเทว เทสํ สเจ เม
ภวํ โคตโม โอกาสํ กโรติ ปญฺหสฺส เวยฺยากรณายาติ ฯ✎ ร่าง
“puccheyyāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhavaṁ gotamo okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
“I’d like to ask the worthy Gotama about a certain point, if you’d take the time to answer.”
ปุจฺฉ
อคฺคิเวสฺสน ยทากงฺขสีติ ฯ✎ ร่าง
“Puccha, aggivessana, yadākaṅkhasī”ti.
ดูกรอัคคิเวสสนะ ท่านประสงค์จะถามปัญหาใด ก็ถามเถิด🤖 AI จับคู่
“Ask what you wish, Aggivessana.”
กถํ ปน ภวํ โคตโม สาวเก วิเนติ
กถํภาคา จ ปน โภโต โคตมสฺส สาวเกสุ อนุสาสนี พหุลา
ปวตฺตตีติ ฯ✎ ร่าง
“Kathaṁ pana bhavaṁ gotamo sāvake vineti, kathaṁbhāgā ca pana bhoto gotamassa sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti?
พระโคดมแนะนำพวกสาวกอย่างไร และคำสั่งสอนของพระโคดมมีส่วนอย่างไร ที่เป็นไปมากในพวกสาวก🤖 AI จับคู่
“How does the worthy Gotama guide his disciples? And on what topics does instruction to his disciples generally proceed?”
เอวํ โข อหํ อคฺคิเวสฺสน สาวเก วิเนมิ เอวํภาคา
จ ปน เม สาวเกสุ อนุสาสนี พหุลา ปวตฺตติ✎ ร่าง
“Evaṁ kho ahaṁ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṁbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattati:
ดูกรอัคคิเวสสนะ เราแนะนำสาวกทั้งหลายอย่างนี้ และคำสั่งสอนของเรามีส่วนอย่างนี้ ที่เป็นไปมากในสาวกทั้งหลายว่า🤖 AI จับคู่
“This is how I guide my disciples, and my instructions to disciples generally proceed on these topics:
รูปํ ภิกฺขเว
อนิจฺจํ เวทนา อนิจฺจา สญฺญา อนิจฺจา สงฺขารา อนิจฺจา วิญฺญาณํ
อนิจฺจํ✎ ร่าง
‘rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṁ aniccaṁ.
รูปไม่เที่ยง เวทนาไม่เที่ยง สัญญาไม่เที่ยง สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง วิญญาณไม่เที่ยง รูปไม่ใช่ตน เวทนาไม่ใช่ตน สัญญาไม่ใช่ตน สังขารทั้งหลายไม่ใช่ตน วิญญาณไม่ใช่ตน สังขารทั้งหลายทั้งปวงไม่ใช่ตน ธรรมทั้งหลายทั้งปวงไม่ใช่ตน ดังนี้🤖 AI จับคู่
‘Form, feeling, perception, choices, and consciousness are impermanent.
รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา เวทนา อนตฺตา สญฺญา อนตฺตา
สงฺขารา อนตฺตา วิญฺญาณํ อนตฺตา✎ ร่าง
Rūpaṁ, bhikkhave, anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā.
Form, feeling, perception, choices, and consciousness are not-self.
สพฺเพ สงฺขารา อนตฺตา
สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาติ✎ ร่าง
Sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattā’ti.
All conditions are impermanent. All things are not-self.’
เอวํ โข อหํ อคฺคิเวสฺสน สาวเก วิเนมิ
เอวํภาคา จ ปน เม สาวเกสุ อนุสาสนี พหุลา ปวตฺตตีติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho ahaṁ, aggivessana, sāvake vinemi, evaṁbhāgā ca pana me sāvakesu anusāsanī bahulā pavattatī”ti.
ดูกรอัคคิเวสสนะ เราแนะนำสาวกทั้งหลายอย่างนี้ และคำสั่งสอนของเรามีส่วนอย่างนี้ ที่เป็นไปมากในสาวกทั้งหลาย🤖 AI จับคู่
This is how I guide my disciples, and how instruction to my disciples generally proceeds.”
อุปมา มํ โภ โคตม ปฏิภาตีติ ฯ✎ ร่าง
“Upamā maṁ, bho gotama, paṭibhātī”ti.
ท่านพระโคดม ขออุปมาจงแจ่มแจ้งแก่ข้าพเจ้า🤖 AI จับคู่
“A simile strikes me, worthy Gotama.”
ปฏิภาตุ ตํ
อคฺคิเวสฺสนาติ ภควา อโวจ ฯ✎ ร่าง
“Paṭibhātu taṁ, aggivessanā”ti bhagavā avoca.
ดูกรอัคคิเวสสนะ อุปมานั้นจงแจ่มแจ้งแก่ท่านเถิด🤖 AI จับคู่
“Then speak as you feel inspired,” said the Buddha.
เสยฺยถาปิ โภ โคตม เยเกจิเม
วีชคามภูตคามา วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชนฺติ สพฺเพ เต
ปฐวึ นิสฺสาย ปฐวิยํ ปติฏฺฐาย✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bho gotama, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya.
ท่านพระโคดม เหมือนพืชพันธุ์ไม้เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ที่ถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ พืชพันธุ์เหล่านั้นทั้งหมด ต้องอาศัยแผ่นดิน ตั้งอยู่ในแผ่นดิน จึงถึงความเจริญงอกงาม ไพบูลย์ได้🤖 AI จับคู่
“All the plants and seeds that achieve growth, increase, and maturity do so depending on the earth and grounded on the earth.
อ้างอิงสยามรัฐ 12.427 · ฉัฏฐสังคายนา 12.296
เอวเมเต วีชคามภูตคามา วุฑฺฒึ
วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชนฺติ✎ ร่าง
Evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.
เสยฺยถาปิ วา ปน โภ โคตม เยเกจิเม
พลกรณียา กมฺมนฺตา กรียนฺติ สพฺเพ เต ปฐวึ นิสฺสาย ปฐวิยํ
ปติฏฺฐาย✎ ร่าง
Seyyathāpi vā pana, bho gotama, ye kecime balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya.
หรือเหมือนการงานอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่ต้องทำด้วยกำลัง อันบุคคลทำอยู่ การงานเหล่านั้นทั้งหมด บุคคลต้องอาศัยแผ่นดิน ต้องตั้งอยู่บนแผ่นดิน จึงทำกันได้🤖 AI จับคู่
All the hard work that gets done depends on the earth and is grounded on the earth.
เอวเมเต พลกรณียา กมฺมนฺตา กรียนฺติ✎ ร่าง
Evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti.
—
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
‘Form is my self,’ do you have power over that form to say:
—
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
‘May my form be like this! May it not be like that’?”
—
“No hidaṁ, bho gotama”.
ข้อนี้เป็นไปไม่ได้เลย พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
เอวเมว โข
โภ โคตม รูปตฺตายํ ปุริสปุคฺคโล รูเป ปติฏฺฐาย ปุญฺญํ วา อปุญฺญํ วา
ปสวติ เวทนตฺตายํ ปุริสปุคฺคโล เวทนาย ปติฏฺฐาย ปุญฺญํ วา
อปุญฺญํ วา ปสวติ สญฺญตฺตายํ ปุริสปุคฺคโล สญฺญาย ปติฏฺฐาย
ปุญฺญํ วา อปุญฺญํ วา ปสวติ สงฺขารตฺตายํ ปุริสปุคฺคโล
สงฺขาเรสุ ปติฏฺฐาย ปุญฺญํ วา อปุญฺญํ วา ปสวติ วิญฺญาณตฺตายํ
ปุริสปุคฺคโล วิญฺญาเณ ปติฏฺฐาย ปุญฺญํ วา อปุญฺญํ วา
ปสวตีติ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, bho gotama, rūpattāyaṁ purisapuggalo rūpe patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, vedanattāyaṁ purisapuggalo vedanāyaṁ patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, saññattāyaṁ purisapuggalo saññāyaṁ patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, saṅkhārattāyaṁ purisapuggalo saṅkhāresu patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavati, viññāṇattāyaṁ purisapuggalo viññāṇe patiṭṭhāya puññaṁ vā apuññaṁ vā pasavatī”ti.
ฉันใด ปุริสบุคคลนี้ มีรูปเป็นตน มีเวทนาเป็นตน มีสัญญาเป็นตน มีสังขารเป็นตน มีวิญญาณเป็นตน ต้องตั้งอยู่ในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จึงได้ประสบผลบุญ ผลบาป ฉันนั้น🤖 AI จับคู่
In the same way, an individual person’s self is form. Established on form they brim with merit and wickedness. An individual person’s self is feeling … perception … choices … consciousness. Established on consciousness they brim with merit and wickedness.”
นนุ ตํ ๑- อคฺคิเวสฺสน เอวํ วเทสิ✎ ร่าง
“Nanu tvaṁ, aggivessana, evaṁ vadesi:
ดูกรอัคคิเวสสนะ ข้อนั้นท่านกล่าวอย่างนี้ว่า รูปเป็นตนของเรา เวทนาเป็นตนของเรา สัญญาเป็นตนของเรา สังขารทั้งหลายเป็นตนของเรา วิญญาณเป็นตนของเรา ดังนี้ มิใช่หรือ🤖 AI จับคู่
“Aggivessana, are you not saying this:
รูปํ เม อตฺตา
เวทนา เม อตฺตา สญฺญา เม อตฺตา สงฺขารา เม อตฺตา
วิญฺญาณํ เม อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’”ti?
‘Form is my self, feeling is my self, perception is my self, choices are my self, consciousness is my self’?”
อหํ หิ โภ โคตม เอวํ วทามิ✎ ร่าง
“Ahañhi, bho gotama, evaṁ vadāmi:
ท่านพระโคดม ข้าพเจ้ากล่าวอย่างนั้น ประชุมชนเป็นอันมากก็กล่าวอย่างนั้น🤖 AI จับคู่
“Indeed, worthy Gotama, that is what I am saying.
รูปํ
เม อตฺตา เวทนา เม อตฺตา สญฺญา เม อตฺตา สงฺขารา เม
อตฺตา วิญฺญาณํ เม อตฺตาติ อยญฺจ มหตี ชนตาติ ฯ✎ ร่าง
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’ti, ayañca mahatī janatā”ti.
And this big crowd agrees with me!”
กึ หิ
เต อคฺคิเวสฺสน มหตี ชนตา กริสฺสติ✎ ร่าง
“Kiñhi te, aggivessana, mahatī janatā karissati?
ดูกรอัคคิเวสสนะ ประชุมชนเป็นอันมากนั้นจักทำอะไรแก่ท่าน🤖 AI จับคู่
“What has this big crowd to do with you?
อิงฺฆ ตฺวํ อคฺคิเวสฺสน
สกํเยว วาทํ นิพฺเพเธหีติ ฯ✎ ร่าง
Iṅgha tvaṁ, aggivessana, sakaññeva vādaṁ nibbeṭhehī”ti.
Please just unpack your own statement.”
อหํ หิ โภ โคตม เอวํ วทามิ✎ ร่าง
“Ahañhi, bho gotama, evaṁ vadāmi:
“Then, worthy Gotama, what I am saying is this:
รูปํ เม อตฺตา เวทนา เม อตฺตา สญฺญา เม อตฺตา สงฺขารา
เม อตฺตา วิญฺญาณํ เม อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘rūpaṁ me attā, vedanā me attā, saññā me attā, saṅkhārā me attā, viññāṇaṁ me attā’”ti.
‘Form is my self, feeling is my self, perception is my self, choices are my self, consciousness is my self’.”