เตนหิ อคฺคิเวสฺสน ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ยถา
เต ขเมยฺย ตถา นํ ๒- พฺยากเรยฺยาสิ✎ ร่าง
“Tena hi, aggivessana, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
ดูกรอัคคิเวสสนะ ถ้าอย่างนั้น เราจักสอบถามท่านในข้อนี้แหละ ท่านเห็นควรอย่างไร ท่านพึงแก้ไขอย่างนั้น🤖 AI จับคู่
“Well then, Aggivessana, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
อ้างอิงPTS 1.231 · สยามรัฐ 12.428 · พุทธชยันตี 10.548
ตํ กึ มญฺญสิ อคฺคิเวสฺสน✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
ดูกรอัคคิเวสสนะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน🤖 AI จับคู่
What do you think, Aggivessana?
วตฺเตยฺย รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส สกสฺมึ วิชิเต วโส✎ ร่าง
vatteyya rañño khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṁ vijite vaso—
อำนาจของพระราชามหากษัตริย์ ผู้ได้มุรธาภิเษกแล้ว เช่นพระเจ้าปเสนทิโกศล หรือพระเจ้ามคธอชาตศัตรูเวเทหิบุตร อาจฆ่าคนที่ควรฆ่า ริบราชบาตรคนที่ควรริบ เนรเทศคนที่ควรเนรเทศ พึงให้เป็นไปได้ ในพระราชอาณาเขตของพระองค์มิใช่หรือ🤖 AI จับคู่
Consider an anointed aristocratic king such as Pasenadi of Kosala or Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha.
ฆาเตตายํ วา ฆาเตตุํ ชาเปตายํ วา ชาเปตุํ ปพฺพาเชตายํ วา
ปพฺพาเชตุํ เสยฺยถาปิ รญฺโญ ปเสนทิสฺส โกสลสฺส เสยฺยถาปิ
วา ปน รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassā”ti?
Would they have the power in their own realm to execute those who have incurred execution, fine those who have incurred fines, or banish those who have incurred banishment?”
วตฺเตยฺย โภ โคตม รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส สกสฺมึ
วิชิเต วโส✎ ร่าง
“Vatteyya, bho gotama, rañño khattiyassa muddhāvasittassa sakasmiṁ vijite vaso—
ท่านพระโคดม อำนาจของพระราชามหากษัตริย์ ผู้ได้มุรธาภิเษกแล้ว เช่นพระเจ้าปเสนทิโกศล หรือพระเจ้ามคธอชาตศัตรูเวเทหิบุตร อาจฆ่าคนที่ควรฆ่า ริบราชบาตรคนที่ควรริบ เนรเทศคนที่ควรเนรเทศ พึงให้เป็นไปได้ในพระราชอาณาเขตของพระองค์🤖 AI จับคู่
“An anointed king would have such power, worthy Gotama.
ฆาเตตายํ วา ฆาเตตุํ ชาเปตายํ วา ชาเปตุํ
ปพฺพาเชตายํ วา ปพฺพาเชตุํ เสยฺยถาปิ รญฺโญ ปเสนทิสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ตฺวํ ฯ ๒ ม. ตํ ฯ
โกสลสฺส เสยฺยถาปิ วา ปน รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส
เวเทหิปุตฺตสฺส✎ ร่าง
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa.
อิเมสมฺปิ หิ โภ โคตม สงฺฆานํ คณานํ✎ ร่าง
Imesampi hi, bho gotama, saṅghānaṁ gaṇānaṁ—
แม้แต่อำนาจของหมู่คณะเหล่านี้ คือ วัชชี มัลละ อาจฆ่าคนที่ควรฆ่า ริบราชบาตรคนที่ควรริบ เนรเทศคนที่ควรเนรเทศ ยังเป็นไปได้ในแว่นแคว้นของตนๆ🤖 AI จับคู่
Even federations such as the
เสยฺยถีทํ
วชฺชีนํ มลฺลานํ✎ ร่าง
Seyyathidaṁ—vajjīnaṁ mallānaṁ—
Vajjis and Mallas
วตฺตติ สกสฺมึ วิชิเต วโส✎ ร่าง
vattati sakasmiṁ vijite vaso—
have such power in their own realm.
ฆาเตตายํ วา ฆาเตตุํ
ชาเปตายํ วา ชาเปตุํ ปพฺพาเชตายํ วา ปพฺพาเชตุํ✎ ร่าง
ghātetāyaṁ vā ghātetuṁ, jāpetāyaṁ vā jāpetuṁ, pabbājetāyaṁ vā pabbājetuṁ.
กึ ปน
รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส เสยฺยถาปิ รญฺโญ ปเสนทิสฺส
โกสลสฺส เสยฺยถาปิ วา ปน รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส
เวเทหิปุตฺตสฺส✎ ร่าง
Kiṁ pana rañño khattiyassa muddhāvasittassa, seyyathāpi rañño pasenadissa kosalassa, seyyathāpi vā pana rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa?
เหตุไรเล่า อำนาจเช่นนั้นของพระราชามหากษัตริย์ ผู้ได้มุรธาภิเษกแล้ว เช่นพระเจ้าปเสนทิโกศล หรือพระเจ้ามคธอชาตศัตรูเวเทหิบุตร จะให้เป็นไปไม่ได้ อำนาจเช่นนั้นของพระราชามหากษัตริย์ ผู้ได้มุรธาภิเษกแล้วนั้น ต้องให้เป็นไปได้ด้วย ควรจะเป็นไปได้ด้วย🤖 AI จับคู่
So of course an anointed king such as Pasenadi or Ajātasattu
วตฺเตยฺย โภ โคตม วตฺติตุญฺจมรหตีติ ฯ✎ ร่าง
Vatteyya, bho gotama, vattituñca marahatī”ti.
would wield such power, as is their right.”
ตํ กึ มญฺญสิ อคฺคิเวสฺสน✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, aggivessana,
ดูกรอัคคิเวสสนะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ข้อที่ท่านกล่าวว่า รูปเป็นตนของเรา อำนาจของท่านเป็นไปในรูปนั้นว่า รูปของเราจงเป็นอย่างนั้นเถิด อย่าได้เป็นอย่างนี้เลย ดังนี้หรือ🤖 AI จับคู่
“What do you think, Aggivessana?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 12.297
ยํ ตฺวํ เอวํ วเทสิ✎ ร่าง
yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:
When you say,
รูปํ เม อตฺตาติ วตฺตติ เต ตสฺมึ รูเป วโส✎ ร่าง
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
‘Form is my self,’ do you have power over that form to say:
เอวํ เม รูปํ โหตุ
เอวํ เม รูปํ มา อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
‘May my form be like this! May it not be like that’?”
เอวํ วุตฺเต สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ตุณฺหี
อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi.
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว สัจจกนิครนถ์ก็นิ่งเสีย ถึงสองครั้ง🤖 AI จับคู่
When he said this, Saccaka kept silent.
ทุติยมฺปิ โข ภควา สจฺจกํ นิคนฺถปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Dutiyampi kho bhagavā saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ etadavoca:
The Buddha asked the question a second time,
ตํ กึ มญฺญสิ อคฺคิเวสฺสน ยํ ตฺวํ เอวํ วเทสิ✎ ร่าง
“taṁ kiṁ maññasi, aggivessana, yaṁ tvaṁ evaṁ vadesi:
รูปํ เม อตฺตาติ
วตฺตติ เต ตสฺมึ รูเป วโส✎ ร่าง
‘rūpaṁ me attā’ti, vattati te tasmiṁ rūpe vaso—
เอวํ เม รูปํ โหตุ เอวํ เม รูปํ
มา อโหสีติ ฯ เอวํ วุตฺเต✎ ร่าง
evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī”ti?
ทุติยมฺปิ โข สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต
ตุณฺหี อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho saccako nigaṇṭhaputto tuṇhī ahosi.
but Saccaka still kept silent.
อถ โข ภควา สจฺจกํ นิคนฺถปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ etadavoca:
So the Buddha said to Saccaka,
พฺยากโรหิทานิ อคฺคิเวสฺสน นทานิ เต ตุณฺหีภาวสฺส กาโล✎ ร่าง
“byākarohi dāni, aggivessana, na dāni te tuṇhībhāvassa kālo.
ดูกรอัคคิเวสสนะ กาลบัดนี้ ท่านจงแก้ ไม่ใช่กาลที่ท่านควรนิ่ง ดูกรอัคคิเวสสนะ ผู้ใด อันตถาคตถามปัญหาที่ชอบแก่เหตุแล้วถึงสามครั้ง มิได้แก้ ศีรษะของผู้นั้นจะแตกเป็นเจ็ดเสี่ยงในที่เช่นนั้น🤖 AI จับคู่
“Answer now, Aggivessana. Now is not the time for silence.
โย ๑-
โข อคฺคิเวสฺสน ตถาคเตน ยาวตติยํ สหธมฺมิกํ ปญฺหํ ปุฏฺโฐ น
พฺยากโรติ เอตฺเถวสฺส สตฺตธา มุทฺธา ผลิสฺสตีติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Yo koci, aggivessana tathāgatena yāvatatiyaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākaroti, etthevassa sattadhā muddhā phalatī”ti.
If someone fails to answer a legitimate question when asked three times by the Buddha, their head explodes into seven pieces there and then.”
เตน โข ปน
สมเยน วชิรปาณี ยกฺโข อยสํ วชิรํ อาทาย อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ
สํโชติภูตํ สจฺจกสฺส นิคนฺถปุตฺตสฺส อุปริเวหาย ๓- สณฺฐิโต โหติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena vajirapāṇi yakkho āyasaṁ vajiraṁ ādāya ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ saccakassa nigaṇṭhaputtassa uparivehāsaṁ ṭhito hoti:
สมัยนั้น ท้าววชิรปาณีสักกเทวราช ถือกระบองเพชรลุกเป็นไฟรุ่งเรืองลอยอยู่ในเวหา ณ เบื้องบนศีรษะสัจจกนิครนถ์ ประกาศว่า ถ้าสัจจกนิครนถ์นี้ อันพระผู้มีพระภาคตรัสถามปัญหาที่ชอบแก่เหตุแล้วถึงสามครั้ง มิได้แก้ปัญหา เราจักผ่าศีรษะสัจจกนิครนถ์นั้นเจ็ดเสี่ยงในที่นี้แหละ🤖 AI จับคู่
Now at that time the spirit Vajirapāṇī, taking up a burning iron thunderbolt, blazing and glowing, stood in the air above Saccaka, thinking,
อ้างอิงPTS 1.232 · สยามรัฐ 12.429 · พุทธชยันตี 10.550
สจายํ สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ภควตา ยาวตติยํ สหธมฺมิกํ ปญฺหํ
ปุฏฺโฐ น พฺยากโรติ ๑- เอตฺเถวสฺส สตฺตธา มุทฺธํ ผาเลสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“sacāyaṁ saccako nigaṇṭhaputto bhagavatā yāvatatiyaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākarissati etthevassa sattadhā muddhaṁ phālessāmī”ti.
“If this Saccaka doesn’t answer when asked a third time, I’ll blow his head into seven pieces there and then!”
ตํ โข ปน วชิรปาณึ ยกฺขํ ภควา เจว ปสฺสติ สจฺจโก จ
นิคนฺถปุตฺโต ฯ✎ ร่าง
Taṁ kho pana vajirapāṇiṁ yakkhaṁ bhagavā ceva passati saccako ca nigaṇṭhaputto.
ท้าววชิรปาณีนั้น พระผู้มีพระภาคกับสัจจกนิครนถ์เท่านั้นเห็นอยู่🤖 AI จับคู่
And both the Buddha and Saccaka could see Vajirapāṇī.
อถ โข สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ภีโต สํวิคฺโค
โลมหฏฺฐชาโต ภควนฺตํเยว ตาณํ คเวสี ภควนฺตํเยว เลณํ คเวสี
ภควนฺตํเยว สรณํ คเวสี ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṁyeva tāṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva leṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva saraṇaṁ gavesī bhagavantaṁ etadavoca:
Saccaka was terrified, shocked, and awestruck. Looking to the Buddha for shelter, asylum, and refuge, he said,
ปุจฺฉตุ มํ ภวํ
โคตโม พฺยากริสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“pucchatu maṁ bhavaṁ gotamo, byākarissāmī”ti.
“Ask me, worthy Gotama. I will answer.”