เสยฺยถาปิ อุทายิ ปุริโส ทฬิทฺโท อสฺสโก อนาฬิโย✎ ร่าง
Seyyathāpi, udāyi, puriso daliddo assako anāḷhiyo;
Suppose there was a poor man, with few possessions and little wealth.
อ้างอิงPTS 1.451 · สยามรัฐ 13.185
ตสฺสสฺส เอกํ อคารกํ โอลุคฺควิลุคฺคํ กากาติทายึ ๒- น ปรมรูปํ
เอกา กโฬปิกา ๓- โอลุคฺควิลุคฺคา น ปรมรูปา เอกิสฺสา กุมฺภิยา
ธญฺญสมวาปกํ น ปรมรูปํ เอกา ชายิกา น ปรมรูปา✎ ร่าง
tassassa ekaṁ agārakaṁ oluggaviluggaṁ kākātidāyiṁ naparamarūpaṁ, ekā khaṭopikā oluggaviluggā naparamarūpā, ekissā kumbhiyā dhaññasamavāpakaṁ naparamarūpaṁ, ekā jāyikā naparamarūpā.
He had a single broken-down hovel open to the crows, not the best sort; a single broken-down couch, not the best sort; a single pot for storing grain, not the best sort; and a single wifey, not the best sort.
โส
อารามคตํ ภิกฺขุํ ปสฺเสยฺย สุโธตหตฺถปาทํ มนุญฺญํ โภชนํ ภุตฺตาวึ
สีตาย ฉายาย นิสินฺนํ อธิจิตฺเต ยุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
So ārāmagataṁ bhikkhuṁ passeyya sudhotahatthapādaṁ manuññaṁ bhojanaṁ bhuttāviṁ sītāya chāyāya nisinnaṁ adhicitte yuttaṁ.
He’d see a mendicant sitting in meditation in the cool shade, their hands and feet well washed after eating a satisfying meal.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
He’d think,
สุขํ
วต โภ สามญฺญํ อาโรคฺยํ วต โภ สามญฺญํ✎ ร่าง
‘sukhaṁ vata bho sāmaññaṁ, ārogyaṁ vata bho sāmaññaṁ.
‘The ascetic life is so very pleasant! The ascetic life is so very healthy!
โส วตสฺสํ ๔-
โยหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพเชยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
So vatassaṁ yohaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
If only I could shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.’
โส น สกฺกุเณยฺย เอกํ
อคารกํ โอลุคฺควิลุคฺคํ กากาติทายึ น ปรมรูปํ ปหาย เอกํ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. อนาฬฺหิโย ฯ ๒ โป. กากาติสายํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ@๓ ยุ. ขโฏปิกา ฯ ๔ ม. วตสฺส ฯ
กโฬปิกํ โอลุคฺควิลุคฺคํ น ปรมรูปํ ปหาย เอกิสฺสา กุมฺภิยา
ธญฺญสมวาปกํ น ปรมรูปํ ปหาย เอกํ ชายิกํ น ปรมรูปํ
ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ ฯ✎ ร่าง
So na sakkuṇeyya ekaṁ agārakaṁ oluggaviluggaṁ kākātidāyiṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ khaṭopikaṁ oluggaviluggaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekissā kumbhiyā dhaññasamavāpakaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ jāyikaṁ naparamarūpaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
But he’s not able to give up his broken-down hovel, his broken-down couch, his pot for storing grain, or his wifey—none of which are the best sort—in order to go forth.
โย นุ โข อุทายิ เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Yo nu kho, udāyi, evaṁ vadeyya:
Would it be right to say that,
เยหิ โส ปุริโส พนฺธเนหิ พนฺโธ น สกฺโกติ เอกํ อคารกํ
โอลุคฺควิลุคฺคํ กากาติทายึ น ปรมรูปํ ปหาย เอกํ กโฬปิกํ
โอลุคฺควิลุคฺคํ น ปรมรูปํ ปหาย เอกิสฺสา กุมฺภิยา ธญฺญสมวาปกํ
น ปรมรูปํ ปหาย เอกํ ชายิกํ น ปรมรูปํ ปหาย เกสมสฺสุํ
โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิตุํ✎ ร่าง
‘yehi so puriso bandhanehi baddho na sakkoti ekaṁ agārakaṁ oluggaviluggaṁ kākātidāyiṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ khaṭopikaṁ oluggaviluggaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekissā kumbhiyā dhaññasamavāpakaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ jāyikaṁ naparamarūpaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ;
for that man,
ตญฺหิ ตสฺส อพลํ พนฺธนํ ทุพฺพลํ พนฺธนํ ปูติกํ พนฺธนํ
อสารกํ พนฺธนนฺติ✎ ร่าง
tañhi tassa abalaṁ bandhanaṁ, dubbalaṁ bandhanaṁ, pūtikaṁ bandhanaṁ, asārakaṁ bandhanan’ti;
those bonds are weak, feeble, rotten, and insubstantial?”
สมฺมา นุ โข โส อุทายิ วทมาโน วเทยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
sammā nu kho so, udāyi, vadamāno vadeyyā”ti?
โน เหตํ ภนฺเต✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante.
“No, sir.
เยหิ ๑- ภนฺเต โส ปุริโส พนฺธเนหิ พนฺโธ
น สกฺโกติ เอกํ อคารกํ โอลุคฺควิลุคฺคํ กากาติทายึ น ปรมรูปํ
ปหาย เอกํ กโฬปิกํ โอลุคฺควิลุคฺคํ น ปรมรูปํ ปหาย เอกิสฺสา
กุมฺภิยา ธญฺญสมวาปกํ น ปรมรูปํ ปหาย เอกํ ชายิกํ น ปรมรูปํ
ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ✎ ร่าง
Yehi so, bhante, puriso bandhanehi baddho, na sakkoti ekaṁ agārakaṁ oluggaviluggaṁ kākātidāyiṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ khaṭopikaṁ oluggaviluggaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekissā kumbhiyā dhaññasamavāpakaṁ naparamarūpaṁ pahāya, ekaṁ jāyikaṁ naparamarūpaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ;
For that man,
ตญฺหิ ตสฺส พลวํ พนฺธนํ
ทฬฺหํ พนฺธนํ ถิรํ พนฺธนํ อปูติกํ พนฺธนํ ถูโล กฬิงฺคโรติ ฯ✎ ร่าง
tañhi tassa balavaṁ bandhanaṁ, daḷhaṁ bandhanaṁ, thiraṁ bandhanaṁ, apūtikaṁ bandhanaṁ, thūlo, kaliṅgaro”ti.
they are a strong, firm, stout bond, a tie that has not rotted, and a heavy yoke.”
เอวเมว โข อุทายิ อิเธกจฺเจ โมฆปุริสา อิทํ ปชหถาติ
มยา วุจฺจมานา เต เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“Evameva kho, udāyi, idhekacce moghapurisā ‘idaṁ pajahathā’ti mayā vuccamānā te evamāhaṁsu:
“In the same way, when some futile people are told by me to give something up, they say,
อ้างอิงสยามรัฐ 13.186
กึ ปนิมสฺส อปฺปมตฺตกสฺส โอรมตฺตกสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เยหิ โส ภนฺเต ฯ
อธิสลฺลิขเตวายํ สมโณติ✎ ร่าง
‘kiṁ panimassa appamattakassa oramattakassa adhisallikhatevāyaṁ samaṇo’ti?
‘What, such a trivial, trifling thing as this? This ascetic is much too strict!’
เต ตญฺเจว นปฺปชหนฺติ มยิ จ อปฺปจฺจยํ
อุปฏฺฐเปนฺติ✎ ร่าง
Te tañceva nappajahanti, mayi ca appaccayaṁ upaṭṭhāpenti.
They don’t give it up, and they nurse bitterness towards me;
เย จ ภิกฺขู สิกฺขากามา เตสนฺตํ อุทายิ โหติ พลวํ
พนฺธนํ ทฬฺหํ พนฺธนํ ถิรํ พนฺธนํ อปูติกํ พนฺธนํ ถูโล กฬิงฺคโรติ ฯ✎ ร่าง
Ye ca bhikkhū sikkhākāmā tesaṁ taṁ, udāyi, hoti balavaṁ bandhanaṁ, daḷhaṁ bandhanaṁ, thiraṁ bandhanaṁ, apūtikaṁ bandhanaṁ, thūlo, kaliṅgaro.
and for the mendicants who want to train, that becomes a strong, firm, stout bond, a tie that has not rotted, and a heavy yoke.