อิธุทายิ ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
Take a mendicant who, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption.
อ้างอิงPTS 1.456 · สยามรัฐ 13.192 · ฉัฏฐสังคายนา 13.128 · พุทธชยันตี 11.204
อิทํ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ
ปชหถาติ วทามิ สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idaṁ kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา ฯเปฯ ทุติยํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, enters and remains in the second absorption. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ
อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ วทามิ สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา ฯเปฯ
ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, with the fading away of rapture, enters and remains in the third absorption. That goes beyond it.
อิทมฺปิ
โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ วทามิ สมติกฺกมถาติ
วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา
ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, giving up pleasure and pain, enters and remains in the fourth absorption. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ วทามิ สมติกฺกมถาติ
วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ สพฺพโส
รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ
อมนสิการา อนนฺโต อากาโสติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite space. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ
ปชหถาติ วทามิ สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม อนนฺตํ
วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส
สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite consciousness. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ
วทามิ สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ
ภิกฺขุ สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม นตฺถิ กิญฺจีติ
อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, enters and remains in the dimension of nothingness. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ วทามิ
สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ ภิกฺขุ
สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญา-
นาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ ตสฺส สมติกฺกโม ฯ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, going totally beyond the dimension of nothingness, enters and remains in the dimension of neither perception nor non-perception. That goes beyond it.
อิทมฺปิ โข อหํ อุทายิ อนลนฺติ วทามิ ปชหถาติ วทามิ
สมติกฺกมถาติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
idampi kho ahaṁ, udāyi, ‘analan’ti vadāmi, ‘pajahathā’ti vadāmi, ‘samatikkamathā’ti vadāmi.
But this too is not enough, I say: give it up, go beyond it.
โก จ ตสฺส สมติกฺกโม✎ ร่าง
Ko ca tassa samatikkamo?
And what goes beyond it?
อิธุทายิ✎ ร่าง
Idhudāyi, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, ayaṁ tassa samatikkamo;
Take a mendicant who, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, enters and remains in the cessation of perception and feeling. That goes beyond it.
—
iti kho ahaṁ, udāyi, nevasaññānāsaññāyatanassapi pahānaṁ vadāmi.
So, Udāyī, I even recommend giving up the dimension of neither perception nor non-perception.
—
Passasi no tvaṁ, udāyi, taṁ saṁyojanaṁ aṇuṁ vā thūlaṁ vā yassāhaṁ no pahānaṁ vadāmī”ti?
Do you see any fetter, large or small, that I don’t recommend giving up?”
—
“No hetaṁ, bhante”ti.
“No, sir.”
—
Idamavoca bhagavā.
That is what the Buddha said.
—
Attamano āyasmā udāyī bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
Satisfied, Venerable Udāyī approved what the Buddha said.
—
Laṭukikopamasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.
—
Santettha, bhante, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ.
There are mendicants here who are junior, recently gone forth, newly come to this teaching and training.
—
Majjhima Nikāya 67
Middle Discourses 67
—
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงPTS 1.457 · สยามรัฐ 13.194 · ฉัฏฐสังคายนา 13.129 · พุทธชยันตี 11.206