‹ กลับ
จาตุมสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 189 · ม.ม. ๑๓/๓๕๐๘ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๑๘๙] ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโมคคัลลานะ จึงเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า ดูกรท่านผู้ มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงลุกขึ้นเถิด จงถือเอาบาตรและจีวรเถิด พระผู้มีพระภาค อันเจ้าศากยะชาวเมืองจาตุมา และท้าวสหัมบดีพรหมทรงให้เลื่อมใสแล้ว ด้วยคำวิงวอนเปรียบ ด้วยข้าวกล้าอ่อน และด้วยคำวิงวอนเปรียบด้วยลูกโคอ่อน. ภิกษุเหล่านั้นรับคำท่านพระมหา- *โมคคัลลานะแล้ว จึงลุกจากอาสนะ ถือบาตรและจีวร เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาค แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง. พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งกับท่าน พระสารีบุตรผู้นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งว่า ดูกรสารีบุตร เมื่อเราประณามภิกษุสงฆ์แล้ว จิตของเธอได้มีอย่างไร? ท่านพระสารีบุตรกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงประณาม ภิกษุสงฆ์แล้ว จิตของข้าพระองค์ได้มีอย่างนี้ว่า บัดนี้พระผู้มีพระภาคจักทรงมีความขวนขวายน้อย ประกอบตามธรรมเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในทิฏฐธรรมอยู่ แม้เราทั้งหลายก็จักมีความขวนขวายน้อย ประกอบตามธรรมเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในทิฏฐธรรมอยู่ในบัดนี้. ดูกรสารีบุตร เธอจงรอก่อน ดูกรสารีบุตร เธอจงรอก่อน ดูกรสารีบุตร เธออย่าพึงให้จิต เห็นปานนี้เกิดขึ้นอีกเลย. ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกท่านพระมหาโมคคัลลานะมาว่า ดูกรโมคคัลลานะ เมื่อเราประณามภิกษุสงฆ์แล้ว จิตของเธอได้มีอย่างไร? ท่านพระมหาโมคคัลลานะกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อพระผู้มีพระภาค ทรงประณามภิกษุสงฆ์แล้ว จิตของข้าพระองค์ได้มีอย่างนี้ว่า บัดนี้พระผู้มีพระภาคจักทรงมีความ ขวนขวายน้อย ประกอบตามธรรมเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในทิฏฐธรรมอยู่ เรา และท่านพระสารีบุตร จักช่วยกันปกครองภิกษุสงฆ์ในบัดนี้. ดีละ โมคคัลลานะ ความจริงเรา หรือสารีบุตรและโมคคัลลานะเท่านั้น พึงปกครอง ภิกษุสงฆ์.
เทียบรายประโยค (16 ประโยค)
mn67:11.1 #
อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi:
Then Venerable Mahāmoggallāna addressed the mendicants,
mn67:11.2 #
อุฏฺเฐถาวุโส ๑- คณฺหถ ปตฺตจีวรํ✎ ร่าง
“uṭṭhethāvuso, gaṇhatha pattacīvaraṁ.
“Get up, reverends, and pick up your bowls and robes.
mn67:11.3 #
ปสาทิโต ภควา จาตุเมยฺยเกหิ จ สเกฺยหิ พฺรหฺมุนา จ สหมฺปตินา พีชูปเมน จ ตรุณูปเมน จาติ ฯ✎ ร่าง
Pasādito bhagavā cātumeyyakehi ca sakyehi brahmunā ca sahampatinā bījūpamena ca taruṇūpamena cā”ti.
The Buddha’s confidence has been restored by the Sakyans of Cātumā and the divinity Sahampati with the similes of the seedlings and the calf.”
mn67:12.1 #
เอวมาวุโสติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส ปฏิสฺสุตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā pattacīvaramādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:
“Yes, reverend,” replied those mendicants. Then they rose from their seats and, taking their bowls and robes, went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to Venerable Sāriputta,
mn67:12.2 #
กินฺติ เต สารีปุตฺต อโหสิ มยา ภิกฺขุสงฺเฆ ๒- ปณามิเตติ ฯ✎ ร่าง
“kinti te, sāriputta, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite”ti?
“Sāriputta, what did you think when the mendicant Saṅgha was dismissed by me?”
mn67:12.3 #
เอวํ โข เม ภนฺเต อโหสิ✎ ร่าง
“Evaṁ kho me, bhante, ahosi:
“Sir, I thought this:
mn67:12.4 #
ภควตา ภิกฺขุสงฺเฆ ปณามิเต✎ ร่าง
‘bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito.
‘The Buddha has dismissed the mendicant Saṅgha.
mn67:12.5 #
อปฺโปสฺสุกฺโกทานิ ภควา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหริสฺสติ มยมฺปิทานิ อปฺโปสฺสุกฺกา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารมนุยุตฺตา วิหริสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharissati, mayampi dāni appossukkā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuttā viharissāmā’”ti.
Now he will remain passive, dwelling in blissful meditation in this life, and so will we.’”
mn67:12.6 #
อาคเมหิ ตฺวํ สารีปุตฺต อาคเมหิ ตฺวํ สารีปุตฺต ๓- น โข เต สารีปุตฺต ปุนปิ เอวรูปํ จิตฺตํ อุปฺปาเทตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Āgamehi tvaṁ, sāriputta, āgamehi tvaṁ, sāriputta, diṭṭhadhammasukhavihāran”ti.
“Hold on, Sāriputta, hold on! Don’t you ever think such a thing again!”
mn67:13.1 #
อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:
Then the Buddha addressed Venerable Mahāmoggallāna,
mn67:13.2 #
กินฺติ เต โมคฺคลฺลาน อโหสิ มยา ภิกฺขุสงฺเฆ ปณามิเตติ ฯ✎ ร่าง
“kinti te, moggallāna, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite”ti?
“Moggallāna, what did you think when the mendicant Saṅgha was dismissed by me?”
mn67:13.3 #
เอวํ โข เม ภนฺเต อโหสิ✎ ร่าง
“Evaṁ kho me, bhante, ahosi:
“Sir, I thought this:
mn67:13.4 #
ภควตา ภิกฺขุสงฺเฆ ปณามิเต✎ ร่าง
‘bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito.
‘The Buddha has dismissed the mendicant Saṅgha.
mn67:13.5 #
อปฺโปสฺสุกฺโกทานิ ภควา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหริสฺสติ อหญฺจทานิ อายสฺมา จ สารีปุตฺโต ภิกฺขุสงฺฆํ ปริหริสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharissati, ahañca dāni āyasmā ca sāriputto bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmā’”ti.
Now he will remain passive, dwelling in blissful meditation in this life. Meanwhile, Venerable Sāriputta and I shall lead the mendicant Saṅgha.’”
mn67:13.6 #
สาธุ สาธุ โมคฺคลฺลาน✎ ร่าง
“Sādhu sādhu, moggallāna.
“Good, good, Moggallāna!
mn67:13.7 #
อหํ ๔- วา หิ @เชิงอรรถ: ๑ ม. เอวํ ฯ สี. ยุ. อุฏฺฐหถาวุโส ฯ ๒ โป. ม. ภิกฺขุสงฺโฆ ปณามิโตติ ฯ อิโต@ปรํ อีทิสเมว ฯ ๓ ม. อิโต ปรํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารนฺติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ@๔ ม. อหญฺจาปิ ฯ โมคฺคลฺลาน ภิกฺขุสงฺฆํ ปริหเรยฺยํ สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา วาติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Ahaṁ vā hi, moggallāna, bhikkhusaṅghaṁ parihareyyaṁ sāriputtamoggallānā vā”ti.
For either I should lead the mendicant Saṅgha, or else Sāriputta and Moggallāna.”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน