นาหํ ภิกฺขเว อาทิเกเนว อญฺญาราธนํ วทามิ✎ ร่าง
Nāhaṁ, bhikkhave, ādikeneva aññārādhanaṁ vadāmi;
Mendicants, I don’t say that enlightenment is achieved right away.
อ้างอิงPTS 1.480 · สยามรัฐ 13.234 · พุทธชยันตี 11.248
อปิจ
ภิกฺขเว อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา อญฺญาราธนา
โหติ ฯ✎ ร่าง
api ca, bhikkhave, anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā aññārādhanā hoti.
Rather, enlightenment is achieved by gradual training, progress, and practice.
กถญฺจ ภิกฺขเว อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา
อญฺญาราธนา โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, bhikkhave, anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā aññārādhanā hoti?
And how is enlightenment achieved by gradual training, progress, and practice?
อิธ ภิกฺขเว สทฺธาชาโต อุปสงฺกมติ
อุปสงฺกมนฺโต ปยิรุปาสติ ปยิรุปาสนฺโต โสตํ โอทหติ โอหิตโสโต
ธมฺมํ สุณาติ สุตฺวา ธมฺมํ ๑- ธาเรติ ธตานํ ๒- ธมฺมานํ อตฺถํ
อุปปริกฺขติ อตฺถํ อุปปริกฺขโต ธมฺมา นิชฺฌานํ ขมนฺติ
ธมฺมนิชฺฌานกฺขนฺติยา ๓- สติ ฉนฺโท ชายติ ฉนฺทชาโต อุสฺสหติ
อุสฺสหิตฺวา ๔- ตุเลติ ตุลยิตฺวา ปทหติ ปหิตตฺโต สมาโน กาเยน
เจว ปรมํ สจฺจํ สจฺฉิกโรติ ปญฺญาย จ นํ อติวิชฺฌ ปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṁ odahati, ohitasoto dhammaṁ suṇāti, sutvā dhammaṁ dhāreti, dhatānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthaṁ upaparikkhato dhammā nijjhānaṁ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussāhetvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca naṁ ativijjha passati.
It’s when someone in whom faith has arisen approaches a teacher. They pay homage, actively listen, hear the teachings, remember the teachings, examine their meaning, and accept them after deliberation. Then enthusiasm springs up; they make an effort, weigh up, and persevere. Persevering, they directly realize the ultimate truth, and see it with penetrating wisdom.
สาปิ นาม ภิกฺขเว สทฺธา นาโหสิ✎ ร่าง
Sāpi nāma, bhikkhave, saddhā nāhosi;
Mendicants, there has not been that faith,
ตมฺปิ นาม ภิกฺขเว
อุปสงฺกมนํ นาโหสิ✎ ร่าง
tampi nāma, bhikkhave, upasaṅkamanaṁ nāhosi;
that approaching,
สาปิ นาม ภิกฺขเว ปยิรุปาสนา นาโหสิ✎ ร่าง
sāpi nāma, bhikkhave, payirupāsanā nāhosi;
that paying homage,
ตมฺปิ นาม ภิกฺขเว โสตาวธานํ นาโหสิ✎ ร่าง
tampi nāma, bhikkhave, sotāvadhānaṁ nāhosi;
that listening,
ตมฺปิ นาม ภิกฺขเว
ธมฺมสฺสวนํ นาโหสิ✎ ร่าง
tampi nāma, bhikkhave, dhammassavanaṁ nāhosi;
that hearing the teachings,
สาปิ นาม ภิกฺขเว ธมฺมธารณา นาโหสิ✎ ร่าง
sāpi nāma, bhikkhave, dhammadhāraṇā nāhosi;
that remembering the teachings,
สาปิ นาม ภิกฺขเว อตฺถุปปริกฺขตา ๕- นาโหสิ✎ ร่าง
sāpi nāma, bhikkhave, atthūpaparikkhā nāhosi;
that examining their meaning,
สาปิ นาม ภิกฺขเว
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ธมฺเมสุ ฯ ๒ ม. ธาตานํ ฯ ๓ ม. ธมฺมานิชฺ... ฯ ๔ ม. อุสฺสาเหตฺวา ฯ@๕ ยุ. อตฺถูปปริกฺขา ฯ
ธมฺมนิชฺฌานกฺขนฺติ นาโหสิ✎ ร่าง
sāpi nāma, bhikkhave, dhammanijjhānakkhanti nāhosi;
that acceptance after deliberation,
โสปิ นาม ภิกฺขเว ฉนฺโท นาโหสิ✎ ร่าง
sopi nāma, bhikkhave, chando nāhosi;
that enthusiasm,
โสปิ นาม ภิกฺขเว อุสฺสาโห นาโหสิ✎ ร่าง
sopi nāma, bhikkhave, ussāho nāhosi;
that making an effort,
สาปิ นาม ภิกฺขเว ตุลนา
นาโหสิ✎ ร่าง
sāpi nāma, bhikkhave, tulanā nāhosi;
that weighing up,
ตมฺปิ นาม ภิกฺขเว ปธานํ นาโหสิ✎ ร่าง
tampi nāma, bhikkhave, padhānaṁ nāhosi.
or that striving.
วิปฺปฏิปนฺนาตฺถ ๑-
ภิกฺขเว มิจฺฉาปฏิปนฺนาตฺถ ๒- ภิกฺขเว✎ ร่าง
Vippaṭipannāttha, bhikkhave, micchāpaṭipannāttha, bhikkhave.
You’re on a bad path, mendicants! You’re practicing the wrong way!
กีวทูเรวิเม ภิกฺขเว โมฆปุริสา
อปกฺกนฺตา อิมสฺมา ธมฺมวินยา ฯ✎ ร่าง
Kīva dūrevime, bhikkhave, moghapurisā apakkantā imamhā dhammavinayā.
How far these futile men have strayed from this teaching and training!