เนื้อความทั้งข้อ
[๒๕๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:-
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันกลันทกนิวาปะ เขตพระนคร
ราชคฤห์. ครั้งนั้นแล ปริพาชกวัจฉโคตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับ
พระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง. ได้
กราบทูลว่า ข้าพเจ้าเคยกล่าวกับท่านพระโคดมเป็นเวลานานแล้ว ข้าพเจ้าขอโอกาส ขอท่าน
พระโคดมจงทรงแสดงธรรมทั้งที่เป็นกุศล ทั้งที่เป็นอกุศล แก่ข้าพเจ้าโดยย่อเถิด.
พ. ดูกรวัจฉะ เราพึงแสดงธรรมทั้งที่เป็นกุศล ทั้งที่เป็นอกุศล แก่ท่านโดยย่อก็ได้
โดยพิสดารก็ได้ ก็แต่ว่าเราจักแสดงธรรมทั้งที่เป็นกุศล ทั้งที่เป็นอกุศล แก่ท่านโดยย่อ ท่าน
จงฟังธรรมนั้น จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว. วัจฉโคตตปริพาชกทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคว่า
อย่างนั้น ท่านผู้เจริญ.
เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ
เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
อถ โข วจฺฉโคตฺโต ปริพฺพาชโก
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข วจฺฉโคตฺโต ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha,
ทีฆรตฺตาหํ
โภตา โคตเมน สหกถี✎ ร่าง
“dīgharattāhaṁ bhotā gotamena sahakathī.
“For a long time I have had discussions with the worthy Gotama.
สาธุ เม ภวํ โคตโม สงฺขิตฺเตน กุสลากุสลํ
เทเสตูติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu me bhavaṁ gotamo saṅkhittena kusalākusalaṁ desetū”ti.
Please teach me in brief what is skillful and what is unskillful.”
สงฺขิตฺเตนปิ โข เต อหํ วจฺฉ กุสลากุสลํ เทเสยฺยํ
วิตฺถาเรนปิ โข เต อหํ วจฺฉ กุสลากุสลํ เทเสยฺยํ✎ ร่าง
“Saṅkhittenapi kho te ahaṁ, vaccha, kusalākusalaṁ deseyyaṁ, vitthārenapi kho te ahaṁ, vaccha, kusalākusalaṁ deseyyaṁ;
“Vaccha, I can teach you what is skillful and what is unskillful in brief or in detail.
อปิจ เต อหํ
วจฺฉ สงฺขิตฺเตน กุสลากุสลํ เทเสสฺสามิ✎ ร่าง
api ca te ahaṁ, vaccha, saṅkhittena kusalākusalaṁ desessāmi.
Still, let me do so in brief.
ตํ สุณาหิ สาธุกํ
มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
Listen and apply your mind well, I will speak.”
เอวํ โภติ โข วจฺฉโคตฺโต ปริพฺพาชโก
ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bho”ti kho vacchagotto paribbājako bhagavato paccassosi.
“Yes, worthy sir,” Vaccha replied.