‹ กลับ
ทีฆนขสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 271 · ม.ม. ๑๓/๔๖๖๑ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๗๑] อัคคิเวสสนะ บรรดาความเห็นนั้น ในความเห็นของสมณพราหมณ์ผู้ที่มัก กล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงควรแก่เรานั้น วิญญูชนย่อมเห็นตระหนักว่า เราจะ ยึดมั่น ถือมั่นซึ่งทิฏฐิของเราว่า สิ่งทั้งปวงควรแก่เรา ดังนี้ แล้วยืนยันโดยแข็งแรงว่า สิ่งนี้ เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เราก็พึงถือผิดจากสมณพราหมณ์สองพวกนี้ คือ สมณพราหมณ์ผู้มัก กล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงไม่ควรแก่เรา ๑ สมณพราหมณ์ผู้มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า บางสิ่งควรแก่เรา บางสิ่งไม่ควรแก่เรา ๑. เมื่อความถือผิดกันมีอยู่ดังนี้ ความ ทุ่มเถียงกันก็มี เมื่อมีความทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกันก็มี. เมื่อมีความแก่งแย่งกัน ความ เบียดเบียนกันก็มี. วิญญูชนนั้นพิจารณาเห็นความถือผิดกัน ความทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกัน และความเบียดเบียนกัน ในตนดังนี้อยู่ จึงละทิฏฐินั้นเสียด้วย ไม่ยึดถือทิฏฐิอื่นด้วย การละ การสละคืนทิฏฐิเหล่านี้ ย่อมมีได้ด้วยประการฉะนี้. อัคคิเวสสนะ บรรดาความเห็นนั้น ใน ทิฏฐิของสมณพราหมณ์ผู้ที่มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงไม่ควรแก่เรา ดังนี้นั้น วิญญูชนย่อมเห็นตระหนักว่า ถ้าเราจะยึดมั่น ถือมั่นซึ่งทิฏฐิของเราว่า สิ่งทั้งปวงไม่ควรแก่เรา ดังนี้ แล้วยืนยันโดยแข็งแรงว่า สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เราก็พึงถือผิดจากสมณพราหมณ์ สองพวกนี้ คือ สมณพราหมณ์ผู้มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงควรแก่เรา ๑ สมณพราหมณ์ผู้มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า บางสิ่งควรแก่เรา บางสิ่งไม่ควรแก่เรา ๑. เมื่อความถือผิดกันมีอยู่ดังนี้ ความทุ่มเถียงกันก็มี เมื่อมีความทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกันก็มี เมื่อมีความแก่งแย่งกัน ความเบียดเบียนกันก็มี. วิญญูชนนั้นพิจารณาเห็นความถือผิดกัน ความ ทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกัน และความเบียดเบียนกัน ในตนดังนี้อยู่ จึงละทิฏฐินั้นเสียด้วย ไม่ยึดถือทิฏฐิอื่นด้วย. การละ การสละคืนทิฏฐิเหล่านั้น ย่อมมีได้ด้วยประการฉะนี้. อัคคิเวสสนะ บรรดาความเห็นนั้น ในทิฏฐิของสมณพราหมณ์ผู้มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า บางสิ่งควร แก่เรา บางสิ่งไม่ควรแก่เรา ดังนี้นั้น วิญญูชนย่อมเห็นตระหนักว่า ถ้าเราจะยึดมั่นถือมั่น ซึ่ง ทิฏฐิของเราว่า บางสิ่งควรแก่เรา บางสิ่งไม่ควรแก่เราดังนี้ แล้วยืนยันโดยแข็งแรงว่า สิ่งนี้ เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เราก็พึงถือผิดจากสมณพราหมณ์สองพวกนี้ คือ สมณพราหมณ์ผู้มัก กล่าวอย่างนี้ มักเห็นอย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงควรแก่เรา ๑ สมณพราหมณ์ผู้มักกล่าวอย่างนี้ มักเห็น อย่างนี้ว่า สิ่งทั้งปวงไม่ควรแก่เรา ๑. เมื่อความถือผิดกันมีอยู่ดังนี้ ความทุ่มเถียงกันก็มี เมื่อมี ความทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกันก็มี เมื่อมีความแก่งแย่งกัน ความเบียดเบียนกันก็มี. วิญญูชน นั้นพิจารณาเห็นความถือผิดกัน ความทุ่มเถียงกัน ความแก่งแย่งกัน และความเบียดเบียนกัน ในตนดังนี้อยู่ จึงละทิฏฐินั้นเสียด้วย ไม่ยึดถือทิฏฐิอื่นด้วย การละ การสละคืนทิฏฐิเหล่านั้น ย่อมมีได้ด้วยประการฉะนี้.
เทียบรายประโยค (40 ประโยค)
mn74:6.1 #
ตตฺร อคฺคิเวสฺสน ๑- เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวํ วาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
When it comes to the view of the ascetics and brahmins to whom
mn74:6.2 #
สพฺพํ เม ขมตีติ✎ ร่าง
‘sabbaṁ me khamatī’ti
everything is acceptable,
mn74:6.3 #
ตตฺถ วิญฺญู ปุริโส อิติ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ตตฺรคฺคิเวสฺสนาติ ทิสฺสติ ฯ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
a sensible person reflects like this:
mn74:6.4 #
ยา ๑- โข เม อยํ ทิฏฺฐิ✎ ร่าง
‘yā kho me ayaṁ diṭṭhi—
‘I have the view that
mn74:6.5 #
สพฺพํ เม ขมตีติ✎ ร่าง
sabbaṁ me khamatīti,
everything is acceptable.
mn74:6.6 #
อิมญฺเจ ๒- อหํ ทิฏฺฐึ ถามสา ปรามสฺส ๓- อภินิวิสฺส โวหเรยฺยํ✎ ร่าง
imañce ahaṁ diṭṭhiṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṁ—
Suppose I were to obstinately stick to this view and insist,
mn74:6.7 #
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ✎ ร่าง
idameva saccaṁ moghamaññanti;
“This is the only truth, anything else is futile.”
mn74:6.8 #
ทฺวีหิ เม อสฺส วิคฺคโห✎ ร่าง
dvīhi me assa viggaho—
Then I’d argue with two individuals—
mn74:6.9 #
โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี สพฺพํ เม น ขมตีติ✎ ร่าง
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me nakkhamatīti,
an ascetic or brahmin to whom nothing is acceptable,
mn74:6.10 #
โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี เอกจฺจํ เม ขมติ เอกจฺจํ เม น ขมตีติ✎ ร่าง
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatīti—
and an ascetic or brahmin to whom some things are acceptable and some things are not.
mn74:6.11 #
อิเมหิ เม ๔- อสฺส ทฺวีหิ วิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
imehi assa dvīhi viggaho.
mn74:6.12 #
อิติ วิคฺคเห สติ วิวาโท วิวาเท สติ วิฆาโต วิฆาเต สติ วิเหสา ฯ✎ ร่าง
Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’.
And when there’s arguing, there’s dispute; when there’s dispute there’s distress; and when there’s distress there’s harm.’
mn74:6.13 #
อิติ โส วิคฺคหญฺจ วิวาทญฺจ วิฆาตญฺจ วิเหสญฺจ อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน ตญฺเจว ทิฏฺฐึ ปชหติ อญฺญญฺจ ทิฏฺฐึ น อุปาทิยติ ฯ✎ ร่าง
Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṁ pajahati aññañca diṭṭhiṁ na upādiyati.
So, considering in themselves the potential for argument, dispute, distress, and harm, they give up that view by not grasping another view.
mn74:6.14 #
เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปหานํ โหติ เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปฏินิสฺสคฺโค โหติ ฯ✎ ร่าง
Evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ pahānaṁ hoti, evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ paṭinissaggo hoti.
That’s how those views are given up and let go.
mn74:7.1 #
ตตฺร อคฺคิเวสฺสน เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน✎ ร่าง
Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
When it comes to the view of the ascetics and brahmins to whom
อ้างอิงสยามรัฐ 13.266
mn74:7.2 #
สพฺพํ เม น ขมตีติ✎ ร่าง
‘sabbaṁ me nakkhamatī’ti
nothing is acceptable,
mn74:7.3 #
ตตฺร ๕- วิญฺญู ปุริโส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
a sensible person reflects like this:
mn74:7.4 #
ยา ๖- โข เม อยํ ทิฏฺฐิ✎ ร่าง
‘yā kho me ayaṁ diṭṭhi—
‘I have the view that
mn74:7.5 #
สพฺพํ เม น ขมตีติ✎ ร่าง
sabbaṁ me nakkhamatīti,
nothing is acceptable.
mn74:7.6 #
อิมญฺเจ อหํ ทิฏฺฐึ ถามสา ปรามสฺส อภินิวิสฺส โวหเรยฺยํ✎ ร่าง
imañce ahaṁ diṭṭhiṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṁ—
Suppose I were to obstinately stick to this view and insist,
mn74:7.7 #
อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ✎ ร่าง
idameva saccaṁ moghamaññanti;
“This is the only truth, anything else is futile.”
mn74:7.8 #
ทฺวีหิ เม อสฺส วิคฺคโห✎ ร่าง
dvīhi me assa viggaho—
Then I’d argue with two individuals—
mn74:7.9 #
โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี สพฺพํ เม ขมตีติ✎ ร่าง
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me khamatīti,
an ascetic or brahmin to whom everything is acceptable,
mn74:7.10 #
โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี เอกจฺจํ เม ขมติ เอกจฺจํ เม น ขมตีติ อิเมหิ เม ทฺวีหิ อสฺส วิคฺคโห ฯ อิติ วิคฺคเห สติ วิวาโท วิวาเท สติ วิฆาโต วิฆาเต สติ วิเหสา ฯ อิติ โส วิคฺคหญฺจ @เชิงอรรถ: ๑-๖ ม. ยา จ โข ฯ ๒ ม. อิมญฺจาหํ ฯ ๓ ม. ปรามสา ฯ ๔ ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ@๕ ม. ตตฺถ ฯ วิวาทญฺจ วิฆาตญฺจ วิเหสญฺจ อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน ตญฺเจว ทิฏฺฐึ ปชหติ อญฺญญฺจ ทิฏฺฐึ น อุปาทิยติ ฯ เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปหานํ โหติ เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปฏินิสฺสคฺโค โหติ ฯ {๒๗๑.๒} ตตฺร อคฺคิเวสฺสน เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน เอกจฺจํ เม ขมติ เอกจฺจํ เม น ขมตีติ ตตฺร วิญฺญู ปุริโส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ ยา โข เม อยํ ทิฏฺฐิ เอกจฺจํ เม ขมติ เอกจฺจํ เม น ขมตีติ อิมญฺเจ อหํ ทิฏฺฐึ ถามสา ปรามสฺส อภินิวิสฺส โวหเรยฺยํ อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ ทฺวีหิ เม อสฺส วิคฺคโห โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี สพฺพํ เม ขมตีติ โย จายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี สพฺพํ เม น ขมตีติ✎ ร่าง
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—ekaccaṁ me khamati ekaccaṁ me nakkhamatīti—
and an ascetic or brahmin to whom some things are acceptable and some things are not.
mn74:7.11 #
อิเมหิ เม อสฺส ทฺวีหิ วิคฺคโห ฯ✎ ร่าง
imehi assa dvīhi viggaho.
mn74:7.12 #
อิติ วิคฺคเห สติ วิวาโท วิวาเท สติ วิฆาโต วิฆาเต สติ วิเหสา ฯ✎ ร่าง
Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’.
And when there’s arguing, there’s dispute; when there’s dispute there’s distress; and when there’s distress there’s harm.’
mn74:7.13 #
อิติ โส วิคฺคหญฺจ วิวาทญฺจ วิฆาตญฺจ วิเหสญฺจ อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน ตญฺเจว ทิฏฺฐึ ปชหติ อญฺญญฺจ ทิฏฺฐึ น อุปาทิยติ ฯ✎ ร่าง
Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṁ pajahati aññañca diṭṭhiṁ na upādiyati.
So, considering in themselves the potential for argument, dispute, distress, and harm, they give up that view by not grasping another view.
mn74:7.14 #
เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปหานํ โหติ เอวเมตาสํ ทิฏฺฐีนํ ปฏินิสฺสคฺโค โหติ ฯ✎ ร่าง
Evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ pahānaṁ hoti, evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ paṭinissaggo hoti.
That’s how those views are given up and let go.
mn74:8.1 #
Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
When it comes to the view of the ascetics and brahmins to whom
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.178
mn74:8.2 #
‘ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatī’ti
some things are acceptable to me and some things are not,
mn74:8.3 #
tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
a sensible person reflects like this:
mn74:8.4 #
‘yā kho me ayaṁ diṭṭhi—
‘I have the view that
mn74:8.5 #
ekaccaṁ me khamati, ekaccaṁ me nakkhamatīti,
some things are acceptable and some things are not.
mn74:8.6 #
imañce ahaṁ diṭṭhiṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṁ—
Suppose I were to obstinately stick to this view and insist,
mn74:8.7 #
idameva saccaṁ moghamaññanti;
“This is the only truth, anything else is futile.”
mn74:8.8 #
dvīhi me assa viggaho—
Then I’d argue with two individuals—
mn74:8.9 #
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me khamatīti,
an ascetic or brahmin to whom everything is acceptable,
mn74:8.10 #
yo cāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—sabbaṁ me nakkhamatīti—
and an ascetic or brahmin to whom nothing is acceptable.
mn74:8.13 #
Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṁ pajahati aññañca diṭṭhiṁ na upādiyati.
So, considering in themselves the potential for argument, dispute, distress, and harm, they give up that view by not grasping another view.
mn74:8.14 #
Evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ pahānaṁ hoti, evametāsaṁ diṭṭhīnaṁ paṭinissaggo hoti.
That’s how those views are given up and let go.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน