‹ กลับ
สมณมุณฑิกสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 365 · ม.ม. ๑๓/๖๐๒๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๖๕] ดูกรนายช่างไม้ ก็ความดำริเป็นกุศลเป็นไฉน? ดูกรนายช่างไม้ ความดำริ ในเนกขัมมะ ความดำริในอันไม่พยาบาท ความดำริในอันไม่เบียดเบียนเหล่านี้เราก็กล่าวว่า ความดำริเป็นกุศล. ก็ความดำริเป็นกุศลนี้ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน? แม้สมุฏฐานแห่งความดำริ เป็นกุศลนั้น เรากล่าวแล้ว. ก็ต้องกล่าวว่า มีสัญญาเป็นสมุฏฐาน. สัญญาเป็นไฉน? แม้สัญญา ก็มีมาก หลายอย่าง มีประการต่างๆ สัญญาใดเป็นสัญญาในเนกขัมมะ เป็นสัญญาในความ ไม่พยาบาท เป็นสัญญาในอันไม่เบียดเบียน ความดำริเป็นกุศลมีสัญญานี้เป็นสมุฏฐาน. ก็ความดำริเป็นกุศลเหล่านี้ดับลงหมดสิ้นในที่ไหน? แม้ความดับแห่งความดำริที่เป็นกุศลนั้น เราก็กล่าวแล้ว. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ บรรลุทุติยฌาน มีความผ่องใสแห่งจิตในภายใน เป็น ธรรมเอกผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร เพราะวิตกวิจารสงบไป มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่ ซึ่งเป็นที่ดับลงหมดสิ้นแห่งความดำริเป็นกุศลเหล่านี้. ก็ผู้ปฏิบัติอย่างไร จึงจะชื่อว่าปฏิบัติ เพื่อความดับแห่งความดำริเป็นกุศล. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ยังฉันทะให้เกิด พยายาม ปรารภ ความเพียร ประคองจิตไว้ ตั้งมั่น เพื่อยังอกุศลธรรมอันลามกที่ยังไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น ... เพื่อละอกุศลธรรมอันลามกที่เกิดขึ้นแล้ว ... เพื่อยังกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้เกิดขึ้น ... เพื่อความ ตั้งมั่น เพื่อความไม่เลือนหาย เพื่อความเจริญยิ่ง เพื่อความไพบูลย์ เพื่อความเจริญ เพื่อความ เต็มเปี่ยมแห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว. ดูกรนายช่างไม้ ผู้ปฏิบัติอย่างนี้แล ชื่อว่าปฏิบัติเพื่อ ความดับแห่งความดำริเป็นกุศล.
เทียบรายประโยค (20 ประโยค)
mn78:13.1 #
กตเม จ ถปติ กุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
Katame ca, thapati, kusalā saṅkappā?
And what are skillful thoughts?
อ้างอิงพุทธชยันตี 11.374
mn78:13.2 #
เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป อพฺยาปาทสงฺกปฺโป อวิหึสาสงฺกปฺโป✎ ร่าง
Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—
Thoughts of renunciation, good will, and harmlessness.
mn78:13.3 #
อิเม วุจฺจนฺติ ถปติ กุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
ime vuccanti, thapati, kusalā saṅkappā.
These are called skillful thoughts.
mn78:13.4 #
อิเม จ ถปติ กุสลา สงฺกปฺปา กึสมุฏฺฐานา ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kiṁsamuṭṭhānā?
And where do these skillful thoughts stem from?
mn78:13.5 #
สมุฏฺฐานมฺปิ เนสํ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.
Where they stem from has been stated.
mn78:13.6 #
สญฺญาสมุฏฺฐานาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.
You should say that they stem from perception.
mn78:13.7 #
กตมา สญฺญา ฯ✎ ร่าง
Katamā saññā?
What perception?
mn78:13.8 #
สญฺญาปิ หิ พหุ อเนกวิธา นานปฺปการกา ๑- ยา✎ ร่าง
Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā.
Perception takes many and diverse forms.
mn78:13.9 #
เนกฺขมฺมสญฺญา อพฺยาปาทสญฺญา อวิหึสาสญฺญา✎ ร่าง
Nekkhammasaññā, abyāpādasaññā, avihiṁsāsaññā—
Perceptions of renunciation, good will, and harmlessness—
mn78:13.10 #
อิโตสมุฏฺฐานา กุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
itosamuṭṭhānā kusalā saṅkappā.
skillful thoughts stem from this.
mn78:13.11 #
อิเม จ ถปติ กุสลา สงฺกปฺปา กุหึ อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?
And where do these skillful thoughts cease without remainder?
mn78:13.12 #
นิโรโธปิ เนสํ วุตฺโต ฯ✎ ร่าง
Nirodhopi nesaṁ vutto.
Their cessation has also been stated.
mn78:13.13 #
อิธ ถปติ ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา ฯเปฯ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
It’s when, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.
mn78:13.14 #
เอตฺเถเต กุสลา สงฺกปฺปา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
etthete kusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.
This is where these skillful thoughts cease without remainder.
mn78:13.15 #
กถํ ปฏิปนฺโน จ ถปติ กุสลานํ สงฺกปฺปานํ นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ paṭipanno ca, thapati, kusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?
And how is someone practicing for the cessation of skillful thoughts?
อ้างอิงสยามรัฐ 13.351 · ฉัฏฐสังคายนา 13.230
mn78:13.16 #
อิธ ถปติ ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;
It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise …
mn78:13.17 #
อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฯเปฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…
so that unskillful qualities are given up …
mn78:13.18 #
อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ อุปฺปาทาย ฯเปฯ✎ ร่าง
anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…
so that skillful qualities arise …
mn78:13.19 #
อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. นานปฺปการิกา ฯ ๒ ยุ. ยา อิติ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fulfilled by development.
mn78:13.20 #
เอวํ ปฏิปนฺโน โข ถปติ กุสลานํ สงฺกปฺปานํ นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ paṭipanno kho, thapati, kusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.
Someone practicing like this is practicing for the cessation of skillful thoughts.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน