‹ กลับ
สมณมุณฑิกสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 364 · ม.ม. ๑๓/๖๐๒๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๖๔] ดูกรนายช่างไม้ ก็ความดำริอันเป็นอกุศลเป็นไฉน? ดูกรนายช่างไม้ ความ ดำริในกาม ความดำริในพยาบาท ความดำริในการเบียดเบียน เหล่านี้เรากล่าวว่าความดำริเป็น อกุศล. ก็ความดำริเป็นอกุศลนี้ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน? แม้สมุฏฐานแห่งความดำริเป็นอกุศล เหล่านั้น เรากล่าวแล้ว. ก็ต้องกล่าวว่า มีสัญญาเป็นสมุฏฐาน. สัญญาเป็นไฉน? แม้สัญญา เล่าก็มีมาก หลายอย่าง มีประการต่างๆ สัญญาใดเป็นสัญญาในกาม เป็นสัญญาในพยาบาท เป็นสัญญาในการเบียดเบียน ความดำริเป็นอกุศลมีสัญญานี้เป็นสมุฏฐาน. ก็ความดำริเป็น อกุศลเหล่านี้ ดับลงหมดสิ้นในที่ไหน? แม้ความดับแห่งความดำริเป็นอกุศลนั้น เราก็กล่าวแล้ว. ดูกรนายช่างไม้ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่วิเวกอยู่ ซึ่งเป็นที่ดับหมดสิ้นแห่งความดำริเป็นอกุศล. ก็ผู้ปฏิบัติ อย่างไร จึงจะชื่อว่าปฏิบัติเพื่อความดับแห่งความดำริเป็นอกุศล? ภิกษุในธรรมวินัยนี้ยังฉันทะ ให้เกิด พยายามปรารภความเพียร ประคองจิตไว้ ตั้งมั่น เพื่อยังอกุศลธรรมอันลามกที่ยังไม่เกิด มิให้เกิดขึ้น ... เพื่อละอกุศลธรรมอันลามกที่เกิดขึ้นแล้ว ... เพื่อยังกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้ เกิดขึ้น ... เพื่อความตั้งมั่น เพื่อความไม่เลือนหาย เพื่อความเจริญยิ่ง เพื่อความไพบูลย์ เพื่อความเจริญ เพื่อความเต็มเปี่ยมแห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ดูกรนายช่างไม้ ผู้ปฏิบัติอย่างนี้แล ชื่อว่าปฏิบัติเพื่อความดับแห่งความดำริเป็นอกุศล.
เทียบรายประโยค (20 ประโยค)
mn78:12.1 #
กตเม จ ถปติ อกุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
Katame ca, thapati, akusalā saṅkappā?
And what are unskillful thoughts?
mn78:12.2 #
กามสงฺกปฺโป พฺยาปาทสงฺกปฺโป วิหึสาสงฺกปฺโป✎ ร่าง
Kāmasaṅkappo, byāpādasaṅkappo, vihiṁsāsaṅkappo—
Purposes of sensuality, of malice, and of cruelty.
mn78:12.3 #
อิเม วุจฺจนฺติ ถปติ อกุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
ime vuccanti, thapati, akusalā saṅkappā.
These are called unskillful thoughts.
mn78:12.4 #
อิเม จ ถปติ อกุสลา สงฺกปฺปา กึสมุฏฺฐานา ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kiṁsamuṭṭhānā?
And where do these unskillful thoughts stem from?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.229
mn78:12.5 #
สมุฏฺฐานมฺปิ เนสํ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.
Where they stem from has been stated.
mn78:12.6 #
สญฺญาสมุฏฺฐานาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.
You should say that they stem from perception.
mn78:12.7 #
กตมา สญฺญา ฯ✎ ร่าง
Katamā saññā?
What perception?
mn78:12.8 #
สญฺญาปิ หิ พหุ อเนกวิธา นานปฺปการกา ยา✎ ร่าง
Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā.
Perception takes many and diverse forms.
mn78:12.9 #
กามสญฺญา พฺยาปาทสญฺญา วิหึสาสญฺญา✎ ร่าง
Kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṁsāsaññā—
Perceptions of sensuality, malice, and cruelty—
mn78:12.10 #
อิโตสมุฏฺฐานา อกุสลา สงฺกปฺปา ฯ✎ ร่าง
itosamuṭṭhānā akusalā saṅkappā.
unskillful thoughts stem from this.
mn78:12.11 #
อิเม จ ถปติ อกุสลา สงฺกปฺปา กุหึ อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?
And where do these unskillful thoughts cease without remainder?
อ้างอิงPTS 2.28
mn78:12.12 #
นิโรโธปิ เนสํ วุตฺโต ฯ✎ ร่าง
Nirodhopi nesaṁ vutto.
Their cessation has also been stated.
mn78:12.13 #
อิธ ถปติ ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.
mn78:12.14 #
เอตฺเถเต อกุสลา สงฺกปฺปา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ ฯ✎ ร่าง
etthete akusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.
This is where these unskillful thoughts cease without remainder.
mn78:12.15 #
กถํ ปฏิปนฺโน จ ถปติ อกุสลานํ สงฺกปฺปานํ นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ paṭipanno ca, thapati, akusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?
And how is someone practicing for the cessation of unskillful thoughts?
อ้างอิงสยามรัฐ 13.350
mn78:12.16 #
อิธ ถปติ ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ✎ ร่าง
Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;
It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise …
mn78:12.17 #
อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฯเปฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…
so that unskillful qualities are given up …
mn78:12.18 #
อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ อุปฺปาทาย ฯเปฯ✎ ร่าง
anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…
so that skillful qualities arise …
mn78:12.19 #
อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วิริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ ฯ✎ ร่าง
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fulfilled by development.
mn78:12.20 #
เอวํ ปฏิปนฺโน โข ถปติ อกุสลานํ สงฺกปฺปานํ นิโรธาย ปฏิปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.
Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful thoughts.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน