เนื้อความทั้งข้อ
[๔๓๙] ครั้งนั้น ท่านพระรัฐปาละฉันเสร็จชักมือออกจากบาตรแล้วได้ยืนขึ้นกล่าวคาถา
เหล่านี้ว่า
จงมาดูอัตภาพอันวิจิตร มีกายเป็นแผล อันคุมกันอยู่
แล้ว กระสับกระส่าย เป็นที่ดำริของชนเป็นอันมาก ไม่มี
ความยั่งยืนมั่นคง จงมาดูรูปอันวิจิตรด้วยแก้วมณีและกุณฑล
มีกระดูกอันหนังหุ้มห่อไว้ งามพร้อมด้วยผ้า (ของหญิง) เท้า
ที่ย้อมด้วยสีแดงสด หน้าที่ไล้ทาด้วยจุรณ พอจะหลอกคนโง่
ให้หลงได้ แต่จะหลอกคนผู้แสวงหาฝั่งคือพระนิพพานไม่ได้
ผมที่แต่งงาม ตาที่เยิ้มด้วยยาหยอด พอจะหลอกคนให้หลง
ได้ แต่จะหลอกคนผู้แสวงหาฝั่งคือพระนิพพานไม่ได้ กายเน่า
อันประดับด้วยเครื่องอลังการ ประดุจทะนานยาหยอดอันใหม่
วิจิตร พอจะหลอกคนโง่ให้หลงได้ แต่จะหลอกคนผู้แสวงหา
ฝั่งคือพระนิพพานไม่ได้ ท่านเป็นดังพรานเนื้อวางบ่วงไว้ แต่
เนื้อไม่ติดบ่วง เมื่อพรานเนื้อกำลังคร่ำครวญอยู่ เรากินแต่
อาหารแล้วก็ไป.
ครั้นท่านพระรัฐปาละยืนกล่าวคาถาเหล่านี้แล้ว จึงเข้าไปยังพระราชอุทยานมิคาจีระของ
พระเจ้าโกรัพยะ แล้วนั่งพักกลางวันอยู่ที่โคนไม้แห่งหนึ่ง.
อถ โข อายสฺมา รฏฺฐปาโล ภุตฺตาวี โอนีตปตฺตปาณี
ฐิตโกว อิมา คาถา อภาสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo bhuttāvī onītapattapāṇī ṭhitakova imā gāthā abhāsi:
When he had eaten and washed his hand and bowl, he spoke this verse while standing right there:
ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ อรุกายํ สมุสฺสิตํ
อาตุรํ พหุสงฺกปฺปํ ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ
ปสฺส จิตฺตกตํ รูปํ✎ ร่าง
“Passa cittīkataṁ bimbaṁ,
“See this fancy puppet,
มณินา กุณฺฑเลน จ✎ ร่าง
maṇinā kuṇḍalena ca;
with its gems and earrings;
อฏฺฐิตเจน ๒- โอนทฺธํ✎ ร่าง
Aṭṭhi tacena onaddhaṁ,
it is bones swathed in skin,
สห วตฺเถภิ โสภติ✎ ร่าง
saha vatthebhi sobhati.
made pretty by its clothes.
อลตฺตกกตา ปาทา✎ ร่าง
Alattakakatā pādā,
Rouged feet
อ้างอิงสยามรัฐ 13.401
มุขํ จุณฺณกมกฺขิตํ✎ ร่าง
mukhaṁ cuṇṇakamakkhitaṁ;
and powdered face
อลํ พาลสฺส โมหาย✎ ร่าง
Alaṁ bālassa mohāya,
may be enough to beguile a fool,
โน จ ปารคเวสิโน✎ ร่าง
no ca pāragavesino.
but not a seeker of the far shore.
อฏฺฐปาทกตา เกสา✎ ร่าง
Aṭṭhāpadakatā kesā,
Hair in eight braids
อ้างอิงPTS 2.65
เนตฺตา อญฺชนมกฺขิตา✎ ร่าง
nettā añjanamakkhitā;
and eyeshadow
อลํ พาลสฺส โมหาย✎ ร่าง
Alaṁ bālassa mohāya,
may be enough to beguile a fool,
โน จ ปารคเวสิโน✎ ร่าง
no ca pāragavesino.
but not a seeker of the far shore.
อญฺชนีว นวา จิตฺตา✎ ร่าง
Añjanīva navā cittā,
A rotting body all adorned
ปูติกาโย อลงฺกโต✎ ร่าง
pūtikāyo alaṅkato;
like a freshly painted makeup box
อลํ พาลสฺส โมหาย✎ ร่าง
Alaṁ bālassa mohāya,
may be enough to beguile a fool,
โน จ ปารคเวสิโน✎ ร่าง
no ca pāragavesino.
but not a seeker of the far shore.
โอทหิ มิคโว ปาสํ✎ ร่าง
Odahi migavo pāsaṁ,
The hunter laid his snare,
นาสทา วากรํ มิโค✎ ร่าง
nāsadā vākaraṁ migo;
but the deer didn’t spring the trap.
ภุตฺวา นิวาปํ คจฺฉามิ✎ ร่าง
Bhutvā nivāpaṁ gacchāma,
I’ve eaten the bait and now I go,
กนฺทนฺเต มิคพนฺธเกติ ฯ✎ ร่าง
kandante migabandhake”ti.
leaving the trapper to lament.”
อถ โข อายสฺมา รฏฺฐปาโล ฐิตโกว อิมา คาถา ภาสิตฺวา
เยน รญฺโญ โกรพฺยสฺส มิคาจีรํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena rañño korabyassa migacīraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
Then Raṭṭhapāla, having spoke this verse while standing, went to King Koravya’s deer range and sat at the root of a tree for the day’s meditation.