กตมญฺจ ปน ๓- โภ รฏฺฐปาล พฺยาธิปาริชุญฺญํ ฯ✎ ร่าง
Katamañca, bho raṭṭhapāla, byādhipārijuññaṁ?
And what is decay due to sickness?
อ้างอิงPTS 2.67 · สยามรัฐ 13.404 · พุทธชยันตี 11.438
อิธ
โภ รฏฺฐปาล เอกจฺโจ อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ฯ✎ ร่าง
Idha, bho raṭṭhapāla, ekacco ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.
It’s when someone is sick, suffering, gravely ill.
โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
So iti paṭisañcikkhati:
They reflect:
อหํ โขมฺหิ เอตรหิ อาพาธิโก ทุกฺขิโต
พาฬฺหคิลาโน✎ ร่าง
‘ahaṁ khomhi etarahi ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
‘I’m now sick, suffering, gravely ill.
น โข ปน มยา สุกรํ อนธิคตํ วา โภคํ ๔- อธิคนฺตุํ
อธิคตํ วา โภคํ ๕- ผาตึ กาตุํ✎ ร่าง
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
ยนฺนูนาหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา
กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพเชยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
Why don’t I go forth from the lay life to homelessness?’
โส เตน พฺยาธิปาริชุญฺเญน สมนฺนาคโต เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา
กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชติ✎ ร่าง
So tena byādhipārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
So because of that decay due to sickness they go forth.
อิทํ วุจฺจติ โภ รฏฺฐปาล พฺยาธิปาริชุญฺญํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati, bho raṭṭhapāla, byādhipārijuññaṁ.
This is called decay due to sickness.
ภวํ โข ปน รฏฺฐปาโล
เอตรหิ อปฺปาพาโธ อปฺปาตงฺโก สมเวปากินิยา คหณิยา
สมนฺนาคโต นาติสีตาย นาจฺจุณฺหาย✎ ร่าง
Bhavaṁ kho pana raṭṭhapālo etarahi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya.
But worthy Raṭṭhapāla is now rarely ill or unwell. Your stomach digests well, being neither too hot nor too cold.
ตํ โภโต รฏฺฐปาลสฺส
พฺยาธิปาริชุญฺญํ นตฺถิ ฯ✎ ร่าง
Taṁ bhoto raṭṭhapālassa byādhipārijuññaṁ natthi.
You have no decay due to sickness.
กึ ภวํ รฏฺฐปาโล ญตฺวา วา ทิสฺวา
วา สุตฺวา วา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต✎ ร่าง
Kiṁ bhavaṁ raṭṭhapālo ñatvā vā disvā vā sutvā vā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito?
So what did you know or see or hear that made you go forth?
—
Katamañca, bho raṭṭhapāla, bhogapārijuññaṁ?
And what is decay of wealth?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.265
ฯ✎ ร่าง
Idha, bho raṭṭhapāla, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo.
It’s when someone is rich, affluent, and wealthy.
—
Tassa te bhogā anupubbena parikkhayaṁ gacchanti.
But gradually their wealth dwindles away.
—
So iti paṭisañcikkhati:
They reflect:
—
‘ahaṁ kho pubbe aḍḍho ahosiṁ mahaddhano mahābhogo.
‘I used to be rich, affluent, and wealthy.
—
Tassa me te bhogā anupubbena parikkhayaṁ gatā.
But gradually my wealth has dwindled away.
—
Na kho pana mayā sukaraṁ anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigantuṁ adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kātuṁ.
It’s not easy for me to acquire more wealth or to increase the wealth I’ve already acquired.
—
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
Why don’t I go forth from the lay life to homelessness?’
—
So tena bhogapārijuññena samannāgato kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
So because of that decay of wealth they go forth.