อสฺสโก โลโก สพฺพํ ปหาย คมนียนฺติ✎ ร่าง
‘Assako loko, sabbaṁ pahāya gamanīyan’ti—
‘The world has no owner—you must leave it all behind and pass on.’
ภวํ รฏฺฐปาโล
อาห✎ ร่าง
bhavaṁ raṭṭhapālo āha.
อิมสฺส ปน โภ รฏฺฐปาล ภาสิตสฺส กถํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ ฯ✎ ร่าง
Imassa pana, bho raṭṭhapāla, bhāsitassa kathaṁ attho daṭṭhabbo”ti?
How should I see the meaning of this statement?”
ตํ กึ มญฺญสิ มหาราช✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
“What do you think, great king?
ยถา ตฺวํ เอตรหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ
สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจาเรสิ ลจฺฉสิ ตฺวํ ปรตฺถาปิ✎ ร่าง
yathā tvaṁ etarahi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresi, lacchasi tvaṁ paratthāpi:
These days you amuse yourself, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation. But is there any way to ensure that in the next life
เอวเมวาหํ
อิเมเหว ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจาเรมีติ
อุทาหุ อญฺเญ อิมํ โภคํ ปฏิปชฺชิสฺสนฺติ ตฺวํ ปน ยถากมฺมํ
คมิสฺสสีติ ฯ✎ ร่าง
‘evamevāhaṁ imeheva pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremī’ti, udāhu aññe imaṁ bhogaṁ paṭipajjissanti, tvaṁ pana yathākammaṁ gamissasī”ti?
you will continue to amuse yourself in the same way, supplied and provided with the same five kinds of sensual stimulation? Or will others make use of this property, while you pass on according to your deeds?”
ยถาหํ โภ รฏฺฐปาล เอตรหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ
สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจาเรมิ นาหํ ลจฺฉามิ ปรตฺถาปิ✎ ร่าง
“Yathāhaṁ, bho raṭṭhapāla, etarahi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremi, nāhaṁ lacchāmi paratthāpi:
“There’s no way to ensure that I will continue to amuse myself in the same way.
เอวเมวาหํ อิเมเหว ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต
ปริจาเรมีติ✎ ร่าง
‘evameva imeheva pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāremī’ti.
อถ โข อญฺเญ อิมํ โภคํ ปฏิปชฺชิสฺสนฺติ อหํ
ปน ยถากมฺมํ คมิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho aññe imaṁ bhogaṁ paṭipajjissanti; ahaṁ pana yathākammaṁ gamissāmī”ti.
Rather, others will take over this property, while I pass on according to my deeds.”
อิทํ โข ตํ มหาราช เตน
ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สนฺธาย
ภาสิตํ✎ ร่าง
“Idaṁ kho taṁ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṁ:
“This is what the Buddha was referring to when he said:
อสฺสโก โลโก สพฺพํ ปหาย คมนียนฺติ✎ ร่าง
‘assako loko, sabbaṁ pahāya gamanīyan’ti,
‘The world has no owner—you must leave it all behind and pass on.’”
ยมหํ ญตฺวา
จ ทิสฺวา จ สุตฺวา จ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโตติ ฯ✎ ร่าง
yamahaṁ ñatvā ca disvā ca sutvā ca agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti.
อจฺฉริยํ
โภ รฏฺฐปาล อพฺภูตํ โภ รฏฺฐปาล✎ ร่าง
“Acchariyaṁ, bho raṭṭhapāla, abbhutaṁ, bho raṭṭhapāla.
“It’s incredible, worthy Raṭṭhapāla, it’s amazing,
ยาว สุภาสิตญฺจิทํ เตน
ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน✎ ร่าง
Yāva subhāsitaṁ cidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena:
how well said this was by the Buddha.
อสฺสโก
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เวหาสฏฺฐญฺจ ฯ
โลโก สพฺพํ ปหาย คมนียนฺติ✎ ร่าง
‘assako loko, sabbaṁ pahāya gamanīyan’ti.
อสฺสโก หิ โภ รฏฺฐปาล โลโก
สพฺพํ ปหาย คมนียํ ฯ✎ ร่าง
Assako hi, bho raṭṭhapāla, loko sabbaṁ pahāya gamanīyaṁ.
For the world indeed has no owner—you must leave it all behind and pass on.