อปราปิ โข มํ ราชกุมาร ทุติยา อุปมา ปฏิภาสิ@เชิงอรรถ: ๑ สี. สสฺสิเนหํ ฯ
อนจฺฉริยา ปุพฺเพ อสฺสุตปุพฺพา ฯ✎ ร่าง
Aparāpi kho maṁ, rājakumāra, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
Then a second example occurred to me.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.450
เสยฺยถาปิ ราชกุมาร อลฺลํ
กฏฺฐํ สเสฺนหํ อารกา อุทกา ถเล นิกฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, rājakumāra, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ.
Suppose there was a green, sappy log, and it was lying on dry land far from the water.
อถ ปุริโส
อาคจฺเฉยฺย อุตฺตรารณึ อาทาย✎ ร่าง
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:
Then a person comes along with a drill-stick, thinking
อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตสฺสามิ เตโช
ปาตุกริสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.
to light a fire and produce heat.
ตํ กึ มญฺญสิ ราชกุมาร✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
What do you think, Prince?
อปิ นุ โส ปุริโส
อมุํ อลฺลํ กฏฺฐํ สเสฺนหํ อารกา อุทกา ถเล นิกฺขิตฺตํ อุตฺตรารณึ
อาทาย อภิมตฺถนฺโต อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตยฺย เตโช ปาตุกเรยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
api nu so puriso amuṁ allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
By drilling the stick against that green, sappy log on dry land far from water, could they light a fire and produce heat?”
โน เหตํ ภนฺเต✎ ร่าง
“No hidaṁ, bhante.
“No, sir.
ตํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
อทุญฺหิ ภนฺเต อลฺลํ กฏฺฐํ สเสฺนหํ
กิญฺจาปิ อารกา อุทกา ถเล นิกฺขิตฺตํ✎ ร่าง
Aduñhi, bhante, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṁ,
Because it’s still a green, sappy log, despite the fact that it’s lying on dry land far from water.
ยาวเทว จ ปน โส ปุริโส
กิลมถสฺส วิฆาตสฺส ภาคี อสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
That person will eventually get weary and frustrated.”
เอวเมว โข ราชกุมาร เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา
วา กาเยน เจว กาเมหิ วูปกฏฺฐา วิหรนฺติ โย จ เนสํ กาเมสุ กามจฺฉนฺโท
กามเสฺนโห กามมุจฺฉา กามปิปาสา กามปริฬาโห โส จ อชฺฌตฺตํ
น สุปหีโน โหติ น สุปฏิปฺปสฺสทฺโธ ฯ✎ ร่าง
“Evameva kho, rājakumāra, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho.
“In the same way, there are ascetics and brahmins who live withdrawn in body and mind from sensual pleasures. But they haven’t internally given up or stilled desire, affection, infatuation, thirst, and passion for sensual pleasures. Regardless of whether or not they suffer painful, sharp, severe, acute feelings because of their efforts, they are incapable of knowledge and vision, of supreme awakening.
โอปกฺกมิกา เจปิ เต
โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา ทุกฺขา ติปฺปา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ
อภพฺพาว เต ญาณาย ทสฺสนาย อนุตฺตราย สมฺโพธาย ฯ✎ ร่าง
Opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
โน
เจปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติปฺปา
กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ อภพฺพาว เต ญาณาย ทสฺสนาย
อนุตฺตราย สมฺโพธาย ฯ✎ ร่าง
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
อยํ โข มํ ราชกุมาร ทุติยา อุปมา
ปฏิภาสิ อนจฺฉริยา ปุพฺเพ อสฺสุตปุพฺพา ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho maṁ, rājakumāra, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
This was the second example that occurred to me.