‹ กลับ
โพธิราชกุมารสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 513 · ม.ม. ๑๓/๗๖๖๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๕๑๓] ดูกรราชกุมาร อุปกาชีวกได้พบอาตมภาพผู้เดินทางไกล ที่ระหว่างแม่น้ำคยา และไม้โพธิ์ต่อกัน แล้วได้กล่าวกะอาตมภาพว่า ดูกรผู้มีอายุ อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก ผิวพรรณ ของท่านบริสุทธิ์ผุดผ่อง ท่านบวชเฉพาะใคร ใครเป็นศาสดาของท่าน ท่านชอบใจธรรมของใคร. ดูกรราชกุมาร เมื่ออุปกาชีวกล่าวอย่างนี้แล้ว อาตมภาพได้กล่าวตอบอุปกาชีวกด้วยคาถาว่า เราเป็นผู้ครอบงำธรรมทั้งปวง เป็นผู้รู้ธรรมทั้งปวง อันตัณหา และทิฏฐิไม่ติดแล้วในธรรมทั้งปวง เป็นผู้ละธรรมทั้งปวง น้อมไป ในธรรมเป็นที่สิ้นตัณหาแล้ว รู้แล้วด้วยปัญญาอันยิ่งเอง จะ พึงเจาะจงใครเล่า อาจารย์ของเราไม่มี คนผู้เช่นกับด้วยเราก็ ไม่มี บุคคลผู้เปรียบด้วยเรา ไม่มีในโลกกับทั้งเทวโลก เพราะเราเป็นพระอรหันต์ในโลก เป็นศาสดา ไม่มีศาสดาอื่น ยิ่งขึ้นไปกว่า เราผู้เดียวตรัสรู้เองโดยชอบ เป็นผู้เย็น เป็นผู้ ดับสนิทแล้ว เราจะไปยังเมืองกาสี เพื่อจะยังธรรมจักรให้ เป็นไป เมื่อสัตว์โลกเป็นผู้มืด เราได้ตีกลองประกาศ อมตธรรมแล้ว. อุปกาชีวกถามว่า ดูกรผู้มีอายุ ท่านปฏิญาณว่า ท่านเป็นพระอรหันต์ผู้ชนะไม่มีที่สิ้นสุด ฉะนั้นหรือ? อาตมภาพตอบว่า ชนทั้งหลายผู้ถึงธรรมที่สิ้นตัณหา เช่นเราแหละ ชื่อว่าเป็น ผู้ชนะ บาปธรรมทั้งหลาย อันเราชนะแล้ว เหตุนั้นแหละ อุปกะ เราจึงว่า ผู้ชนะ. ดูกรราชกุมาร เมื่ออาตมภาพกล่าวอย่างนี้แล้ว อุปกาชีวก กล่าวว่าพึงเป็นให้พอเถิดท่าน สั่นศีรษะแลบลิ้นแล้วหลีกไปคนละทาง.
เทียบรายประโยค (27 ประโยค)
mn85:49.2 #
อทฺทสา โข มํ ราชกุมาร อุปโก อาชีวโก อนฺตรา จ คยํ อนฺตรา จ โพธึ อทฺธานมคฺคํ ปฏิปนฺนํ✎ ร่าง
Addasā kho maṁ, rājakumāra, upako ājīvako antarā ca gayaṁ antarā ca bodhiṁ addhānamaggappaṭipannaṁ.
While I was traveling along the road between Gayā and Bodhgaya, the Ājīvaka ascetic Upaka saw me
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.302 · พุทธชยันตี 11.506
mn85:49.3 #
ทิสฺวาน มํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Disvāna maṁ etadavoca:
and said,
mn85:49.4 #
วิปฺปสนฺนานิ โข เต อาวุโส อินฺทฺริยานิ ปริสุทฺโธ ฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต✎ ร่าง
‘vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.
‘Reverend, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.
mn85:49.5 #
กํสิ ตฺวํ อาวุโส อุทฺทิสฺส ปพฺพชิโต โก วา เต สตฺถา กสฺส ๒- วา ธมฺมํ โรเจสีติ ฯ✎ ร่าง
Kaṁsi tvaṁ, āvuso, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī’ti?
In whose name have you gone forth, reverend? Who is your Teacher? Whose teaching do you believe in?’
mn85:49.6 #
เอวํ วุตฺเต อหํ ราชกุมาร อุปกํ อาชีวกํ คาถาหิ อชฺฌภาสึ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, ahaṁ, rājakumāra, upakaṁ ājīvakaṁ gāthāhi ajjhabhāsiṁ:
I replied to Upaka in verse:
mn85:49.7 #
สพฺพาภิภู สพฺพวิทูหมสฺมิ✎ ร่าง
‘Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi,
‘I am the vanquisher of all, the knower of all,
mn85:49.8 #
สพฺเพสุ ธมฺเมสุ อนูปลิตฺโต✎ ร่าง
Sabbesu dhammesu anūpalitto;
unsullied in the midst of all things.
mn85:49.9 #
สพฺพญฺชโห ตณฺหกฺขเย วิมุตฺโต✎ ร่าง
Sabbañjaho taṇhākkhaye vimutto,
I’ve given up all, freed in the ending of craving.
mn85:49.10 #
สยํ อภิญฺญาย กมุทฺทิเสยฺยํ✎ ร่าง
Sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.
Since I know for myself, whose follower should I be?
mn85:49.11 #
น เม อาจริโย อตฺถิ✎ ร่าง
Na me ācariyo atthi,
I have no tutor.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.467
mn85:49.12 #
สทิโส เม น วิชฺชติ✎ ร่าง
sadiso me na vijjati;
There is no-one like me.
mn85:49.13 #
สเทวกสฺมิ โลกสฺมึ✎ ร่าง
Sadevakasmiṁ lokasmiṁ,
In the world with its gods,
mn85:49.14 #
นตฺถิ เม ปฏิปุคฺคโล✎ ร่าง
natthi me paṭipuggalo.
I have no rival.
mn85:49.15 #
อหํ หิ อรหา โลเก✎ ร่าง
Ahañhi arahā loke,
For in this world, I am the perfected one;
mn85:49.16 #
อหํ สตฺถา อนุตฺตโร✎ ร่าง
ahaṁ satthā anuttaro;
I am the supreme Teacher.
mn85:49.17 #
เอโกมฺหิ สมฺมาสมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Ekomhi sammāsambuddho,
I alone am fully awakened,
mn85:49.18 #
สีติภูโตมฺหิ ๑- นิพฺพุโต✎ ร่าง
sītibhūtosmi nibbuto.
cooled, quenched.
mn85:49.19 #
ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตตุํ✎ ร่าง
Dhammacakkaṁ pavattetuṁ,
I am going to the city of Kāsi
mn85:49.20 #
คจฺฉามิ กาสินํ ปุรํ✎ ร่าง
Gacchāmi kāsinaṁ puraṁ;
to roll forth the Wheel of Dhamma.
mn85:49.21 #
อนฺธภูตสฺมิ โลกสฺมึ✎ ร่าง
Andhībhūtasmiṁ lokasmiṁ,
In this world that is so blind,
mn85:49.22 #
อาหญฺญึ ๒- อมตทุนฺทุภินฺติ ฯ✎ ร่าง
Āhañchaṁ amatadundubhin’ti.
I’ll beat the drum of freedom from death!’
mn85:49.23 #
ยถา โข ตฺวํ อาวุโส ปฏิชานาสิ อรหาสิ อนนฺตชิโนติ ฯ✎ ร่าง
‘Yathā kho tvaṁ, āvuso, paṭijānāsi arahasi anantajino’ti.
‘According to what you claim, reverend, you ought to be the Infinite Victor.’
mn85:49.24 #
มาทิสา เว ชินา โหนฺติ✎ ร่าง
‘Mādisā ve jinā honti,
‘The victors are those who, like me,
mn85:49.25 #
เย ปตฺตา อาสวกฺขยํ✎ ร่าง
ye pattā āsavakkhayaṁ;
have reached the ending of defilements.
mn85:49.26 #
ชิตา เม ปาปกา ธมฺมา✎ ร่าง
Jitā me pāpakā dhammā,
I have conquered bad qualities, Upaka—
mn85:49.27 #
ตสฺมาหํ อุปกา ชิโนติ ฯ✎ ร่าง
tasmāhamupaka jino’ti.
that’s why I’m a victor.’
mn85:49.28 #
เอวํ วุตฺเต ราชกุมาร อุปโก อาชีวโก หุเวยฺยาวุโสติ วตฺวา สีสํ อุกฺกํสิตฺวา ๓- ชิวฺหํ นิลฺลาเฬตฺวา ๔- อุมฺมคฺคํ คเหตฺวา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, rājakumāra, upako ājīvako ‘hupeyyapāvuso’ti vatvā sīsaṁ okampetvā ummaggaṁ gahetvā pakkāmi.
When I had spoken, Upaka said: ‘If you say so, reverend.’ Shaking his head, he took a wrong turn and left.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน