เนื้อความทั้งข้อ
[๕๒๙] ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย
บังคมพระผู้มีพระภาคแล้วจึงประทับนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง. แล้วได้กราบทูลว่า ข้าแต่
พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์นัก ไม่เคยมีมา ที่พระผู้มีพระภาคทรงทรมานได้ซึ่งบุคคลที่ใครๆ
ทรมานไม่ได้ ทรงยังบุคคลที่ใครๆ ให้สงบไม่ได้ ให้สงบได้ ทรงยังบุคคลที่ใครๆ ให้ดับไม่ได้
ให้ดับได้ เพราะว่าหม่อมฉันไม่สามารถจะทรมานผู้ใดได้ แม้ด้วยอาชญา แม้ด้วยศาตรา ผู้นั้น
พระผู้มีพระภาคทรงทรมานได้โดยไม่ต้องใช้อาญา ไม่ต้องใช้ศาตรา ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
หม่อมฉันขอทูลลาไปในบัดนี้ หม่อมฉันมีกิจมาก มีกรณียะมาก พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ขอ
มหาบพิตรจงทรงทราบกาลอันควรในบัดนี้เถิด ลำดับนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จลุกจากที่
ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้วเสด็จหลีกไป.
อถ โข ราชา ปเสนทิ โกสโล เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อโต ฯ ๒ ยุ. เอตฺถนฺตเร ภนฺเตติ ทิสฺสติ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ราชา ปเสนทิ โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
Then the king went back to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
อจฺฉริยํ ภนฺเต อพฺภูตํ ภนฺเต✎ ร่าง
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
“It’s incredible, sir, it’s amazing!
ยาวญฺจิทํ ภนฺเต ภควา อทนฺตานํ
ทเมตา อสเมนฺตานํ ๑- สเมตา อปฺปรินิพฺพุตานํ ปรินิพฺพาเปตา✎ ร่าง
Yāvañcidaṁ, bhante, bhagavā adantānaṁ dametā, asantānaṁ sametā, aparinibbutānaṁ parinibbāpetā.
How the Buddha tames those who are wild, pacifies those who are violent, and extinguishes those who are unquenched!
ยํ หิ มยํ ภนฺเต นาสกฺขิมฺหา ทณฺเฑนปิ สตฺเถนปิ ทเมตุํ โส
ภควตา อทณฺเฑน อสตฺเถน ๒- ทนฺโต✎ ร่าง
Yañhi mayaṁ, bhante, nāsakkhimhā daṇḍenapi satthenapi dametuṁ so bhagavatā adaṇḍena asattheneva danto.
For I was not able to tame him with the rod and the sword, but the Buddha tamed him without rod or sword.
หนฺททานิ มยํ ภนฺเต
คจฺฉาม✎ ร่าง
Handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma;
Well, now, sir, I must go.
พหุกิจฺจา มยํ พหุกรณียาติ ฯ✎ ร่าง
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
I have many duties, and much to do.”
ยสฺสทานิ✎ ร่าง
“Yassadāni, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
“Please, great king, go at your convenience.”
—
Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Then King Pasenadi rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.