อถ โข ราชา ปเสนทิ โกสโล วิฑูฑภํ เสนาปตึ
อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo viṭaṭūbhaṁ senāpatiṁ āmantesi:
Then King Pasenadi addressed General Viḍūḍabha,
อ้างอิงPTS 2.128 · สยามรัฐ 13.520 · ฉัฏฐสังคายนา 13.336 · พุทธชยันตี 11.566
โก นุ โข เสนาปติ อิมํ กถาวตฺถุํ ราชนฺเตปุเร
อพฺภุทาหาสีติ ฯ✎ ร่าง
“ko nu kho, senāpati, imaṁ kathāvatthuṁ rājantepure abbhudāhāsī”ti?
“General, who introduced this topic of discussion to the royal compound?”
สญฺชโย มหาราช พฺราหฺมโณ อากาสโคตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
“Sañjayo, mahārāja, brāhmaṇo ākāsagotto”ti.
“It was Sañjaya, great king, the brahmin of the Ākāsa clan.”
อถ โข ราชา ปเสนทิ โกสโล อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
Then the king addressed a man,
เอหิ
ตฺวํ อมฺโภ ปุริส มม วจเนน สญฺชยํ พฺราหฺมณํ อากาสโคตฺตํ
อามนฺเตหิ✎ ร่าง
“ehi tvaṁ, ambho purisa, mama vacanena sañjayaṁ brāhmaṇaṁ ākāsagottaṁ āmantehi:
“Please, my man, in my name tell Sañjaya that
ราชา ตํ ๑- ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล อามนฺเตตีติ ฯ✎ ร่าง
‘rājā taṁ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī’”ti.
King Pasenadi summons him.”
เอวํ เทวาติ โข โส ปุริโส รญฺโญ ปเสนทิสฺส โกสลสฺส ปฏิสฺสุตฺวา
เยน สญฺชโย พฺราหฺมโณ อากาสโคตฺโต เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา สญฺชยํ พฺราหฺมณํ อากาสโคตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
“Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yena sañjayo brāhmaṇo ākāsagotto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sañjayaṁ brāhmaṇaṁ ākāsagottaṁ etadavoca:
“Yes, Your Majesty,” that man replied. He did as the king asked.
ราชา
ตํ ภนฺเต ปเสนทิ โกสโล อามนฺเตตีติ ฯ✎ ร่าง
“rājā taṁ, bhante, pasenadi kosalo āmantetī”ti.
อถ โข ราชา ปเสนทิ
โกสโล ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
Then the king said to the Buddha,
สิยา นุ โข ภนฺเต ภควตา อญฺญเทว
กิญฺจิ สนฺธาย ภาสิตํ ตญฺจ ชโน อญฺญถาปิ ปจฺจาคจฺเฉยฺย✎ ร่าง
“siyā nu kho, bhante, bhagavatā aññadeva kiñci sandhāya bhāsitaṁ, tañca jano aññathāpi paccāgaccheyya.
“Sir, might the Buddha have spoken in reference to one thing, but that person believed it was something else?
ยถากถํ ปน ภนฺเต ภควา อภิชานาติ วาจํ ภาสิตาติ ฯ✎ ร่าง
Yathā kathaṁ pana, bhante, bhagavā abhijānāti vācaṁ bhāsitā”ti?
How then do you recall making this statement?”
เอวํ โข อหํ มหาราช อภิชานามิ วาจํ ภาสิตา✎ ร่าง
“Evaṁ kho ahaṁ, mahārāja, abhijānāmi vācaṁ bhāsitā:
“Great king, I recall making this statement:
นตฺถิ โส
สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา โย สกิเทว สพฺพํ ญสฺสติ สพฺพํ
ทกฺขิติ เนตํ ฐานํ วิชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṁ ñassati, sabbaṁ dakkhiti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’”ti.
‘There is no ascetic or brahmin who will ever know all and see all simultaneously: that is not possible.’”
เหตุรูปํ ภนฺเต ภควา อาห
สเหตุรูปํ ปน ภนฺเต ภควา อาห✎ ร่าง
“Heturūpaṁ, bhante, bhagavā āha; saheturūpaṁ, bhante, bhagavā āha:
“What the Buddha says appears reasonable.
นตฺถิ โส สมโณ วา
พฺราหฺมโณ วา โย สกิเทว สพฺพํ ญสฺสติ สพฺพํ ทกฺขิติ เนตํ
ฐานํ วิชฺชตีติ✎ ร่าง
‘natthi so samaṇo vā brāhmaṇo vā yo sakideva sabbaṁ ñassati, sabbaṁ dakkhiti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.
จตฺตาโรเม ภนฺเต วณฺณา✎ ร่าง
Cattārome, bhante, vaṇṇā—
Sir, there are these four classes:
ขตฺติยา พฺราหฺมณา
เวสฺสา สุทฺทา✎ ร่าง
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.
aristocrats, brahmins, peasants, and menials.
อิเมสํ นุ โข ภนฺเต จตุนฺนํ วณฺณานํ สิยา
วิเสโส สิยา นานากรณนฺติ ฯ✎ ร่าง
Imesaṁ nu kho, bhante, catunnaṁ vaṇṇānaṁ siyā viseso siyā nānākaraṇan”ti?
Is there any difference between them?”
—
“Cattārome, mahārāja, vaṇṇā—