เทฺวมา พฺราหฺมณ ปริสา✎ ร่าง
“Dvemā, brāhmaṇa, parisā.
“There are, brahmin, these two groups of people.
อ้างอิงพุทธชยันตี 11.632
กตมา เทฺว✎ ร่าง
Katamā dve?
What two?
อิธ พฺราหฺมณ
เอกจฺจา ปริสา สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺตภริยํ
ปริเยสติ ทาสีทาสํ ปริเยสติ เขตฺตวตฺถุํ ปริเยสติ ชาตรูปรชตํ
ปริเยสติ✎ ร่าง
Idha, brāhmaṇa, ekaccā parisā sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pariyesati, dāsidāsaṁ pariyesati, khettavatthuṁ pariyesati, jātarūparajataṁ pariyesati.
There’s one group of people who, being obsessed with jeweled earrings, seeks partners and children, male and female bondservants, fields and lands, and gold and currency.
อิธ ปน พฺราหฺมณ เอกจฺจา ปริสา อสารตฺตรตฺตา
มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺตภริยํ ปหาย ทาสีทาสํ ปหาย เขตฺตวตฺถุํ
ปหาย ชาตรูปรชตํ ปหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา ย✎ ร่าง
Idha pana, brāhmaṇa, ekaccā parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya, dāsidāsaṁ pahāya, khettavatthuṁ pahāya, jātarūparajataṁ pahāya, agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.
And there’s another group of people who, not being obsessed with jeweled earrings, has given up partner and children, male and female bondservants, fields and lands, and gold and currency, and goes forth from the lay life to homelessness.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.577
ฺวายํ ๑-
พฺราหฺมณ ปุคฺคโล เนวตฺตนฺตโป นาตฺตปริตาปนานุโยคมนุยุตฺโต
น ปรนฺตโป น ปรปริตาปนานุโยคมนุยุตฺโต✎ ร่าง
Svāyaṁ, brāhmaṇa, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
Now, brahmin, that individual who doesn’t mortify either themselves or others—
โส อนตฺตนฺตโป
อปรนฺตโป ทิฏฺเฐว ธมฺเม นิจฺฉาโต นิพฺพุโต สีติภูโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สฺวายํ ฯ
สุขปฏิสํเวที พฺรหฺมภูเตน อตฺตนา วิหรติ✎ ร่าง
So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
อิมํ ตฺวํ พฺราหฺมณ
ปุคฺคลํ กตมสฺสํ ปริสายํ พหุลํ สมนุปสฺสสิ✎ ร่าง
Idha katamaṁ tvaṁ, brāhmaṇa, puggalaṁ katamāya parisāya bahulaṁ samanupassasi—
in which of these two groups of people do you usually find such an individual?”
ยา จายํ ๑- ปริสา
สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺตภริยํ ปริเยสติ ทาสีทาสํ ปริเยสติ
เขตฺตวตฺถุํ ปริเยสติ ชาตรูปรชตํ ปริเยสติ ยา จายํ ๒- ปริสา
อสารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺตภริยํ ปหาย ทาสีทาสํ ปหาย
เขตฺตวตฺถุํ ปหาย ชาตรูปรชตํ ปหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตาติ ฯ✎ ร่าง
yā cāyaṁ parisā sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pariyesati dāsidāsaṁ pariyesati khettavatthuṁ pariyesati jātarūparajataṁ pariyesati, yā cāyaṁ parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya dāsidāsaṁ pahāya khettavatthuṁ pahāya jātarūparajataṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā”ti?
ยฺวายํ โภ อุเทน ปุคฺคโล เนวตฺตนฺตโป นาตฺต-
ปริตาปนานุโยคมนุยุตฺโต น ปรนฺตโป น ปรปริตาปนานุ-
โยคมนุยุตฺโต โส อนตฺตนฺตโป อปรนฺตโป ทิฏฺเฐว ธมฺเม นิจฺฉาโต
นิพฺพุโต สีติภูโต ๓- สุขปฏิสํเวที พฺรหฺมภูเตน อตฺตนา วิหรติ✎ ร่าง
“Yvāyaṁ, bho udena, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati;
“I usually find such an individual in
อ้างอิงPTS 2.161
อิมาหํ ปุคฺคลํ ยายํ ปริสา อสารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺตภริยํ
ปหาย ทาสีทาสํ ปหาย เขตฺตวตฺถุํ ปหาย ชาตรูปรชตํ ปหาย
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา อิมิสฺสํ ปริสายํ พหุลํ สมนุปสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
imāhaṁ puggalaṁ yāyaṁ parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya dāsidāsaṁ pahāya khettavatthuṁ pahāya jātarūparajataṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā imissaṁ parisāyaṁ bahulaṁ samanupassāmī”ti.
the group that has gone forth from the lay life to homelessness.”
อิทาเนว โข ปน เต พฺราหฺมณ ภาสิตํ มยํ เอวํ
อาชานาม✎ ร่าง
“Idāneva kho pana te, brāhmaṇa, bhāsitaṁ: ‘mayaṁ evaṁ ājānāma—
“Just now I understood you to say:
อ้างอิงสยามรัฐ 13.578 · ฉัฏฐสังคายนา 13.375
อมฺโภ สมณ นตฺถิ ธมฺมิโก ปริพฺพโช✎ ร่าง
ambho samaṇa, natthi dhammiko paribbajo,
‘My ascetic, there is no such thing as a principled renunciate life;
เอวํ เม
เอตฺถ โหติ✎ ร่าง
evaṁ me ettha hoti.
that’s what I think.
ตญฺจ โข ภวนฺตรูปานํ วา อทสฺสนา โย วา ปเนตฺถ
ธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
Tañca kho bhavantarūpānaṁ vā adassanā, yo vā panettha dhammo’”ti.
Yet I have not seen honorable ones such as yourself, or a relevant teaching.”
อทฺธา โข เม สา โภ อุเทน สานุคฺคหา วาจา ภาสิตา✎ ร่าง
“Addhā mesā, bho udena, sānuggahā vācā bhāsitā.
“Well, I obviously had my reasons for saying that, master Udena.
อตฺถิ ธมฺมิโก ปริพฺพโช✎ ร่าง
‘Atthi dhammiko paribbajo’—
But there is such a thing as a principled renunciate life.
เอวํ เม เอตฺถ โหติ✎ ร่าง
evaṁ me ettha hoti.
That’s what I think,
เอวญฺจ ปน มํ ภวํ
อุเทโน ธาเรตุ✎ ร่าง
Evañca pana maṁ bhavaṁ udeno dhāretu.
and that’s how you should remember me.
เย จิเม โภตา อุเทเนน จตฺตาโร ปุคฺคลา สงฺขิตฺเตน
วุตฺตา วิตฺถาเรน อวิภตฺตา สาธุ เม ภวํ อุเทโน อิเม จตฺตาโร ปุคฺคเล
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ยุ. วายํ ฯ ๓ ยุ. สีติภูโตติ นตฺถิ ฯ ๔-๕ ยุ. ปริพฺพาโช ฯ
วิตฺถาเรน วิภชตุ อนุกมฺปํ อุปาทายาติ ฯ✎ ร่าง
Ye ca me bhotā udenena cattāro puggalā saṅkhittena vuttā vitthārena avibhattā, sādhu me bhavaṁ, udeno ime cattāro puggale vitthārena vibhajatu anukampaṁ upādāyā”ti.
Now, these four individuals that you’ve spoken of in a brief summary: please explain them to me in detail, out of sympathy.”
เตนหิ พฺราหฺมณ
สุโณหิ ๑- สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
“Well then, brahmin, listen and apply your mind well, I will speak.”
เอวํ โภติ โข
โฆฏมุโข พฺราหฺมโณ อายสฺมโต อุเทนสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bho”ti kho ghoṭamukho brāhmaṇo āyasmato udenassa paccassosi.
“Yes, worthy sir,” replied Ghoṭamukha.