กึ ปน พฺราหฺมณ สพฺโพ โลโก พฺราหฺมณานํ
เอตทพฺภนุชานาติ อิมานิ จตฺตาริ ธนานิ ปญฺญเปนฺตูติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, brāhmaṇa, sabbo loko brāhmaṇānaṁ etadabbhanujānāti: ‘imāni cattāri dhanāni paññapentū’”ti?
“But brahmin, did the whole world authorize the brahmins to prescribe these four kinds of wealth?”
อ้างอิงPTS 2.181 · สยามรัฐ 13.616 · ฉัฏฐสังคายนา 13.398 · พุทธชยันตี 11.674
โน
หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
“No, worthy Gotama.”
เสยฺยถาปิ พฺราหฺมณ ปุริโส ทฬิทฺโท อสฺสโก
อนาฬฺหิโย ตสฺส อกามสฺส วิสํ โอลคฺเคยฺยุํ อิทนฺเต อมฺโภ
ปุริส มํสํ ขาทิตพฺพํ มูลญฺจ อนุปฺปทาตพฺพนฺติ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, brāhmaṇa, puriso daliddo assako anāḷhiyo. Tassa akāmassa bilaṁ olaggeyyuṁ: ‘idaṁ te, ambho purisa, maṁsaṁ khāditabbaṁ, mūlañca anuppadātabban’ti.
“It’s as if they were to force a chop on a poor, penniless person, telling them, ‘Eat this meat and pay for it!’
เอวเมว โข
พฺราหฺมณ พฺราหฺมณา อปฺปฏิญฺญาย เตสํ สมณพฺราหฺมณานํ
อถ จ ปนิมานิ จตฺตาริ ธนานิ ปญฺญเปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā appaṭiññāya tesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ, atha ca panimāni cattāri dhanāni paññapenti.
In the same way, the brahmins have prescribed these four kinds of wealth without the consent of these ascetics and brahmins.
อริยํ โข ปน อหํ พฺราหฺมณ โลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปุริสสฺส สทฺธนํ
ปญฺญเปมิ✎ ร่าง
Ariyaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, lokuttaraṁ dhammaṁ purisassa sandhanaṁ paññapemi.
I declare that a person’s own wealth is the noble, transcendent teaching.
โปราณํ โข ปนสฺส มาตาเปตฺติกํ กุลวํสํ อนุสฺสรโต ยตฺถ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เอตฺถนฺตเร พฺราหฺมณา โภ โคตมาติ ทิสฺสติ ฯ
ยตฺเถว อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ เตน เตเนว สงฺขฺยํ ๑- คจฺฉติ✎ ร่าง
Porāṇaṁ kho panassa mātāpettikaṁ kulavaṁsaṁ anussarato yattha yattheva attabhāvassa abhinibbatti hoti tena teneva saṅkhyaṁ gacchati.
But they are reckoned by recollecting the traditional family lineage of their mother and father wherever they are incarnated.
ขตฺติยกุเล เจ อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ ขตฺติโยเตฺวว
สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
Khattiyakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘khattiyo’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
If they incarnate in a family of aristocrats they are reckoned as an aristocrat.
พฺราหฺมณกุเล เจ อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ
พฺราหฺมโณเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
brāhmaṇakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘brāhmaṇo’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
If they incarnate in a family of brahmins they are reckoned as a brahmin.
เวสฺสกุเล เจ อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ
โหติ เวสฺโสเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
vessakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘vesso’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
If they incarnate in a family of peasants they are reckoned as a peasant.
สุทฺทกุเล เจ อตฺตภาวสฺส
อภินิพฺพตฺติ โหติ สุทฺโทเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
suddakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘suddo’tveva saṅkhyaṁ gacchati.
If they incarnate in a family of menials they are reckoned as a menial.
เสยฺยถาปิ
พฺราหฺมณ ยํ ยเทว ปจฺจยํ ปฏิจฺจ อคฺคิ ชลติ เตน เตเนว
สงฺขฺยํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, brāhmaṇa, yaṁyadeva paccayaṁ paṭicca aggi jalati tena teneva saṅkhyaṁ gacchati.
It’s like fire, which is reckoned according to the very same condition dependent upon which it burns.
กฏฺฐญฺเจ ปฏิจฺจ อคฺคิ ชลติ กฏฺฐคฺคิเตฺวว
สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
Kaṭṭhañce paṭicca aggi jalati ‘kaṭṭhaggi’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
A fire that burns dependent on logs is reckoned as a log fire.
สกลิกญฺเจ ปฏิจฺจ อคฺคิ ชลติ สกลิกคฺคิเตฺวว
สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
sakalikañce paṭicca aggi jalati ‘sakalikaggi’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
A fire that burns dependent on twigs is reckoned as a twig fire.
ติณญฺเจ ปฏิจฺจ อคฺคิ ชลติ ติณคฺคิเตฺวว สงฺขฺยํ
คจฺฉติ✎ ร่าง
tiṇañce paṭicca aggi jalati ‘tiṇaggi’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
A fire that burns dependent on grass is reckoned as a grass fire.
โคมยญฺเจ ปฏิจฺจ อคฺคิ ชลติ โคมยคฺคิเตฺวว สงฺขฺยํ
คจฺฉติ✎ ร่าง
gomayañce paṭicca aggi jalati ‘gomayaggi’tveva saṅkhyaṁ gacchati.
A fire that burns dependent on cow-dung is reckoned as a cow-dung fire.
เอวเมว โข อหํ พฺราหฺมณ อริยํ โลกุตฺตรํ ธมฺมํ
ปุริสสฺส สทฺธนํ ปญฺญเปมิ✎ ร่าง
Evameva kho ahaṁ, brāhmaṇa, ariyaṁ lokuttaraṁ dhammaṁ purisassa sandhanaṁ paññapemi.
In the same way, I declare that a person’s own wealth is the noble, transcendent teaching.
โปราณํ โข ปนสฺส มาตาเปตฺติกํ
กุลวํสํ อนุสฺสรโต ยตฺถ ยตฺเถว อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ
เตน เตเนว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
Porāṇaṁ kho panassa mātāpettikaṁ kulavaṁsaṁ anussarato yattha yattheva attabhāvassa abhinibbatti hoti tena teneva saṅkhyaṁ gacchati.
But they are reckoned by recollecting the traditional family lineage of their mother and father wherever they are incarnated.
ขตฺติยกุเล เจ อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ
โหติ ขตฺติโยเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
Khattiyakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘khattiyo’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
พฺราหฺมณกุเล เจ อตฺตภาวสฺส
อภินิพฺพตฺติ โหติ พฺราหฺมโณเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
brāhmaṇakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘brāhmaṇo’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
เวสฺสกุเล เจ
อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ เวสฺโสเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ✎ ร่าง
vessakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘vesso’tveva saṅkhyaṁ gacchati;
สุทฺทกุเล
เจ อตฺตภาวสฺส อภินิพฺพตฺติ โหติ สุทฺโทเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
suddakule ce attabhāvassa abhinibbatti hoti ‘suddo’tveva saṅkhyaṁ gacchati.