เอวํ ภนฺเตติ โข อุปาลิ คหปติ นิคนฺถสฺส นาฏปุตฺตสฺส
ปฏิสฺสุตฺวา อุฏฺฐายาสนา นิคนฺถํ นาฏปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อหํ วา หิ ฯ
กตฺวา เยน ปาวาริกมฺพวนํ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข
อุปาลิ คหปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho upāli gahapati nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena pāvārikambavanaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho upāli gahapati bhagavantaṁ etadavoca:
“Yes, sir,” replied the householder Upāli to the Jain Ñātika. He rose from his seat, bowed, and respectfully circled him, keeping him on his right. Then he went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
อ้างอิงPTS 1.376 · สยามรัฐ 13.61 · พุทธชยันตี 11.66
อาคมา นุ ขฺวิธ ภนฺเต
ทีฆตปสฺสี นิคนฺโถติ ฯ✎ ร่าง
“āgamā nu khvidha, bhante, dīghatapassī nigaṇṭho”ti?
“Sir, did the Jain ascetic Dīgha Tapassī come here?”
อาคมา ขฺวิธ คหปติ ทีฆตปสฺสี นิคนฺโถติ ฯ✎ ร่าง
“Āgamā khvidha, gahapati, dīghatapassī nigaṇṭho”ti.
“He did, householder.”
อหุ ๑- ปน เต ภนฺเต ทีฆตปสฺสินา นิคนฺเถน สทฺธึ โกจิเทว
กถาสลฺลาโปติ ฯ✎ ร่าง
“Ahu kho pana te, bhante, dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
“But did you have some discussion with him?”
อหุ โข เม คหปติ ทีฆตปสฺสินา นิคนฺเถน
สทฺธึ โกจิเทว กถาสลฺลาโปติ ฯ✎ ร่าง
“Ahu kho me, gahapati, dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti.
“I did.”
ยถากถํ ปน เต ภนฺเต อหุ
ทีฆตปสฺสินา นิคนฺเถน สทฺธึ โกจิเทว กถาสลฺลาโปติ ฯ✎ ร่าง
“Yathā kathaṁ pana te, bhante, ahu dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
“And what kind of discussion did you have with him?”
อถ โข ภควา ยาวตโก อโหสิ ทีฆตปสฺสินา นิคนฺเถน
สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ อุปาลิสฺส คหปติสฺส อาโรเจสีติ ๒- ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā yāvatako ahosi dīghatapassinā nigaṇṭhena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ upālissa gahapatissa ārocesi.
Then the Buddha informed Upāli of all they had discussed.
เอวํ วุตฺเต อุปาลิ คหปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, upāli gahapati bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, the householder Upāli said to him,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.45
สาธุ สาธุ ภนฺเต
ทีฆตปสฺสี✎ ร่าง
“sādhu sādhu, bhante tapassī.
“Good, sir, well done by Tapassī!
ยถา ตํ สุตวตา สาวเกน สมฺมเทว สตฺถุ สาสนํ
อาชานนฺเตน เอวเมว ๔- ทีฆตปสฺสินา นิคนฺเถน ภควโต พฺยากตํ✎ ร่าง
Yathā taṁ sutavatā sāvakena sammadeva satthusāsanaṁ ājānantena evamevaṁ dīghatapassinā nigaṇṭhena bhagavato byākataṁ.
The Jain ascetic Tapassī has answered the ascetic Gotama like a learned disciple who rightly understands their teacher’s instructions.
กิญฺหิ โสภติ ฉโว มโนทณฺโฑ อิมสฺส เอวํ โอฬาริกสฺส กายทณฺฑสฺส
อุปนิธาย✎ ร่าง
Kiñhi sobhati chavo manodaṇḍo imassa evaṁ oḷārikassa kāyadaṇḍassa upanidhāya?
For how significant is the measly mental rod when compared with the solid physical rod?
อถ โข กายทณฺโฑว มหาสาวชฺชตโร ปาปสฺส กมฺมสฺส
กิริยาย ปาปสฺส กมฺมสฺส ปวตฺติยา โน ตถา วจีทณฺโฑ โน ตถา
มโนทณฺโฑติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāyadaṇḍova mahāsāvajjataro pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā, no tathā vacīdaṇḍo, no tathā manodaṇḍo”ti.
Rather, the physical rod is the most blameworthy for performing bad deeds, not so much the verbal rod or the mental rod.”
สเจ โข ตฺวํ คหปติ สจฺเจ ปติฏฺฐาย มนฺเตยฺยาสิ
สิยา โน เอตฺถ กถาสลฺลาโปติ ฯ✎ ร่าง
“Sace kho tvaṁ, gahapati, sacce patiṭṭhāya manteyyāsi siyā no ettha kathāsallāpo”ti.
“Householder, so long as you debate on the basis of truth, we can have some discussion about this.”
สจฺเจ อหํ ภนฺเต ปติฏฺฐาย
มนฺเตสฺสามิ✎ ร่าง
“Sacce ahaṁ, bhante, patiṭṭhāya mantessāmi;
“I will debate on the basis of truth, sir.
โหตุ โน เอตฺถ กถาสลฺลาโปติ ฯ✎ ร่าง
hotu no ettha kathāsallāpo”ti.
Let us have some discussion about this.”