เอวํ วุตฺเต สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต ภควโต ๑-
อนฺธเวณูปมฺเมน วุจฺจมาโน กุปิโต อนตฺตมโน ภควนฺตํเยว ขุํเสนฺโต
ภควนฺตํเยว วมฺเภนฺโต ภควนฺตํเยว วทมาโน✎ ร่าง
Evaṁ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavatā andhaveṇūpamena vuccamāno kupito anattamano bhagavantaṁyeva khuṁsento bhagavantaṁyeva vambhento bhagavantaṁyeva vadamāno:
When he said this, Subha became angry and upset with the Buddha because of the simile of the queue of blind men. He even attacked and badmouthed the Buddha himself, saying,
อ้างอิงPTS 2.201 · สยามรัฐ 13.656
สมโณ โคตโม
ปาปิโต ๒- ภวิสฺสตีติ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
“samaṇo gotamo pāpito bhavissatī”ti bhagavantaṁ etadavoca:
“The ascetic Gotama will be worsted!” He said to the Buddha:
พฺราหฺมโณ ๓- โคตม
โปกฺขรสาติ โอปมญฺโญ สุภควนิโก เอวมาห✎ ร่าง
“brāhmaṇo, bho gotama, pokkharasāti opamañño subhagavaniko evamāha:
“Worthy Gotama, the brahmin Pokkharasāti Upamañña of the Subhaga Forest says:
เอวเมว โข ๔-
ปนิเม เก สมณพฺราหฺมณา อุตฺตรึ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ภควตา ฯ ๒. ยุ. ปาปิโก ฯ ๓ ยุ. พฺราหฺมโณ โภ ฯ ๔ ยุ. โขติ นตฺถิ ฯ
ปฏิชานนฺติ✎ ร่าง
‘evameva panidhekacce samaṇabrāhmaṇā uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ paṭijānanti.
‘This is exactly what happens with some ascetics and brahmins. They claim to have a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones.
เตสมิทํ ภาสิตํ หสฺสกํเยว สมฺปชฺชติ นามกํเยว
สมฺปชฺชติ ริตฺตกํเยว สมฺปชฺชติ ตุจฺฉกํเยว สมฺปชฺชติ✎ ร่าง
Tesamidaṁ bhāsitaṁ hassakaṁyeva sampajjati, nāmakaṁyeva sampajjati, rittakaṁyeva sampajjati, tucchakaṁyeva sampajjati.
But their statement turns out to be a joke—mere words, vacuous and hollow.
กถํ หิ นาม
มนุสฺสภูโต อุตฺตรึ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ
ญสฺสติ วา ทกฺขิติ ๑- วา สจฺฉิ วา กริสฺสตีติ✎ ร่าง
Kathañhi nāma manussabhūto uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—
For how on earth can a human being know or see or realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones?
เนตํ ฐานํ วิชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’”ti?
That is not possible.’”
กึ ปน มาณว พฺราหฺมโณ โปกฺขรสาติ โอปมญฺโญ
สุภควนิโก สพฺเพสํเยว สมณพฺราหฺมณานํ เจตสา เจโต ปริจฺจ
ปชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, māṇava, brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko sabbesaṁyeva samaṇabrāhmaṇānaṁ cetasā ceto paricca pajānātī”ti?
“But student, does Pokkharasāti understand the minds of all these ascetics and brahmins, having encompassed them with his mind?”
อ้างอิงพุทธชยันตี 11.720
สกายปิ หิ โภ โคตม ปุณฺณิกาย ทาสิยา พฺราหฺมโณ
โปกฺขรสาติ โอปมญฺโญ สุภควนิโก✎ ร่าง
“Sakāyapi hi, bho gotama, puṇṇikāya dāsiyā brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko cetasā ceto paricca na pajānāti, kuto pana sabbesaṁyeva samaṇabrāhmaṇānaṁ cetasā ceto paricca pajānissatī”ti?
“Worthy Gotama, Pokkharasāti doesn’t even know the mind of his own bonded maid Puṇṇikā, so how could he know all those ascetics and brahmins?”