ตํ กึ มญฺญสิ มาณว✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,
“What do you think, student?
อ้างอิงPTS 2.205 · สยามรัฐ 13.661 · พุทธชยันตี 11.726
อิธ อญฺญตรสฺส พฺราหฺมณสฺส
มหายญฺโญ ปจฺจุปฏฺฐิโต อสฺส ฯ✎ ร่าง
idha aññatarassa brāhmaṇassa mahāyañño paccupaṭṭhito assa.
Suppose a brahmin was setting up a big sacrifice.
อถ เทฺว พฺราหฺมณา อาคจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
Atha dve brāhmaṇā āgaccheyyuṁ:
Then two brahmins came along,
อิตฺถนฺนามสฺส พฺราหฺมณสฺส มหายญฺญํ อนุภวิสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
‘itthannāmassa brāhmaṇassa mahāyaññaṁ anubhavissāmā’ti.
thinking to participate.
ตตฺร ๒-
เอกสฺส พฺราหฺมณสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tatrekassa brāhmaṇassa evamassa:
Then one of those brahmins thought:
อโห วตาหเมว ลเภยฺยํ ภตฺตคฺเค
อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑํ น อญฺเญ ๓- พฺราหฺมณา ลเภยฺยุํ
ภตฺตคฺเค อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘aho vata ahameva labheyyaṁ bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, na añño brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍan’ti.
‘Oh, I hope that I alone get the best seat, the best drink, and the best almsfood in the refectory, not some other brahmin.’
ฐานํ โข ปเนตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เอตฺถนฺตเร ภิกฺขูติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. ตตฺเถว ตสฺส ฯ ๓ ยุ. น อญฺโญ@พฺราหฺมโณ ลเภยฺย ฯ
มาณว วิชฺชติ ยํ อญฺโญ พฺราหฺมโณ ลเภยฺย ภตฺตคฺเค
อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑํ น โส พฺราหฺมโณ ลเภยฺย
ภตฺตคฺเค อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑํ ฯ✎ ร่าง
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, māṇava, vijjati yaṁ añño brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, na so brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ.
But it’s possible that some other brahmin gets the best seat, the best drink, and the best almsfood in the refectory.
อญฺเญ ๑-
พฺราหฺมณา ลภนฺติ ภตฺตคฺเค อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑํ
นาหํ ลภามิ ภตฺตคฺเค อคฺคาสนํ อคฺโคทกํ อคฺคปิณฺฑนฺติ✎ ร่าง
‘Añño brāhmaṇo labhati bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, nāhaṁ labhāmi bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍan’ti—
Thinking, ‘Some other brahmin has got the best seat, the best drink, the best almsfood,’
อิติ
โส กุปิโต ๒- อนตฺตมโน✎ ร่าง
iti so kupito hoti anattamano.
they get angry and bitter.
อิมสฺส ปน มาณว พฺราหฺมณา กึ
วิปากํ ปญฺญเปนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Imassa pana, māṇava, brāhmaṇā kiṁ vipākaṁ paññapentī”ti?
What do the brahmins say is the result of this?”
น เขฺวตฺถ โภ โคตม พฺราหฺมณา เอวํ
ทานํ เทนฺติ✎ ร่าง
“Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā evaṁ dānaṁ denti:
“Worthy Gotama, brahmins don’t give gifts so that
อิมินา ๓- จ โว กุปิโต อนตฺตมโนติ✎ ร่าง
‘iminā paro kupito hotu anattamano’ti.
others will get angry and upset.
อถ เขฺวตฺถ
พฺราหฺมณา อนุกมฺปชาติกํเยว ทานํ เทนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Atha khvettha brāhmaṇā anukampājātikaṁyeva dānaṁ dentī”ti.
Rather, they give only out of sympathy.”
เอวํ สนฺเต โข
มาณว พฺราหฺมณานํ อิทํ ฉฏฺฐํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุํ ๔- โหติ✎ ร่าง
“Evaṁ sante kho, māṇava, brāhmaṇānaṁ idaṁ chaṭṭhaṁ puññakiriyavatthu hoti—
“In that case, isn’t compassion a sixth ground for making merit?”
ยทิทํ
อนุกมฺปชาติกนฺติ ๕- ฯ✎ ร่าง
yadidaṁ anukampājātikan”ti.
เอวํ สนฺเต โภ โคตม พฺราหฺมณานํ อิทํ
ฉฏฺฐํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุํ ๖- โหติ✎ ร่าง
“Evaṁ sante, bho gotama, brāhmaṇānaṁ idaṁ chaṭṭhaṁ puññakiriyavatthu hoti—
“In that case, compassion is a sixth ground for making merit.”
ยทิทํ อนุกมฺปชาติกนฺติ ๗- ฯ✎ ร่าง
yadidaṁ anukampājātikan”ti.