เตนหิ พฺราหฺมณ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ยถา
เต ขเมยฺย ยถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ ตํ กึ มญฺญสิ พฺราหฺมณ✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
What do you think, brahmin?
กุสโล ตฺวํ ราชคหคามิสฺส มคฺคสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
kusalo tvaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti?
Are you skilled in the road to Rājagaha?”
เอวํ โภ กุสโล อหํ
ราชคหคามิสฺส มคฺคสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bho, kusalo ahaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti.
“Yes, I am.”
ตํ กึ มญฺญสิ พฺราหฺมณ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
“What do you think, brahmin?
อิธ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ราชคหํ
คนฺตุกาโม✎ ร่าง
idha puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.
Suppose a person was to come along who wanted to go to Rājagaha.
โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
He’d approach you and say:
อิจฺฉามหํ ภนฺเต ราชคหํ
คนฺตุํ✎ ร่าง
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
‘Sir, I wish to go to Rājagaha.
ตสฺส เม ราชคหสฺส มคฺคํ อุปทิสาติ ฯ✎ ร่าง
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.
Please point out the road to Rājagaha.’
ตเมนํ ตฺวํ เอวํ วเทยฺยาสิ✎ ร่าง
Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
You’d say to them:
เอหมฺโภ ปุริส อยํ มคฺโค ราชคหํ คจฺฉติ✎ ร่าง
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
‘Here, my man, this road goes to Rājagaha.
เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ เตน มุหุตฺตํ
คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม คามํ เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ เตน มุหุตฺตํ
คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม นิคมํ✎ ร่าง
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ, tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;
Go along it for an hour, and you’ll see a certain village. Go along an hour further, and you’ll see a certain town.
เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ เตน มุหุตฺตํ
คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ ราชคหสฺส อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ
ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณิรามเณยฺยกนฺติ ฯ✎ ร่าง
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
Go along an hour further and you’ll see Rājagaha with its delightful parks, woods, meadows, and lotus ponds.’
โส ตยา เอวํ
โอวทิยมาโน เอวํ อนุสาสิยมาโน อุมฺมคฺคํ คเหตฺวา ปจฺฉามุโข
คจฺเฉยฺย ฯ✎ ร่าง
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya.
Instructed like this by you, they might still take the wrong road, heading west.
อถ ทุติโย ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ราชคหํ คนฺตุกาโม ฯ✎ ร่าง
Atha dutiyo puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.
But a second person might come with the same question and receive the same instructions.
โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
อิจฺฉามหํ ภนฺเต ราชคหํ คนฺตุํ✎ ร่าง
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
ตสฺส เม ราชคหสฺส มคฺคํ อุปทิสาติ ฯ✎ ร่าง
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.
ตเมนํ ตฺวํ เอวํ วเทยฺยาสิ✎ ร่าง
Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
เอหมฺโภ ปุริส อยํ มคฺโค ราชคหํ คจฺฉติ✎ ร่าง
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ
เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม คามํ✎ ร่าง
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ;
เตน มุหุตฺตํ
คจฺฉ เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม นิคมํ✎ ร่าง
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;
เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ ราชคหสฺส
อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ
โปกฺขรณิรามเณยฺยกนฺติ ฯ✎ ร่าง
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
โส ตยา เอวํ โอวทิยมาโน
เอวํ อนุสาสิยมาโน โสตฺถินา ราชคหํ คจฺเฉยฺย ฯ✎ ร่าง
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno sotthinā rājagahaṁ gaccheyya.
Instructed by you, they might safely arrive at Rājagaha.
โก นุ โข พฺราหฺมณ เหตุ โก ปจฺจโย ยนฺติฏฺฐเตว
ราชคหํ ติฏฺฐติ ราชคหคามิมคฺโค ติฏฺฐสิ ตฺวํ สมาทเปตา✎ ร่าง
Ko nu kho, brāhmaṇa, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva rājagahaṁ, tiṭṭhati rājagahagāmī maggo, tiṭṭhasi tvaṁ samādapetā;
What is the cause, brahmin, what is the reason why, though Rājagaha is present, the path leading to Rājagaha is present, and you are there to encourage them,
อถ จ
ปน ตยา เอวํ โอวทิยมาโน เอวํ อนุสาสิยมาโน เอโก ปุริโส
อุมฺมคฺคํ คเหตฺวา ปจฺฉามุโข คจฺเฉยฺย เอโก โสตฺถินา ราชคหํ
คจฺเฉยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
atha ca pana tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno eko puriso ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya, eko sotthinā rājagahaṁ gaccheyyā”ti?
one person takes the wrong path and heads west, while another arrives safely at Rājagaha?”
เอตฺถ กฺยาหํ โภ โคตม กโรมิ✎ ร่าง
“Ettha kyāhaṁ, bho gotama, karomi?
“What can I do about that, worthy Gotama?
มคฺคกฺขายาหํ โภ
โคตมาติ ฯ✎ ร่าง
Maggakkhāyīhaṁ, bho gotamā”ti.
I am the one who shows the way.”