เนื้อความทั้งข้อ
[๑๘๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก อสัตบุรุษเป็นพหูสูต
ย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า เราเป็นพหูสูต ส่วนภิกษุอื่นเหล่านี้ ไม่ใช่เป็นพหูสูต
อสัตบุรุษนั้นจึงยกตน ข่มผู้อื่น เพราะความเป็นพหูสูตนั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย
แม้นี้ก็คือ อสัปปุริสธรรม ฯ
ส่วนสัตบุรุษแล ย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า ธรรมคือ ความโลภ ความ
โกรธ ความหลง ย่อมไม่ถึงความหมดสิ้นไป เพราะความเป็นพหูสูต ถึงแม้
ภิกษุไม่ใช่เป็นพหูสูต แต่เป็นผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบ ประ-
*พฤติธรรมอันสมควร คนทั้งหลายก็ต้องบูชาสรรเสริญเธอในที่นั้นๆ สัตบุรุษนั้น
ทำการปฏิบัติ แต่ภายในเท่านั้น ไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น เพราะความเป็นพหูสูต
นั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้นี้ก็คือ สัปปุริสธรรม ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส พหุสฺสุโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso bahussuto hoti.
Furthermore, take an untrue person who is very learned …
อ้างอิงสยามรัฐ 14.137 · ฉัฏฐสังคายนา 14.87
โส
อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
So iti paṭisañcikkhati:
อหํ โขมฺหิ พหุสฺสุโต อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู
น พหุสฺสุตาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ khomhi bahussuto, ime panaññe bhikkhū na bahussutā’ti.
โส เตน พาหุสจฺเจน อตฺตานุกฺกํเสติ ปรํ วมฺเภติ✎ ร่าง
So tena bāhusaccena attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.
อยมฺปิ ภิกฺขเว อสปฺปุริสธมฺโม ฯ✎ ร่าง
Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.
สปฺปุริโส จ โข ภิกฺขเว อิติ
ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:
น โข พาหุสจฺเจน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฯ
คจฺฉนฺติ โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ
คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
‘na kho bāhusaccena lobhadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṁ gacchanti.
โน เจปิ พหุสฺสุโต โหติ✎ ร่าง
No cepi bahussuto hoti;
โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน
สามีจิปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี โส ตตฺถ ปุชฺโช โส
ตตฺถ ปาสํโสติ ฯ✎ ร่าง
so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṁso’ti.
โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน พาหุสจฺเจน
เนวตฺตานุกฺกํเสติ น ปรํ วมฺเภติ✎ ร่าง
So paṭipadaṁyeva antaraṁ karitvā tena bāhusaccena nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.
อยมฺปิ ภิกฺขเว สปฺปุริสธมฺโม ฯ✎ ร่าง
Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.