เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๙๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก อสัตบุรุษเข้าทุติยฌาน
มีความผ่องใสแห่งใจภายใน มีความเป็นธรรมเอกผุดขึ้น เพราะสงบวิตกและ
วิจาร ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่...เข้าตติยฌาน...เข้า
จตุตถฌาน อันไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข เพราะละสุข ละทุกข์ และดับโสมนัส
โทมนัสก่อนๆ ได้ มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขา อยู่ ย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
เราเป็นผู้ได้จตุตถฌานสมาบัติ ส่วนภิกษุอื่นเหล่านี้ ไม่ใช่เป็นผู้ได้จตุตถฌาน
สมาบัติ อสัตบุรุษนั้นจึงยกตน ข่มผู้อื่น ด้วยจตุตถฌานสมาบัตินั้น ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย แม้นี้ก็คือ อสัปปุริสธรรม ฯ
ส่วนสัตบุรุษแล ย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า แม้จตุตถฌานสมาบัติ พระ-
*ผู้มีพระภาคก็ตรัสว่า ไม่มีตัณหาแล้ว เพราะคนทั้งหลายสำคัญกันด้วยเหตุใดๆ
เหตุนั้นๆ ย่อมเป็นอย่างอื่นจากที่สำคัญนั้น สัตบุรุษนั้นทำความไม่มีตัณหาแต่
ภายในเท่านั้น ไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่น ด้วยจตุตถฌานสมาบัตินั้น ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย แม้นี้ก็คือ สัปปุริสธรรม ฯ
▴ ย่อ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว อสปฺปุริโส วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา
อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ
ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, bhikkhave, asappuriso vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …pe…
Furthermore, take an untrue person who, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, enters and remains in the second absorption …
อ้างอิง สยามรัฐ 14.142 · พุทธชยันตี 12.162
ตติยํ ฌานํ✎ ร่าง
tatiyaṁ jhānaṁ …
third absorption …
จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ ฯ✎ ร่าง
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
fourth absorption.
โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
So iti paṭisañcikkhati:
They reflect:
อหํ โขมฺหิ จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา
ลาภี อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา น ลาภิโนติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ khomhi catutthajjhānasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū catutthajjhānasamāpattiyā na lābhino’ti.
‘I have attained the fourth absorption, unlike these other mendicants.’
โส ตาย จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ ปรํ
วมฺเภติ✎ ร่าง
So tāya catutthajjhānasamāpattiyā attānukkaṁseti, paraṁ vambheti.
And they glorify themselves and put others down on account of that.
อยมฺปิ ภิกฺขเว อสปฺปุริสธมฺโม ฯ✎ ร่าง
Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo.
This too is a quality of an untrue person.
สปฺปุริโส จ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อตมฺมยตาติ ทิสฺสติ ฯ สี. อกมฺมยทา อกมฺมยตาตี ทุวิเธน ทิสฺสติ ฯ@ม. อตมฺมยาติ ทิสฺสติ ฯ
โข ภิกฺขเว อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati:
A true person reflects:
จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยาปิ โข
อคมฺมยตา วุตฺตา ภควตา✎ ร่าง
‘catutthajjhānasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā.
‘The Buddha has spoken of not being determined even by the attainment of the fourth absorption.
เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ
โหติ อญฺญถาติ ฯ✎ ร่าง
Yena yena hi maññanti tato taṁ hoti aññathā’ti.
For whatever they imagine it is, it turns out to be something else.’
โส อคมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย
จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ น ปรํ วมฺเภติ✎ ร่าง
So atammayataññeva antaraṁ karitvā tāya catutthajjhānasamāpattiyā nevattānukkaṁseti, na paraṁ vambheti.
Keeping to themselves the fact that they are not determined by that, they don’t glorify themselves and put others down on account of their attainment of the fourth absorption.
อยมฺปิ ภิกฺขเว สปฺปุริสธมฺโม ฯ✎ ร่าง
Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
This too is a quality of a true person.