เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 200

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๐๐] เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสแล้วอย่างนี้ ท่านพระสารีบุตรได้ทูล พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมบรรยายนี้ พระผู้มีพระภาค ตรัสโดยย่อ มิได้ทรงจำแนกเนื้อความโดยพิสดาร ข้าพระองค์ทราบเนื้อความได้ โดยพิสดารอย่างนี้- ข้อที่พระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความ ประพฤติทางกายโดยส่วน ๒ คือ ที่ควรเสพอย่าง ๑ ที่ไม่ควรเสพอย่าง ๑ ทั้ง ๒ อย่างนั้น แต่ละอย่างเป็นความประพฤติทางกายด้วยกัน นั้น พระผู้มีพระภาคทรงอาศัยอะไรตรัสแล้ว ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเสพความประ พฤติทางกายเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง กุศลธรรมย่อมเสื่อมไป ความ ประพฤติทางกายเช่นนี้ ไม่ควรเสพ และเมื่อเสพความประพฤติทางกายเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเสื่อมไป กุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง ความประพฤติทางกายเช่นนี้ ควรเสพ ฯ

mn114:4.1 #

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง

Evaṁ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:

When he said this, Venerable Sāriputta said to the Buddha,

อ้างอิงสยามรัฐ 14.146

mn114:4.2 #

อิมสฺส โข อหํ ภนฺเต ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ✎ ร่าง

“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.

“Sir, this is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.

mn114:5.1 #

กายสมาจารํปหํ ภิกฺขเว ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง

‘Kāyasamācārampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—

‘I say that there are two kinds of bodily behavior:

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 14.95

mn114:5.2 #

เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปิ✎ ร่าง

sevitabbampi, asevitabbampi;

that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.

mn114:5.3 #

ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจารนฺติ✎ ร่าง

tañca aññamaññaṁ kāyasamācāran’ti—

And each of these is a kind of bodily behavior.’

mn114:5.4 #

อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง

iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.

That’s what the Buddha said,

mn114:5.5 #

กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

but why did he say it?

mn114:5.6 #

ยถารูปํ ภนฺเต กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป กายสมาจาโร น เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง

Yathārūpaṁ, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo;

You should not cultivate the kind of bodily behavior which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.

mn114:5.7 #

ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป กายสมาจาโร เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง

yathārūpañca kho, bhante, kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.

And you should cultivate the kind of bodily behavior which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.