เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐๙] ก็ข้อที่พระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรา
กล่าวความเกิดขึ้นแห่งจิตโดยส่วน ๒ คือ ที่ควรเสพอย่าง ๑ ที่ไม่ควร
เสพอย่าง ๑ ทั้ง ๒ อย่างนั้น แต่ละอย่างเป็นความเกิดขึ้นแห่งจิตด้วย
กัน นั่น พระผู้มีพระภาคทรงอาศัยอะไร ตรัสแล้ว ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อ
เสพความเกิดขึ้นแห่งจิตเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง กุศลธรรมย่อมเสื่อมไป
ความเกิดขึ้นแห่งจิตเช่นนี้ ไม่ควรเสพ และเมื่อเสพความเกิดขึ้นแห่งจิตเช่นใด
อกุศลธรรมย่อมเสื่อมไป กุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง ความเกิดขึ้นแห่งจิตเช่นนี้
ควรเสพ ฯ
จิตฺตุปฺปาทํปหํ ภิกฺขเว ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง
‘Cittuppādampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—
‘I say that there are two arisings of thought:
เสวิตพฺพมฺปิ
อเสวิตพฺพมฺปิ✎ ร่าง
sevitabbampi, asevitabbampi;
that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.
ตญฺจ อญฺญมญฺญํ จิตฺตุปฺปาทนฺติ✎ ร่าง
tañca aññamaññaṁ cittuppādan’ti—
And each of these is an arising of thought.’
อิติ โข ปเนตํ
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
That’s what the Buddha said,
กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
but why did he say it?
ยถารูปํ ภนฺเต จิตฺตุปฺปาทํ
เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ
เอวรูโป จิตฺตุปฺปาโท น เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
Yathārūpaṁ, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo cittuppādo na sevitabbo;
You should not cultivate the arising of thought which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.
ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต
จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา
อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป จิตฺตุปฺปาโท เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
yathārūpañca kho, bhante, cittuppādaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo cittuppādo sevitabbo.
And you should cultivate the arising of thought which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.