เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, Venerable Sāriputta said to the Buddha:
อ้างอิงPTS 3.56
อิมสฺส โข ภนฺเต ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ
อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ✎ ร่าง
“imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
“Sir, this is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.
จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปหํ
สารีปุตฺต ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง
‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
‘I say that there are two kinds of sight known by the eye:
เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปีติ✎ ร่าง
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.’
อิติ โข
ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
That’s what the Buddha said,
กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
but why did he say it?
ยถารูปํ ภนฺเต จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา
ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ
รูปํ น เสวิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Yathārūpaṁ, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ;
You should not cultivate the kind of sight known by the eye which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.
ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต
อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ
จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
yathārūpañca kho, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.
And you should cultivate the kind of sight known by the eye which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.
จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปหํ สารีปุตฺต
ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง
‘Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
‘I say that there are two kinds of sight known by the eye:
เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปีติ✎ ร่าง
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.’
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ ภควตา
อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s what the Buddha said, and this is why he said it.
เปฯ✎ ร่าง
Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, sāriputta …pe…
‘I say that there are two kinds of sound known by the ear …
อ้างอิงPTS 3.57 · สยามรัฐ 14.160 · ฉัฏฐสังคายนา 14.104 · พุทธชยันตี 12.186
เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท น เสวิตพฺโพ
ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo sotaviññeyyo saddo na sevitabbo …
เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท เสวิตพฺโพ ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo sotaviññeyyo saddo sevitabbo …
เอวรูโป
ฆานวิญฺเญยฺโย คนฺโธ น เสวิตพฺโพ ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo ghānaviññeyyo gandho na sevitabbo …
two kinds of smell known by the nose …
เอวรูโป ฆานวิญฺเญยฺโย
คนฺโธ เสวิตพฺโพ ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo ghānaviññeyyo gandho sevitabbo …
เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย รโส น เสวิตพฺโพ
ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo jivhāviññeyyo raso na sevitabbo …
two kinds of taste known by the tongue …
เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
evarūpo jivhāviññeyyo raso sevitabbo …
เปฯ✎ ร่าง
kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, sāriputta …
two kinds of touch known by the body …
เอวรูโป
กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ น เสวิตพฺโพ ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo na sevitabbo …
เอวรูโป กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ เสวิตพฺโพ ฯเปฯ✎ ร่าง
evarūpo kāyaviññeyyo phoṭṭhabbo sevitabbo.
มโนวิญฺเญยฺยํ
ธมฺมํปหํ สารีปุตฺต ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง
‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
two kinds of idea known by the mind:
อ้างอิงPTS 3.58
เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปิ✎ ร่าง
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.’
อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
iti kho panetaṁ vuttaṁ bhagavatā.
That’s what the Buddha said,
กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
but why did he say it?
ยถารูปํ ภนฺเต
มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา
ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม น เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
Yathārūpaṁ, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo;
You should not cultivate the kind of idea known by the mind which causes unskillful qualities to grow while skillful qualities decline.
ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา
ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย
ธมฺโม เสวิตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
yathārūpañca kho, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.
And you should cultivate the kind of idea known by the mind which causes unskillful qualities to decline while skillful qualities grow.
มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปหํ สารีปุตฺต ทุวิเธน
วทามิ✎ ร่าง
‘Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, sāriputta, duvidhena vadāmi—
‘I say that there are two kinds of idea known by the mind:
เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปีติ✎ ร่าง
sevitabbampi, asevitabbampī’ti—
that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.’
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ ภควตา
อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s what the Buddha said, and this is why he said it.
อิมสฺส โข ภนฺเต ภควตา สงฺขิตฺเตน
ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ
อาชานามีติ ฯ✎ ร่าง
Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
Sir, that’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.”