เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 295

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๙๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเดินอยู่ ก็รู้ชัดว่า กำลังเดิน หรือยืนอยู่ ก็รู้ชัดว่ากำลังยืน หรือนั่งอยู่ ก็รู้ชัดว่ากำลังนั่ง หรือ นอนอยู่ ก็รู้ชัดว่ากำลังนอน หรือเธอทรงกายโดยอาการใดๆ อยู่ ก็รู้ชัดว่า กำลังทรงกายโดยอาการนั้นๆ เมื่อภิกษุนั้นไม่ประมาท มีความเพียร ส่งตนไปใน ธรรมอยู่อย่างนี้ ย่อมละความดำริพล่านที่อาศัยเรือนเสียได้ เพราะละความดำริ พล่านนั้นได้ จิตอันเป็นไปภายในเท่านั้น ย่อมคงที่ แน่นิ่ง เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งมั่น ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้อย่างนี้ ภิกษุก็ชื่อว่าเจริญกายคตาสติ ฯ

mn119:5.1 #

ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ คจฺฉนฺโต วา คจฺฉามีติ ปชานาติ ฐิโต วา ฐิโตมฺหีติ ปชานาติ นิสินฺโน วา นิสินฺโนมฺหีติ ปชานาติ สยาโน วา สยาโนมฺหีติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gacchanto vā ‘gacchāmī’ti pajānāti, ṭhito vā ‘ṭhitomhī’ti pajānāti, nisinno vā ‘nisinnomhī’ti pajānāti, sayāno vā ‘sayānomhī’ti pajānāti.

Furthermore, when a mendicant is walking they know ‘I am walking’. When standing they know ‘I am standing’. When sitting they know ‘I am sitting’. And when lying down they know ‘I am lying down’.

อ้างอิงสยามรัฐ 14.205 · พุทธชยันตี 12.240

mn119:5.2 #

ยถา ยถา วา ปนสฺส กาโย ปณิหิโต โหติ ตถา ตถา นํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง

Yathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti tathā tathā naṁ pajānāti.

Whatever posture their body is in, they know it.

mn119:5.3 #

ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ ฯ✎ ร่าง

Tassa evaṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato ye gehasitā sarasaṅkappā te pahīyanti.

As they meditate like this—diligent, keen, and resolute—memories and thoughts tied to domestic life are given up.

mn119:5.4 #

เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เอโกทิ โหติ ฯ จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ สมาธิยติ✎ ร่าง

Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.

Their mind becomes stilled internally; it settles, unifies, and becomes immersed in samādhi.

mn119:5.5 #

เอวมฺปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กายคตํ สตึ ภาเวติ ฯ✎ ร่าง

Evampi, bhikkhave, bhikkhu kāyagatāsatiṁ bhāveti.

That too is how a mendicant develops mindfulness of the body.