กตมา จ ๒- คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Katamā ca, gahapati, mahaggatā cetovimutti?
And what is the expansive release of the heart?
อ้างอิงPTS 3.147 · สยามรัฐ 14.287 · ฉัฏฐสังคายนา 14.187
อิธ
คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ รุกฺขมูลํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา
อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
It’s when a mendicant meditates focused on pervading the extent of a single tree root as expansive.
อยํ วุจฺจติ คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This is called the expansive release of the heart.
อิธ ปน คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา เทฺว วา ตีณิ วา รุกฺขมูลานิ
มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Also, a mendicant meditates focused on pervading the extent of two or three tree roots …
อยํ ๓- วุจฺจติ คหปติ
มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
อิธ คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ
คามกฺเขตฺตํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
a single village district …
อยํ วุจฺจติ
คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
อิธ ปน คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ปนสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. อยมฺปิ ฯ
เทฺว วา ตีณิ วา คามกฺเขตฺตานิ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา
วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
two or three village districts …
อยํ วุจฺจติ คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
อิธ คหปติ
ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ มหารชฺชํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา
วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
a single kingdom …
อยํ วุจฺจติ คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
อิธ ปน
คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา เทฺว วา ตีณิ วา มหารชฺชานิ มหคฺคตนฺติ
ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
two or three kingdoms …
อยํ วุจฺจติ คหปติ มหคฺคตา
เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
อิธ ปน คหปติ ภิกฺขุ ยาวตา สมุทฺทปริยนฺตํ
ปฐวึ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ✎ ร่าง
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
this land surrounded by ocean.
อยํ วุจฺจติ
คหปติ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart.
อิมินา โข เอตํ คหปติ
ปริยาเยน เวทิตพฺพํ ยถา ปนิเม ธมฺมา นานตฺถา เจว
นานาพฺยญฺชนา จ ฯ✎ ร่าง
Iminā kho etaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.