เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๕๘] ดูกรอนุรุทธะ เรานั้นผู้ไม่ประมาท ฯลฯ ดูกรอนุรุทธะ เรานั้นได้มี
ความรู้ ดังนี้ว่า ความเพียรที่ปรารภเกินไปแล เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็ความเพียร
ที่ปรารภเกินไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่าง
และการเห็นรูปจึงหายไปได้ ดูกรอนุรุทธะ เปรียบเหมือนบุรุษเอามือทั้ง ๒ จับนก
คุ่มไว้แน่น นกคุ่มนั้นต้องถึงความตายในมือนั้นเอง ฉันใด ดูกรอนุรุทธะ ฉันนั้น
เหมือนกันแล ความเพียรที่ปรารภเกินไปแล เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็แลความเพียร
ที่ปรารภเกินไปเป็นเหตุ สมาธิของเราจึงเคลื่อน เมื่อสมาธิเคลื่อนแล้ว แสงสว่าง
และการเห็นรูปจึงหายไปได้ เราจักทำให้ไม่เกิดวิจิกิจฉา อมนสิการ ถีนมิทธะ
ความหวาดเสียว ความตื่นเต้น ความชั่วหยาบ และความเพียรที่ปรารภเกินไป
ขึ้นแก่เราได้อีก ฯ
▴ ย่อ
โส โข อหํ อนุรุทฺธา ฯเปฯ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, anuruddhā …pe…
While meditating …
อ้างอิง สยามรัฐ 14.305 · พุทธชยันตี 12.354
ตสฺส มยฺหํ อนุรุทฺธา
เอตทโหสิ✎ ร่าง
tassa mayhaṁ, anuruddhā, etadahosi:
อจฺจารทฺธวิริยํ โข เม อุทปาทิ อจฺจารทฺธวิริยาธิกรณญฺจ
ปน เม สมาธิ จวิ✎ ร่าง
‘accāraddhavīriyaṁ kho me udapādi, accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
‘Excessive energy arose in me, and because of that my immersion fell away.
สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ
ทสฺสนญฺจ รูปานํ ฯ✎ ร่าง
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
When immersion falls away, the light and vision of forms vanish.
เสยฺยถาปิ อนุรุทฺธา ปุริโส อุโภหิ
หตฺเถหิ วฏฺฏกํ คาฬฺหํ คเณฺหยฺย โส ตตฺเถว มตเมยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, anuruddhā, puriso ubhohi hatthehi vaṭṭakaṁ gāḷhaṁ gaṇheyya, so tattheva patameyya;
Suppose a person was to grip a quail too tightly in their hands—it would die right there.
เอวเมว โข เม ๒- อนุรุทฺธา อจฺจารทฺธวิริยํ อุทปาทิ อจฺจารทฺธ-
วิริยาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ✎ ร่าง
evameva kho me, anuruddhā, accāraddhavīriyaṁ udapādi, accāraddhavīriyādhikaraṇañca pana me samādhi cavi.
สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. ปตเมยฺยา ฯ ปตเมยฺยาติ มเรยฺยาติ อุปกฺกิเลสสุตฺตวณฺณนา ฯ@๒ โป. ยุ. เมติ นตฺถิ ฯ
อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ ฯ✎ ร่าง
Samādhimhi cute obhāso antaradhāyati dassanañca rūpānaṁ.
โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม
ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ น อมนสิกาโร น ถีนมิทฺธํ น
ฉมฺภิตตฺตํ น อุพฺพิลํ น ทุฏฺฐุลฺลํ น อจฺจารทฺธวิริยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sohaṁ tathā karissāmi yathā me puna na vicikicchā uppajjissati, na amanasikāro, na thinamiddhaṁ, na chambhitattaṁ, na uppilaṁ, na duṭṭhullaṁ, na accāraddhavīriyan’ti.
I’ll make sure that neither doubt nor loss of focus nor dullness and drowsiness nor terror nor elation nor discomfort nor excessive energy will arise in me again.’