เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๖๖] ดูกรอนุรุทธะ เรานั้นได้เจริญสมาธิมีวิตกมีวิจารบ้าง ได้เจริญ
สมาธิไม่มีวิตกมีแต่วิจารบ้าง ได้เจริญสมาธิไม่มีวิตกไม่มีวิจารบ้าง ได้เจริญสมาธิ
มีปีติบ้าง ได้เจริญสมาธิไม่มีปีติบ้าง ได้เจริญสมาธิสหรคตด้วยสุขบ้าง ได้เจริญ
สมาธิสหรคตด้วยอุเบกขาบ้าง ฯ
ดูกรอนุรุทธะ เพราะสมาธิชนิดที่มีวิตกมีวิจารบ้าง ชนิดที่ไม่มีวิตกมี
แต่วิจารบ้าง ชนิดที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารบ้าง ชนิดที่มีปีติบ้าง ชนิดที่ไม่มีปีติบ้าง
ชนิดที่สหรคตด้วยสุขบ้าง ชนิดที่สหรคตด้วยอุเบกขาบ้าง เป็นอันเราเจริญแล้ว
ฉะนั้นแล ความรู้ความเห็นจึงได้เกิดขึ้นแก่เราว่า วิมุตติของเราไม่กำเริบ ชาตินี้
เป็นชาติที่สุด บัดนี้ความเกิดใหม่ย่อมไม่มี ฯ
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระภาษิตนี้แล้ว ท่านพระอนุรุทธะจึงชื่นชมยินดี
พระภาษิตของพระผู้มีพระภาคแล ฯ
▴ ย่อ
โส โข อหํ อนุรุทฺธา สวิตกฺกมฺปิ สวิจารํ สมาธึ
ภาเวสึ ฯ อวิตกฺกมฺปิ วิจารมตฺตํ สมาธึ ภาเวสึ ฯ อวิตกฺกมฺปิ
อวิจารํ สมาธึ ภาเวสึ ฯ สปฺปีติกมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ ฯ นิปฺปีติกมฺปิ
สมาธึ ภาเวสึ ฯ สาตสหคตมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ ฯ อุเปกฺขาสหคตมฺปิ
สมาธึ ภาเวสึ ฯ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, anuruddhā, savitakkampi savicāraṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, avitakkampi vicāramattaṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, avitakkampi avicāraṁ samādhiṁ bhāvesiṁ, sappītikampi samādhiṁ bhāvesiṁ, nippītikampi samādhiṁ bhāvesiṁ, sātasahagatampi samādhiṁ bhāvesiṁ, upekkhāsahagatampi samādhiṁ bhāvesiṁ.
I developed immersion while placing the mind and keeping it connected; without placing the mind, merely keeping it connected; without placing the mind or keeping it connected; with rapture; without rapture; with pleasure; with equanimity.
ยโต โข เม อนุรุทฺธา สวิตกฺโกปิ สวิจาโร
สมาธิ ภาวิโต อโหสิ ฯ อวิตกฺโกปิ วิจารมตฺโต สมาธิ ภาวิโต
อโหสิ ฯ อวิตกฺโกปิ อวิจาโร สมาธิ ภาวิโต อโหสิ ฯ สปฺปีติโกปิ
สมาธิ ภาวิโต อโหสิ ฯ นิปฺปีติโกปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ ฯ
สาตสหคโตปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ ฯ อุเปกฺขาสหคโตปิ สมาธิ
ภาวิโต อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Yato kho me, anuruddhā, savitakkopi savicāro samādhi bhāvito ahosi, avitakkopi vicāramatto samādhi bhāvito ahosi, avitakkopi avicāro samādhi bhāvito ahosi, sappītikopi samādhi bhāvito ahosi, nippītikopi samādhi bhāvito ahosi, sātasahagatopi samādhi bhāvito ahosi, upekkhāsahagatopi samādhi bhāvito ahosi.
When I had developed immersion in these ways,
ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ✎ ร่าง
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi,
the knowledge and vision arose in me:
อกุปฺปา
เม วิมุตฺติ อยมนฺติมา ชาติ นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ ฯ✎ ร่าง
akuppā me cetovimutti. Ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo”ti.
‘My freedom is unshakable; this is my last rebirth; now there’ll be no more future lives.’”
อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
That is what the Buddha said.
อตฺตมโน อายสฺมา อนุรุทฺโธ ภควโต
ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ✎ ร่าง
Attamano āyasmā anuruddho bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
Satisfied, Venerable Anuruddha approved what the Buddha said.
อุปกฺกิเลสสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ ฯ✎ ร่าง
Upakkilesasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
—
Majjhima Nikāya 129
Middle Discourses 129
พาลปณฺฑิตสุตฺต✎ ร่าง
Bālapaṇḍitasutta
The Foolish and the Astute
ํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิง PTS 3.163 · สยามรัฐ 14.311 · ฉัฏฐสังคายนา 14.203 · พุทธชยันตี 12.360