เนื้อความทั้งข้อ
[๔๘๔] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลักษณะ เครื่องหมาย เครื่องอ้างว่าเป็น
บัณฑิตของบัณฑิตนี้มี ๓ อย่าง ๓ อย่างเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย บัณฑิตใน
โลกนี้มักคิดความคิดที่ดี มักพูดคำพูดที่ดี มักทำการทำที่ดี ถ้าบัณฑิตจักไม่เป็นผู้
คิดความคิดที่ดี พูดคำพูดที่ดี และทำการทำที่ดี บัณฑิตพวกไหนจะพึงรู้จักเขา
ได้ว่าผู้นี้เป็นบัณฑิต เป็นสัตบุรุษ เพราะบัณฑิตมักคิดความคิดที่ดี มักพูดคำพูด
ที่ดี และมักทำการทำที่ดี ฉะนั้น พวกบัณฑิตจึงรู้ได้ว่า ผู้นี้เป็นบัณฑิตเป็นสัตบุรุษ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย บัณฑิตนั้นนั่นแลย่อมเสวยสุขโสมนัส ๓ อย่างในปัจจุบัน ฯ
ตีณีมานิ ภิกฺขเว ปณฺฑิตสฺส ปณฺฑิตลกฺขณานิ
ปณฺฑิตนิมิตฺตานิ ปณฺฑิตาปทานานิ ฯ✎ ร่าง
Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni.
There are these three characteristics, signs, and manifestations of an astute person.
อ้างอิงPTS 3.171 · สยามรัฐ 14.322 · พุทธชยันตี 12.372
กตมานิ ตีณิ ฯ✎ ร่าง
Katamāni tīṇi?
What three?
อิธ ภิกฺขเว
ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี จ โหติ สุภาสิตภาสี จ สุกตกมฺมการี จ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca.
An astute person thinks well, speaks well, and acts well.
โน เจตํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี จ อภวิสฺส สุภาสิตภาสี จ
สุกตกมฺมการี จ ฯ เกน นํ ปณฺฑิตา ชาเนยฺยุํ✎ ร่าง
No cetaṁ, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca abhavissa subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca, kena naṁ paṇḍitā jāneyyuṁ:
If an astute person didn’t think well, speak well, and act well, then how would the astute know of them,
ปณฺฑิโต อยํ
ภวํ สปฺปุริโสติ ฯ✎ ร่าง
‘paṇḍito ayaṁ bhavaṁ sappuriso’ti?
‘This worthy one is astute, a true person’?
ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี
จ โหติ สุภาสิตภาสี จ สุกตกมฺมการี จ ตสฺมา ตํ ปณฺฑิตา
ชานนฺติ✎ ร่าง
Yasmā ca kho, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca tasmā naṁ paṇḍitā jānanti:
But since an astute person does think well, speak well, and act well, then the astute do know of them,
ปณฺฑิโต อยํ ภวํ สปฺปุริโสติ ฯ✎ ร่าง
‘paṇḍito ayaṁ bhavaṁ sappuriso’ti.
‘This worthy one is astute, a true person’.
ส โข โส ภิกฺขเว
ปณฺฑิโต ติวิธํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ✎ ร่าง
Sa kho so, bhikkhave, paṇḍito tividhaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.
An astute person experiences three kinds of pleasure and happiness in this very life.