เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 485

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๘๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าบัณฑิตนั่งในสภาก็ดี ริมถนนรถก็ดี ริมทางสามแพร่งก็ดี ชนในที่นั้นๆ จะพูดถ้อยคำที่พอเหมาะพอสมแก่เขา ถ้า บัณฑิตเป็นผู้เว้นขาดจากปาณาติบาต เว้นขาดจากอทินนาทาน เว้นขาดจากกาเม- *สุมิจฉาจาร เว้นขาดจากมุสาวาท เว้นขาดจากเหตุเป็นที่ตั้งความประมาทเพราะ ดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัย ในเรื่องที่ชนพูดถ้อยคำที่พอเหมาะพอสมแก่เขานั้น บัณฑิตจะมีความรู้สึกอย่างนี้ว่า ปกติเหล่านั้นมีอยู่ในเรา และเราก็ปรากฏในปรกติ เหล่านั้นด้วย ดูกรภิกษุทั้งหลาย บัณฑิตย่อมเสวยสุขโสมนัสข้อที่หนึ่งดังนี้ใน ปัจจุบัน ฯ

mn129:28.4 #

สเจ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต สภายํ วา นิสินฺโน โหติ รถิยาย วา นิสินฺโน โหติ สิงฺฆาฏเก วา นิสินฺโน โหติ✎ ร่าง

Sace, bhikkhave, paṇḍito sabhāyaṁ vā nisinno hoti, rathikāya vā nisinno hoti, siṅghāṭake vā nisinno hoti;

Suppose an astute person is sitting in a council hall, a street, or a crossroad,

mn129:28.5 #

ตตฺร ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ ฯ✎ ร่าง

tatra ce jano tajjaṁ tassāruppaṁ kathaṁ manteti.

where people are discussing about what is proper and fitting.

mn129:28.6 #

สเจ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อนุพนฺธนฺติ ทิสฺสติ ฯ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง

Sace, bhikkhave, paṇḍito pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭivirato hoti;

And suppose that astute person is someone who refrains from killing living creatures, stealing, sexual misconduct, lying, and intoxicants of beer, wine, and liquor.

mn129:28.7 #

ตตฺร ภิกฺขเว ปณฺฑิตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง

tatra, bhikkhave, paṇḍitassa evaṁ hoti:

Then that astute person thinks,

mn129:28.8 #

ยํ โข ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ✎ ร่าง

‘yaṁ kho jano tajjaṁ tassāruppaṁ kathaṁ manteti;

‘These people are discussing what is proper and fitting.

mn129:28.9 #

สํวิชฺชนฺเต เต ธมฺมา มยิ อหญฺจ เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง

saṁvijjanteva te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmī’ti.

And those good things are found in me and I exhibit them.’

mn129:28.10 #

อิทํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต ปฐมํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ✎ ร่าง

Idaṁ, bhikkhave, paṇḍito paṭhamaṁ diṭṭheva dhamme sukhaṁ somanassaṁ paṭisaṁvedeti.

This is the first kind of pleasure and happiness that an astute person experiences in this very life.