เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๙๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก พระเจ้าจักรพรรดิย่อม
ปรากฏม้าแก้ว เป็นอัสวราชชื่อวลาหก ขาวปลอด ศีรษะดำเหมือนกา เส้นผม
สลวยเหมือนหญ้าปล้อง มีฤทธิ์เหาะได้ ครั้นพระเจ้าจักรพรรดิทอดพระเนตรเห็น
แล้ว ย่อมมีพระราชหฤทัยโปรดปรานว่า จะเป็นยานม้าที่เจริญหนอ พ่อมหา-
*จำเริญ ถ้าสำเร็จการฝึกหัด ต่อนั้น ม้าแก้วนั้นจึงสำเร็จการฝึกหัดเหมือนม้า
อาชาไนยตัวเจริญ ที่ฝึกปรือดีแล้วเป็นเวลานาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว
พระเจ้าจักรพรรดิเมื่อจะทรงทดลองม้าแก้วนั้น จึงเสด็จขึ้นทรงในเวลาเช้า เสด็จ
เวียนรอบปฐพีมีสมุทรเป็นขอบเขต เสด็จกลับมาราชธานีเดิม ทรงเสวยพระกระ-
*ยาหารเช้าได้ทันเวลา ดูกรภิกษุทั้งหลาย ย่อมปรากฏม้าแก้วเห็นปานนี้แก่พระเจ้า
จักรพรรดิ ฯ
▴ ย่อ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อสฺสรตนํ
ปาตุภวติ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño cakkavattissa assaratanaṁ pātubhavati—
Next, the horse-treasure appears to the wheel-turning monarch.
สพฺพเสโต กากสีโส มุญฺชเกโส อิทฺธิมา เวหาสงฺคโม
วลาหโก นาม อสฺสราชา ฯ✎ ร่าง
sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā.
It was an all-white sky-walker with psychic power, with head of black and mane like woven reeds, a royal steed named Thundercloud.
ตํ ทิสฺวาน รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส จิตฺตํ
ปสีทติ✎ ร่าง
Taṁ disvāna rañño cakkavattissa cittaṁ pasīdati:
Seeing him, the king was impressed,
ภทฺทกํ วต โภ อสฺสยานํ สเจ ทมถํ อุเปยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘bhaddakaṁ vata bho assayānaṁ, sace damathaṁ upeyyā’ti.
‘This would truly be a fine horse vehicle, if he would submit to taming.’
อถ
โข ตํ ภิกฺขเว อสฺสรตนํ เสยฺยถาปิ นาม ภทฺโท อสฺสาชานีโย
ทีฆรตฺตํ สุปริทนฺโต เอวเมว ทมถํ อุเปติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho taṁ, bhikkhave, assaratanaṁ seyyathāpi nāma bhaddo assājānīyo dīgharattaṁ suparidanto evameva damathaṁ upeti.
Then the horse-treasure submitted to taming, as if he were a fine thoroughbred horse that had been tamed for a long time.
ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว
ราชา จกฺกวตฺติ ตเมว อสฺสรตนํ วีมํสมาโน ปุพฺพณฺหสมยํ
อภิรูหิตฺวา สมุทฺทปริยนฺตํ ปฐวึ อนุปริยายิตฺวา ตเมว ราชธานึ
ปจฺจาคนฺตฺวา ปาตราสมกาสิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva assaratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anusaṁyāyitvā tameva rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same horse-treasure, mounted him in the morning and traversed the land surrounded by ocean before returning to the royal capital in time for breakfast.
รญฺโญ ภิกฺขเว จกฺกวตฺติสฺส
เอวรูปํ อสฺสรตนํ ปาตุภวติ ฯ✎ ร่าง
Rañño, bhikkhave, cakkavattissa evarūpaṁ assaratanaṁ pātubhavati.
Such is the horse-treasure that appears to the wheel-turning monarch.