เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๙๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประการอื่นยังมีอีก พระเจ้าจักรพรรดิย่อม
ปรากฏมณีแก้ว เป็นแก้วไพฑูรย์ งามโชติช่วง แปดเหลี่ยม อันเจียระไนไว้
อย่างดี มีแสงสว่างแผ่ไปโยชน์หนึ่งโดยรอบ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมี
มาแล้ว พระเจ้าจักรพรรดิเมื่อจะทรงทดลองมณีแก้วนั้น จึงสั่งให้จตุรงคินีเสนา
ยกมณีขึ้นเป็นยอดธง แล้วให้เคลื่อนพลไปในความมืดทึบของราตรี ชาวบ้าน
ที่อยู่รอบๆ พากันประกอบการงานด้วยแสงสว่างนั้น สำคัญว่าเป็นกลางวัน ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย ย่อมปรากฏมณีแก้วเห็นปานนี้แก่พระเจ้าจักรพรรดิ ฯ
▴ ย่อ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส มณิรตนํ
ปาตุภวติ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño cakkavattissa maṇiratanaṁ pātubhavati.
Next, the jewel-treasure appears to the wheel-turning monarch.
อ้างอิง สยามรัฐ 14.328
โส โหติ มณิ เวฬุริโย สุโภ โชติมา ๑- อฏฺฐํโส
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. ชาติมา ฯ
สุปริกมฺมกโต ฯ✎ ร่าง
So hoti maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato.
It is a beryl gem that’s naturally lustrous, eight-faceted, well-worked.
ตสฺส โข ปน ภิกฺขเว มณิรตนสฺส อาภา
สมนฺตา โยชนํ ผุฏา โหติ ฯ✎ ร่าง
Tassa kho pana, bhikkhave, maṇiratanassa ābhā samantā yojanaṁ phuṭā hoti.
And the radiance of that jewel spreads all-round for a league.
ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว ราชา จกฺกวตฺติ
ตเมว มณิรตนํ วีมํสมาโน จตุรงฺคินึ เสนํ สนฺนยฺหิตฺวา มณึ
ธชคฺคํ อาโรเปตฺวา รตฺตนฺธการติมิสาย ปายาสิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā cakkavattī tameva maṇiratanaṁ vīmaṁsamāno caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā maṇiṁ dhajaggaṁ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi.
Once it so happened that the wheel-turning monarch, testing that same jewel-treasure, mobilized his army of four divisions and, with the jewel hoisted on his banner, set out in the dark of the night.
เย โข ปน
ภิกฺขเว สมนฺตา คามา อเหสุํ ฯ เต เตโนภาเสน กมฺมนฺเต
ปโยเชสุํ ทิวาติ มญฺญมานา ฯ✎ ร่าง
Ye kho pana, bhikkhave, samantā gāmā ahesuṁ te tenobhāsena kammante payojesuṁ ‘divā’ti maññamānā.
Then the villagers around them set off to work, thinking that it was day.
รญฺโญ ภิกฺขเว จกฺกวตฺติสฺส
เอวรูปํ มณิรตนํ ปาตุภวติ ฯ✎ ร่าง
Rañño, bhikkhave, cakkavattissa evarūpaṁ maṇiratanaṁ pātubhavati.
Such is the jewel-treasure that appears to the wheel-turning monarch.