‹ กลับ
อรณวิภังคสูตร
เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ · ข้อ 658 · ม.อุ. ๑๔/๘๕๑๑ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๖๕๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อย่างไร ไม่เป็นการยกยอ ไม่เป็นการ ตำหนิ เป็นการแสดงธรรมแท้ คือ ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดตามประกอบ ความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกาม อันเลว เป็นของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ชนเหล่านั้นทั้งหมด มีทุกข์ มีความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติผิด กล่าวอยู่ว่า อันความตามประกอบนี้แล เป็นธรรม มีทุกข์ มีความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติผิด ดังนี้ ชื่อว่า แสดงแต่ธรรมเท่านั้น ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดไม่ตามประกอบความ ประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกาม อันเลว เป็น ของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ชนเหล่านั้นทั้งหมด ไม่มีทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มี ความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติชอบ กล่าวอยู่ว่า อันความตามประกอบนี้แล เป็น ธรรม ไม่มีทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติชอบ ดังนี้ ชื่อว่า แสดงแต่ธรรมเท่านั้น ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก อันเป็นทุกข์ ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ชนเหล่านั้นทั้งหมด มีทุกข์ มี ความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติผิด กล่าวอยู่ว่า อันความ ตามประกอบนี้แล เป็นธรรมมีทุกข์ มีความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติผิด ดังนี้ ชื่อว่าแสดงแต่ธรรมเท่านั้น ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใด ไม่ตามประกอบ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก อันเป็นทุกข์ ไม่ใช่ ของพระอริยะไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ชนเหล่านั้นทั้งหมด ไม่มีทุกข์ ไม่มีความ คับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มีความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติชอบ กล่าวอยู่ว่า อัน ความไม่ตามประกอบนี้แล เป็นธรรมไม่มีทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติชอบ ดังนี้ ชื่อว่าแสดงแต่ธรรมเท่านั้น ไม่ กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งยังละสัญโญชน์ในภพไม่ได้แล้ว ชนเหล่านั้น ทั้งหมด มีทุกข์ มีความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติผิด กล่าวอยู่ว่า เมื่อยังละสัญโญชน์ในภพไม่ได้แล้วแล ภพย่อมเป็นอันละไม่ได้ ดังนี้ ชื่อว่าแสดงแต่ธรรมเท่านั้น ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ละสัญโญชน์ในภพได้แล้ว ชนเหล่านั้นทั้งหมด ไม่มีทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มีความเร่าร้อน เป็นผู้ปฏิบัติชอบ กล่าวอยู่ว่า ก็เมื่อละ สัญโญชน์ในภพได้แล้วแล ภพย่อมเป็นอันละได้ ดังนี้ ชื่อว่าแสดงแต่ธรรม เท่านั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย อย่างนี้แล ไม่เป็นการยกยอ ไม่เป็นการตำหนิ เป็น การแสดงธรรมแท้ ข้อที่เรากล่าวดังนี้ว่า พึงรู้จักการยกยอและการตำหนิ ครั้นรู้แล้ว ไม่พึงยกยอ ไม่พึงตำหนิ พึงแสดงแต่ธรรมเท่านั้น นั่น เราอาศัยเนื้อความดังนี้ กล่าวแล้ว ฯ
เทียบรายประโยค (33 ประโยค)
mn139:8.1 #
กถญฺจ ภิกฺขเว เนวุสฺสาทนา โหติ น อปสาทนา ธมฺมเทสนาว ๑- ฯ✎ ร่าง
Kathañca, bhikkhave, nevussādanā hoti na apasādanā, dhammadesanā ca?
And how is there neither flattering nor rebuking, and just teaching Dhamma?
mn139:8.2 #
เย จ กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสญฺหิตํ สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Ye kāmapaṭisandhisukhino somanassānuyogaṁ anuyuttā hīnaṁ gammaṁ pothujjanikaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ, sabbe te sadukkhā saupaghātā saupāyāsā sapariḷāhā micchāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who indulge in the happiness of the pleasure linked to sensuality—low, crude, ordinary, ignoble, and pointless—are beset by pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the wrong way.’
mn139:8.3 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.4 #
อนุโยโค จ โข สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห✎ ร่าง
‘Anuyogo ca kho sadukkho eso dhammo saupaghāto saupāyāso sapariḷāho;
‘The indulgence is a principle beset by pain, harm, stress, and fever, and it is the wrong way.’
mn139:8.5 #
มิจฺฉาปฏิปทาติ✎ ร่าง
micchāpaṭipadā’ti—
mn139:8.6 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.7 #
เย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสญฺหิตํ สพฺเพ เต อทุกฺขา อนูปฆาตา อนูปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Ye kāmapaṭisandhisukhino somanassānuyogaṁ ananuyuttā hīnaṁ gammaṁ pothujjanikaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ, sabbe te adukkhā anupaghātā anupāyāsā apariḷāhā sammāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who have broken off indulging in the happiness of the pleasure linked to sensuality are free of pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the right way.’
อ้างอิงพุทธชยันตี 12.488
mn139:8.8 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.9 #
อนนุโยโค จ โข อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนูปฆาโต อนูปายาโส อปริฬาโห✎ ร่าง
‘Ananuyogo ca kho adukkho eso dhammo anupaghāto anupāyāso apariḷāho;
‘Breaking off the indulgence is a principle free of pain, harm, stress, and fever, and it is the right way.’
mn139:8.10 #
สมฺมาปฏิปทาติ✎ ร่าง
sammāpaṭipadā’ti—
mn139:8.11 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.12 #
เย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสญฺหิตํ สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Ye attakilamathānuyogaṁ anuyuttā dukkhaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ, sabbe te sadukkhā saupaghātā saupāyāsā sapariḷāhā micchāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who indulge in self-mortification—painful, ignoble, and pointless—are beset by pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the wrong way.’
อ้างอิงสยามรัฐ 14.427
mn139:8.13 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.14 #
อนุโยโค จ @เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. สพฺพตฺถ ธมฺมเทสนา จาติ ทิสฺสติ ฯ โข สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห✎ ร่าง
‘Anuyogo ca kho sadukkho eso dhammo saupaghāto saupāyāso sapariḷāho;
‘The indulgence is a principle beset by pain, harm, stress, and fever, and it is the wrong way.’
mn139:8.15 #
มิจฺฉาปฏิปทาติ✎ ร่าง
micchāpaṭipadā’ti—
mn139:8.16 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.17 #
เย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสญฺหิตํ สพฺเพ เต อทุกฺขา อนูปฆาตา อนูปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Ye attakilamathānuyogaṁ ananuyuttā dukkhaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ, sabbe te adukkhā anupaghātā anupāyāsā apariḷāhā sammāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who have broken off indulging in self-mortification are free of pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the right way.’
mn139:8.18 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.19 #
อนนุโยโค จ โข อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนูปฆาโต อนูปายาโส อปริฬาโห✎ ร่าง
‘Ananuyogo ca kho adukkho eso dhammo anupaghāto anupāyāso apariḷāho;
‘Breaking off the indulgence is a principle free of pain, harm, stress, and fever, and it is the right way.’
mn139:8.20 #
สมฺมาปฏิปทาติ✎ ร่าง
sammāpaṭipadā’ti—
mn139:8.21 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.22 #
เยสํ เกสญฺจิ ภวสญฺโญชนํ อปฺปหีนํ สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Yesaṁ kesañci bhavasaṁyojanaṁ appahīnaṁ, sabbe te sadukkhā saupaghātā saupāyāsā sapariḷāhā micchāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who have not given up the fetter of continued existence are beset by pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the wrong way.’
อ้างอิงPTS 3.233 · ฉัฏฐสังคายนา 14.282
mn139:8.23 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.24 #
ภวสญฺโญชเน โข อปฺปหีเน ภโว อปฺปหีโน โหตีติ✎ ร่าง
‘Bhavasaṁyojane ca kho appahīne bhavopi appahīno hotī’ti—
‘When the fetter of continued existence is not given up, continued existence is also not given up.’
mn139:8.25 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.26 #
เยสํ เกสญฺจิ ภวสญฺโญชนํ ปหีนํ สพฺเพ เต อทุกฺขา อนูปฆาตา อนูปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนาติ✎ ร่าง
‘Yesaṁ kesañci bhavasaṁyojanaṁ pahīnaṁ, sabbe te adukkhā anupaghātā anupāyāsā apariḷāhā sammāpaṭipannā’ti—
You don’t say: ‘All those who have given up the fetter of continued existence are free of pain, harm, stress, and fever, and they are practicing the right way.’
mn139:8.27 #
น เอวมาห ฯ✎ ร่าง
na evamāha.
Rather, by saying this you just teach Dhamma:
mn139:8.28 #
ภวสญฺโญชเน จ โข ปหีเน ภโว ๑- ปหีโน โหตีติ✎ ร่าง
‘Bhavasaṁyojane ca kho pahīne bhavopi pahīno hotī’ti—
‘When the fetter of continued existence is given up, continued existence is also given up.’
mn139:8.29 #
อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ ฯ✎ ร่าง
iti vadaṁ dhammameva deseti.
mn139:8.30 #
เอวํ โข ภิกฺขเว เนวุสฺสาทนา โหติ น อปสาทนา ธมฺมเทสนาว ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, bhikkhave, nevussādanā hoti na apasādanā, dhammadesanā ca.
That’s how there is neither flattering nor rebuking, and just teaching Dhamma.
mn139:8.31 #
อุสฺสาทนญฺจ ชญฺญา อปสาทนญฺจ ชญฺญา✎ ร่าง
‘Ussādanañca jaññā, apasādanañca jaññā;
‘Know what it means to flatter and to rebuke.
mn139:8.32 #
อุสฺสาทนญฺจ ญตฺวา อปสาทนญฺจ ญตฺวา เนวุสฺสาเทยฺย น อปสาเทยฺย ธมฺมเมว เทเสยฺยาติ✎ ร่าง
ussādanañca ñatvā apasādanañca ñatvā nevussādeyya, na apasādeyya, dhammameva deseyyā’ti—
Knowing these, avoid them, and just teach Dhamma.’
mn139:8.33 #
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s what I said, and this is why I said it.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน